Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri, Osmanlı topraklarını savaş sonrasında kendi aralarında taksim etmek amacıyla çeşitli gizli protokoller düzenlemişlerdir. 1917 yılında Rusya'da yaşanan Bolşevik İhtilali neticesinde iktidara gelen Sovyet yönetimi, Çarlık arşivlerinde yer alan bu gizli paylaşım tasarılarını "Sarı Kitap" adıyla yayımlayarak dünya kamuoyuna açıklamıştır.

Sovyet Rusya'nın bu adımı atarak gizli antlaşmaları ifşa etmesi;
I. Çarlık Rusyası'na vadedilen Boğazlar ve Doğu Anadolu topraklarının paylaşımının belirsizleşmesi,
II. İtilaf Devletleri'nin yürüttüğü gizli diplomasi faaliyetlerinin uluslararası alanda deşifre olması,
III. Osmanlı Devleti'nin savaşa dahil olmasına zemin hazırlayan Yavuz ve Midilli olayının gizli bir anlaşmaya dayandığının belgelenmesi

gelişmelerinden hangilerine ortam hazırlamıştır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II numaralı öncülleri içeren seçenek doğrudur.
I ve II numaralı yargıların birlikte yer aldığı seçenek doğrudur. 1917 Bolşevik İhtilali ile iktidara gelen Sovyet yönetimi, Çarlık Rusyası'nın İtilaf Devletleri ile imzaladığı gizli antlaşmaları 'Sarı Kitap' adıyla yayımlayarak gizli diplomasiyi tüm dünyaya deşifre etmiştir (II. öncül). Aynı zamanda savaştan çekilen Rusya'ya vadedilen Boğazlar ve Doğu Anadolu bölgelerinin paylaşımı uygulanamaz ve belirsiz hâle gelmiştir (I. öncül). Yavuz ve Midilli olayı ise 1914'te Osmanlı'nın savaşa fiilen dahil olduğu askeri gelişmedir, gizli paylaşım antlaşmaları ile doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Gizli antlaşmaların genel amacını ve Rusya'nın payını analiz etme
İtilaf Devletleri savaş sırasında Boğazlar (İstanbul) ve Petrograd protokolleriyle İstanbul, Boğazlar ve Doğu Anadolu topraklarını Çarlık Rusyası'na vadetmişti.
Rusya'nın savaştan çekilmesi ve bu antlaşmaları reddetmesi, vadedilen bu coğrafyaların paylaşımını geçersiz ve belirsiz kılmıştır (I. öncül doğrudur).
2
Bolşevik İhtilali ve Sarı Kitap ifşaatının diplomatik etkilerini belirleme
Sovyet idaresi gizli belgeleri 'Sarı Kitap' ile basına duyurarak İtilaf Devletleri'nin gizli diplomasi yürüttüğünü dünyaya duyurmuştur.
Bu durum İtilaf Devletleri'nin emperyalist paylaşım planlarını uluslararası kamuoyu önünde açıkça deşifre etmiştir (II. öncül doğrudur).
3
Yavuz ve Midilli olayının niteliğini değerlendirme
Yavuz ve Midilli gemilerinin Karadeniz'deki Rus limanlarını bombalaması, Osmanlı'nın 1914 yılında savaşa fiilen giriş sürecine ait askeri bir olaydır.
Bu gelişme İtilaf Devletleri'nin savaş sırasında yaptığı gizli paylaşım protokollerinin konusu veya ifşası değildir (III. öncül yanlıştır).

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Gizli Antlaşmaları, Bolşevik İhtilali ve Paylaşım Planlarının İfşası (Sarı Kitap)

İpuçları

1
Bolşevik İhtilali'nin ardından yeni Sovyet yönetiminin Çarlık Rusyası'nın dış politikasını ve emperyalist antlaşmalarını nasıl karşıladığını hatırlayınız.
2
Çarlık Rusyası'na hangi gizli antlaşmalarla nerelerin vadedildiğini ve gizli belgelerin dünyaya duyurulmasının İtilaf Devletleri'nin diplomatik meşruiyetine etkisini düşününüz.
3
Yavuz ve Midilli gemilerinin bombalama hadisesi 1914 yılında gerçekleşmiş olup Osmanlı'nın savaşa giriş sebebidir; savaş devam ederken yapılan gizli antlaşmalarla karıştırılmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Sovyet Rusya'nın savaştan çekilmesiyle İtalya'ya vadedilen toprakların Paris Barış Konferansı'nda nasıl değiştiğini pekiştiren bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncülleri kronolojik ve tematik olarak ayrıştırınız: I. Dünya Savaşı'na fiilen giriş olayları (1914 Yavuz-Midilli) ile savaş sırasındaki diplomatik paylaşım tasarılarının (1915-1917 Gizli Antlaşmalar) ayrımını yaparak doğrudan III. öncülü eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Gizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Bu konudan daha fazla soru