Türkçede sözcükler görevlerine ve anlamlarına göre çeşitli ekler alırlar. Bu eklerden bazıları sözcüğün anlamını veya türünü değiştirirken (yapım eki), bazıları ise sözcüğün anlamını değiştirmeyip cümle içindeki görevini belirler (çekim eki).
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem de çekim eki almıştır?
- Ünlü yazarlar bu akşamki imza gününde okurlarıyla buluşacak.Cevap
- BYeni aldığı kitaplık odasına çok yakışmıştı.
- CBahçedeki kapıları boyamak için erkenden işe koyulduk.
- DBabasının eski gözlükçü dükkanı hala yerinde duruyordu.
- ESınıfımız bu yıl okulun en başarılı grubu seçildi.
Cevap
Cümledeki 'yazarlar' sözcüğü hem yapım hem de çekim eki almıştır.
Doğru seçenekteki sözcük incelendiğinde; 'yaz-' (fiil kökü) + '-ar' (fiilden isim yapım eki) + '-lar' (çoğul çekim eki) yapısı görülmektedir. Bu durum, sözcüğün hem anlamını değiştiren bir ek hem de cümledeki sayısını belirten bir ek aldığını kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sözcükte Yapı: Yapım ve Çekim Eklerinin Birlikte Kullanımı
İpuçları
1
Sözcükleri eklerine ve köklerine ayırırken, önce anlamı değiştiren bir ek (yapım eki) gelip gelmediğine bakın.
2
'-lar', '-dan', '-ın' gibi ekler genellikle çekim ekidir; '-lık', '-cı', '-ar' (isim yaparken) gibi ekler ise yapım ekidir.
3
'Yazarlar' kelimesini 'yaz-ar-lar' şeklinde bölerek eklerin işlevlerini kontrol edin.
Daha Fazla Pratik
Benzer bir mantıkla 'gözlükçüden' veya 'başladık' gibi sözcüklerin ek yapısını inceleyerek pratik yapabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sözcüğün üzerine gelen ilk ekin sözcüğün anlamını değiştirip değiştirmediğine bakarak 'yapım eki' olup olmadığını, en dıştaki ekin ise hal, iyelik veya çoğul bildirip bildirmediğine bakarak 'çekim eki' olup olmadığını anlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s