Examkin

Soru

Zorluk: ZorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Görülmekte olan bir davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) mekanizması işletildiğinde, süreç ve sonuçlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar; bu süre içinde karar verilmezse ilgili mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.Cevap
  2. B
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra geçen beş yıl içinde aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz yoluna başvurulamaz.
  3. C
    İtiraz yoluna başvurulabilmesi için Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen kuralın mahkemede görülmekte olan davanın temelini oluşturması yeterlidir; uygulanacak kural olması şartı aranmaz.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi beş ay içinde kararını açıklamazsa, yerel mahkeme davanın görülmesini süresiz olarak durdurur ve Anayasa Mahkemesi kararı tebliğ edilene kadar beklemek zorundadır.
  5. E
    Taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiası yerel mahkemece ciddi bulunmazsa, ilgili taraf bu iddiayı doğrudan Anayasa Mahkemesine somut norm denetimi kapsamında taşıyabilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren beş ay içinde kararını açıklamalıdır; aksi takdirde mahkeme mevcut kanunlarla davayı sonuçlandırmak zorundadır.
Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca, itiraz yoluyla AYM'ye taşınan bir uyuşmazlıkta AYM'nin karar vermesi için 5 aylık hak düşürücü bir süre öngörülmüştür. Bu süre dolduğunda karar çıkmamışsa, davanın sürüncemede kalmaması için mahkeme mevcut yasalarla kararını verir. Ancak yerel mahkeme kararı kesinleşmeden AYM kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) temel şartlarını hatırla.
Görülmekte olan bir dava olmalı ve itiraz edilen kural o davada uygulanacak kural olmalıdır.
Anayasal sürecin başlaması için bu ön şartlar zorunludur.
2
Anayasa Mahkemesi'ne gönderilen dosyanın karar süresini kontrol et.
AYM'nin karar vermesi için belirlenen süre 5 aydır.
Yargılamanın gereksiz uzamasını önlemek için anayasal bir sınır getirilmiştir.
3
5 aylık sürenin aşılması durumunda mahkemenin ne yapması gerektiğini analiz et.
Mahkeme davayı bekletmeyi bırakır ve yürürlükteki hükümlerle karara bağlar.
Bu durum, AYM'nin süresinde karar vermemesinin yargısal bir sonucudur.
4
Red kararı sonrası aynı maddeye yapılacak itirazın süre sınırını belirle.
On yıl geçmedikçe aynı kural için tekrar itiraz edilemez.
Aynı konunun sürekli AYM gündemine gelmesini önleyerek hukuki istikrar sağlanır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Usulü

İpuçları

1
AYM'nin somut norm denetiminde bir dosyayı karara bağlaması için Anayasa'da belirtilen net bir aylık süre vardır.
2
Eğer AYM 5 ay içinde cevap vermezse, yargılamanın tıkanmaması için yerel mahkemenin sürece devam etmesi gerekir.
3
Aynı kanun maddesinin tekrar AYM'ye götürülebilmesi için gereken süre, bir on yıllık süreci kapsar.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolu ile soyut norm denetimi (iptal davası) arasındaki başvuru süreleri ve yetkili merciler farkını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru