Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Sözcükler yapım ekleri alırken köklerinin türüne (isim veya fiil) göre farklı ekler alırlar. Bu durum ekin işlevini (görevi) belirler.

Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi, aldığı yapım ekinin işlevi (görevi) bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Kurumdaki çocukların gelişimi için profesyonel bir bakıcı ile anlaşma sağlandı.
  2. B
    Birimler arasındaki yazışmaların aksamaması için her odaya yeni bir yazıcı tahsis edildi.
  3. C
    Siyasette hiçbir makamın sonsuz olmadığını, herkesin gidici olduğunu unutmamak gerekir.
  4. D
    Kurum içi iletişimde yapıcı bir dil kullanmak, personel arasındaki uyumu artıracaktır.
  5. Sınır hattında görev yapan gözcü birlikleri, gece boyunca bölgedeki hareketliliği izledi.Cevap

Cevap

Sınır hattında görev yapan 'gözcü' birlikleri cümlesindeki altı çizili sözcük, diğerlerinden farklı olarak isimden isim yapım eki almıştır.
Gözcü sözcüğü, 'göz' isim köküne getirilen '-cü' (isimden isim yapım eki) ile türetilmiştir. Bu ek, bir ismin üzerine gelerek yeni bir isim oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
bak-ıcı, yaz-ıcı, gid-ici (git-ici), yap-ıcı, göz-cü.
Ekin görevini belirlemek için önce kökün türünü tespit etmek gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) belirle.
Bak-, Yaz-, Git-, Yap- (Fiil kökleri); Göz (İsim kökü).
Ekin işlevi, eklendiği kökün türüne göre isimden isim ya da fiilden isim olarak değişir.
3
Eklerin işlevlerini karşılaştır.
A, B, C ve D seçeneklerindeki ekler 'Fiilden İsim Yapım Eki' (FİYE) iken, E seçeneğindeki ek 'İsimden İsim Yapım Eki'dir (İİYE).
Dört seçenek fiil köküne, bir seçenek isim köküne ek almıştır.

Anahtar Kavram

Yapım Eklerinin İşlevi (Fiilden İsim vs. İsimden İsim)

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde '-ak/-ek' ekinin de fiilden isim (durak) ve isimden isim (solak) görevlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla