Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Türkçede en az bir yapım eki almış sözcükler 'türemiş sözcük' (gövde), en az iki yapım eki almış sözcükler ise 'gövdeden türemiş sözcük' olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde gövdeden türemiş bir sözcük kullanılmamıştır?

  1. A
    Toplumun korkusuzluk beklentisi her geçen gün artıyor.
  2. B
    Evin içindeki yalnızlık hissi duvarlardan taşıyordu.
  3. C
    Raporda yer alan bazı yanlışlıklar kurulda tartışıldı.
  4. D
    Verimli araziler, doğru sulama teknikleriyle canlanacak.
  5. Seçkin bir davetli grubu törende hazır bulunuyordu.Cevap

Cevap

Cümlelerin hangisinde gövdeden türemiş (en az iki yapım eki almış) bir sözcük bulunmadığı sorulmuştur. 'Seçkin' sözcüğü sadece bir yapım eki aldığı için cevap budur.
Seçkin sözcüğünde sadece bir adet yapım eki (-kin) bulunmaktadır. Türkçede bir sözcüğün gövdeden türemiş kabul edilebilmesi için en az iki yapım eki alması şarttır. Bu nedenle 'seçkin' sözcüğü sadece türemiş bir sözcüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki altı çizili veya vurgulanan sözcükleri kök ve eklerine ayırın.
Korkusuzluk (Kork-u-suz-luk), Yalnızlık (Yalın-ız-lık), Yanlışlık (Yan-ıl-ış-lık), Verimli (Ver-im-li), Seçkin (Seç-kin).
Sözcüğün kaç tane yapım eki aldığını belirlemek için doğru morfolojik analiz gereklidir.
2
Yapım eklerini sayarak 'gövdeden türemiş' olma şartını (en az 2 yapım eki) kontrol edin.
A, B, C ve D seçeneklerindeki sözcüklerin tamamı en az iki yapım eki almıştır.
Gövdeden türemiş sözcükler en az bir yapım eki almış bir gövdeye tekrar yapım eki getirilmesiyle oluşur.
3
Kalan seçeneği analiz edin.
'Seçkin' sözcüğü 'seç-' fiil köküne '-kin' fiilden isim yapım ekinin gelmesiyle oluşmuştur. Başka yapım eki yoktur.
Sadece bir yapım eki alan sözcükler türemiştir (gövdedir) ama 'gövdeden türemiş' değildir.

Anahtar Kavram

Gövdeden Türemiş Sözcük Analizi

İpuçları

1
'Gövde' bir yapım eki almış halidir, 'gövdeden türemek' ise o gövdenin üzerine bir tane daha yapım eki gelmesidir.
2
Kelime köklerini bulurken ünlü düşmesi (yalnız, yanlış) gibi ses olaylarına dikkat edin.
3
Cevap olan sözcükte sadece bir tane yapım eki bulunmaktadır; çekim eklerini yapım ekiyle karıştırmayın.

Daha Fazla Pratik

Sözcüklerin hem yapım eki hem çekim eki aldığı durumları incelemek için karışık ek analizi sorularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla