Examkin

Soru

Zorluk: ZorGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Çarlık Rusyası, müttefikleri İngiltere ve Fransa'nın Orta Doğu topraklarını kendi aralarında paylaştıkları gizli tasarıya itiraz etmiş; bunun üzerine İtilaf ortakları, Rusya'nın savaştaki desteğini korumak amacıyla Doğu Karadeniz kıyıları ile Doğu Anadolu illerini (Erzurum, Van, Bitlis) Rus nüfuz alanına dahil eden yeni bir gizli mutabakata varmışlardır.

Osmanlı Devleti'nin Doğu Anadolu ve Karadeniz topraklarının paylaşılmasını konu edinen bu gizli diplomatik düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İstanbul Antlaşması
  2. B
    Londra Antlaşması
  3. Petrograd ProtokolüCevap
  4. D
    St. Jean de Maurienne Antlaşması
  5. E
    Mac-Mahon Antlaşması

Cevap

Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz topraklarının Çarlık Rusyası'na vadedildiği gizli mutabakat Petrograd Protokolü'dür.
I. Dünya Savaşı sürerken İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Antlaşması'na Çarlık Rusyası itiraz etmiştir. Müttefiklerinin tepkisini dindirmek ve Rusya'nın ittifaktaki yerini korumak isteyen İngiltere ve Fransa, 1916 yılında imzalanan Petrograd Protokolü ile Erzurum, Trabzon, Van ve Bitlis vilayetlerini Rus nüfuz sahasına bırakmıştır. Bu nedenle doğru yanıt Petrograd Protokolü seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını paylaşma tasarılarını incelemek
Sykes-Picot Antlaşması'nın İngiltere ve Fransa arasında Orta Doğu coğrafyasının paylaşılmasını hedeflediği belirlenmiştir.
Çarlık Rusyası bu ikili paylaşıma kendi çıkarlarını zedelediği gerekçesiyle karşı çıkmıştır.
2
Rusya'nın itirazını gidermek için yapılan diplomatik hamleyi tespit etmek
İngiltere ve Fransa, Rusya'nın savaştan çekilmesini önlemek amacıyla 1916'da Rusya ile yeni bir gizli protokol imzalamıştır.
Doğu Cephesi'nde Rus desteğinin sürmesi İtilaf Devletleri için hayati önem taşımaktadır.
3
Paylaşılan coğrafya ile antlaşmayı eşleştirmek
Trabzon'a kadar olan Doğu Karadeniz kıyıları ile Erzurum, Van ve Bitlis illerinin Rusya'ya bırakıldığı belgenin Petrograd Protokolü olduğu tespit edilmiştir.
İstanbul Antlaşması yalnızca Boğazlar bölgesini kapsarken, Doğu Anadolu payı Petrograd Protokolü ile resmileşmiştir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Sırasında İmzalanan Gizli Paylaşım Antlaşmaları ve Kapsamları

İpuçları

1
İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya pay verdiği iki gizli antlaşma vardır; biri Boğazları, diğeri Doğu Anadolu'yu konu alır.
2
Sykes-Picot paylaşımına itiraz eden Çarlık yönetimi, 1916 yılında kendi başkentinin adını taşıyan bu mutabakatla Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu payını elde etmiştir.
3
Antlaşmanın adı, dönemin Çarlık Rusyası başkentinden (St. Petersburg / Petrograd) gelmektedir.

Daha Fazla Pratik

Bolşevik İhtilali sonrası Sovyet Rusya'nın gizli antlaşmaları ifşa ettiği 'Sarı Kitap' olayını ve Rusya'nın bu topraklardan çekildiği Brest-Litowsk Antlaşması'nı tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Gizli antlaşmaları devlet ve vadedilen coğrafya temelinde gruplandırınız: İtalya (Londra: Antalya/12 Ada; St. Jean de Maurienne: İzmir/Batı Anadolu), Şerif Hüseyin (Mac-Mahon: Arap Yarımadası), İngiltere-Fransa (Sykes-Picot: Orta Doğu), Rusya (İstanbul Antlaşması: Boğazlar; Petrograd Protokolü: Doğu Anadolu ve Karadeniz).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Gizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Bu konudan daha fazla soru