Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Türkçede yapım eki almamış sözcüklere "basit", en az bir yapım eki almış sözcüklere ise "türemiş" sözcük denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. Arkadaşım bu sabah bize geldi.Cevap
  2. B
    Bu yıl tarladan çok verim aldık.
  3. C
    Çocuğun oyuncağı kırılmış.
  4. D
    Odasının ışığı yanmıyordu.
  5. E
    Yarın için hazırlık yapmalıyız.

Cevap

İçinde "geldi" sözcüğü geçen seçenek, yapısı bakımından basit olduğu için diğerlerinden farklıdır.
"Geldi" sözcüğü "gel-" fiil köküne sadece görülen geçmiş zaman eki olan "-di" ekini almıştır. Türkçede zaman ve kişi ekleri çekim eki kategorisindedir ve sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmez. Bu nedenle bu sözcük yapısı bakımından basittir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin kök ve eklerini analiz edin.
gel-di, ver-im, oyun-cak-ı, ış-ı-k-ı, hazır-lık
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Eklerin türünü (yapım veya çekim) belirleyin.
'-di' çekim ekidir; '-im', '-cak', '-k' ve '-lık' ekleri yapım ekidir.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise basittir.
3
Sözcükleri yapılarına göre sınıflandırın.
geldi = basit; verim, oyuncağı, ışığı, hazırlık = türemiş.
Dört sözcük türemiş yapılıyken bir tanesi basittir.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı (Basit ve Türemiş Sözcük Ayrımı)

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin yapısını kontrol ederken 'Bu ek gelmeden önce sözcük neydi, geldikten sonra ne oldu?' sorusunu sorun. Eğer anlam veya tür değişiyorsa yapım eki vardır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla