Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Kamu Denetçiliği Kurumu, (I) bilgili ve (II) görgülü personeliyle (III) çözüm odaklı çalışmalar yürüterek (IV) gözcü niteliğindeki denetimlerini (V) sürdürmektedir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dört numaralı kelime olan "gözcü" sözcüğünün kökü isimdir, diğerleri ise fiil köküdür.
Dört numaralı sözcük olan "gözcü" kelimesinin kökü "göz"dür ve bir varlığın adını karşıladığı için isim köküdür. Diğer tüm sözcüklerin (bil-, gör-, çöz-, sür-) kökleri ise iş, oluş veya hareket bildirdiği için fiil köküdür.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin köklerini belirleyin.
bilgili → bil-, görgülü → gör-, çözüm → çöz-, gözcü → göz, sürdürmektedir → sür-
Sözcüğün yapısını anlamak için anlamlı en küçük parça olan köke inilmelidir.
2
Köklerin sonuna "-mek / -mak" ekini getirerek türünü kontrol edin.
bil-mek (fiil), gör-mek (fiil), çöz-mek (fiil), sür-mek (fiil); ancak "göz-mek" anlamsızdır (isim).
Türkçede bir kökün fiil olup olmadığını anlamanın en pratik yolu mastar eki getirmektir.
3
Kök türlerini karşılaştırarak farklı olanı seçin.
Dört kelime fiil köklü iken "gözcü" kelimesi isim köklüdür.
Soruda istenen kök türü bakımından farklılık durumudur.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökleri (İsim ve Fiil Kökü Ayrımı)

İpuçları

1
Kelimelerin anlamlı en küçük parçalarına (köklerine) odaklanın.
2
Kökleri bulduktan sonra mastar eki (-mek/-mak) getirerek hangisinin isim hangisinin fiil olduğunu belirleyin.
3
Seçeneklerdeki dört kelime fiil soyluyken, biri görme organımız olan bir isme dayanmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde kök türü sorularında 'yansıma köklere' de (pat, çat, gür gibi) dikkat ediniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri 'isim kökü mü?' (bir varlığı mı karşılıyor?) yoksa 'fiil kökü mü?' (bir eylemi mi karşılıyor?) şeklinde test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla