Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Gecenin sessizliğinde (I) uykusu kaçan genç yazar, masasının başına geçti. Bardağından aldığı son (II) yudum çay, zihnindeki o keskin (III) sancının hafiflemesine yardımcı oluyordu. Yeni romanı için attığı her (IV) adımın, bir öncekinden daha sağlam olması gerektiğini biliyordu. Onun kaleminden dökülen bu satırlar, hayallerine (V) benzeyen bir dünyanın kapılarını aralıyordu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü (isim veya fiil) bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Metindeki numaralanmış sözcükler arasında 'benzeyen' sözcüğünün kökü isim iken, diğerlerinin kökü fiildir.
Metinde geçen 'benzeyen' sözcüğünün kökü 'beniz' (yüz, çehre) ismidir. 'Beniz' isminden 'benze-' fiili türetilirken kökteki ikinci ünlü düşmüştür. Bu durum sözcüğün isim köklü olduğunu gösterir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler (uyu-, yut-, sanç-, at-) ise fiil köküne sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini ve türlerini belirleyin.
I. uyu- (fiil), II. yut- (fiil), III. sanç- (fiil), IV. at- (fiil), V. beniz (isim).
Sözcükte yapı sorularında kök türünü bulmak için sözcüğün anlamlı en küçük parçası ile gövdesi arasındaki anlam bağı kontrol edilmelidir.
2
Sözcüklerdeki ses olaylarını dikkate alarak kök analizi yapın.
Uyu-ku (ünlü düşmesi), Yut-um (yumuşama), Sanç-ı (yumuşama), At-ım (yumuşama), Beniz-e (ünlü düşmesi).
Ses olayları bazen kökün türünü tespit etmeyi zorlaştırabilir; bu yüzden kökteki değişimler göz önünde bulundurulmalıdır.
3
Kök türlerini karşılaştırın.
Dört adet fiil kökü (uyu-, yut-, sanç-, at-) ve bir adet isim kökü (beniz) bulunmaktadır.
Soruda istenen 'farklı türde olan kökü' bulmaktır.

Anahtar Kavram

Sözcük Köklerinin Türü (İsim ve Fiil Kökü Ayırımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru