Mısır'daki İngiliz Yüksek Komiserliği ile Mekke Emirliği arasında gerçekleşen diplomatik mektuplaşmalarda; bağımsız bir Arap devletinin kurulması ilkesi müzakere edilirken İngiltere'nin Mersin, İskenderun ve Suriye kıyı şeridini kurulacak bu devletin sınırları dışında tutmak istemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇarlık Rusyası'nın Boğazlar ve Doğu Akdeniz ticaret yolları üzerinde tam egemenlik kurma talebinin kabul edilmiş olması
- BLondra Antlaşması uyarınca On İki Ada ve Güneybatı Anadolu'nun yanı sıra tüm Doğu Akdeniz kıyılarının İtalya'ya bırakılması
- Fransa ile eş zamanlı yürütülen Sykes-Picot müzakerelerinde bu bölgelerin Fransız doğrudan denetim ve nüfuz alanına ayrılmış olmasıCevap
- DWilson İlkeleri doğrultusunda bu liman bölgelerinde self-determinasyon prensibinin uygulanmasının kararlaştırılması
- EBolşevik İhtilali sonrasında Sovyet Rusya'nın bölgedeki tüm kapitülasyon ve manda haklarından tek taraflı feragat etmesi
Cevap
Fransa ile eş zamanlı yürütülen Sykes-Picot müzakerelerinde bu bölgelerin Fransız doğrudan denetim ve nüfuz alanına ayrılmış olması
I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere, Osmanlı Devleti'ne karşı Arapların isyanını sağlamak amacıyla Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile Mac-Mahon Antlaşması/yazışmalarını yürütmüştür. Şerif Hüseyin tüm Arap coğrafyasını kapsayan büyük bir krallık talep ederken, İngiltere müttefiki Fransa ile gizlice müzakere ettiği Sykes-Picot Antlaşması'nı tehlikeye atmamak adına Mersin, İskenderun ve Lübnan-Suriye kıyılarını bu sınırların dışında tutmuştur. Çünkü Sykes-Picot tasarısında bu bölgeler Fransa'nın doğrudan kontrol ve nüfuz alanı (Mavi Bölge) olarak belirlenmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı Gizli Paylaşım Antlaşmaları Arasındaki Uyum ve Çelişkiler (Mac-Mahon ve Sykes-Picot Dengesi)
İpuçları
1
İngiltere'nin Orta Doğu'daki en önemli Avrupalı müttefikiyle eş zamanlı yaptığı gizli paylaşım planını düşününüz.
2
Adana, Mersin, İskenderun ve Suriye kıyıları Sykes-Picot Antlaşması'nda hangi devletin nüfuz sahası olarak ayrılmıştı?
3
İngiltere, Fransa'ya Sykes-Picot ile vadettiği Mavi Bölge çıkarlarını korumak için Mac-Mahon yazışmalarında bu liman ve kıyı şeridini Arap krallığı sınırlarından hariç tutmuştur.
Daha Fazla Pratik
Sykes-Picot Antlaşması'nda Fransa ve İngiltere'nin nüfuz alanları (Mavi ve Kırmızı Bölgeler) ile Kudüs için öngörülen uluslararası yönetimin Paris Barış Konferansı ve San Remo'da nasıl mandaterliğe dönüştüğünü inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemiyle çözülebilir: Seçeneklerde geçen Wilson İlkeleri (1918) ve Bolşevik İhtilali (1917), Mac-Mahon mektuplaşmalarından (1915-1916) sonra gerçekleştiği için elenir. Coğrafi eşleştirme ile Rusya'nın (Boğazlar/Doğu Anadolu) ve İtalya'nın (Antalya/On İki Ada) paylaşım alanları elendiğinde doğrudan Fransa'nın nüfuz sahası olan Sykes-Picot maddesi kalır.
Tahmini Süre:1m 15s