Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Güneşin hararetiyle (I) sararmış tarlalarda (II) oynayan çocukların neşesi, (III) alnındaki teri silen çiftçinin yüzünde çocukluğuna (IV) benzeyen bir tebessüm oluşturdu. Rüzgârda (V) savrulan buğday başakları ise bu bereketli tablonun en güzel tamamlayıcısıydı.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü, "türü" bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Metindeki beşinci sözcük olan 'savrulan' kelimesinin kökü 'savur-' fiili iken, diğer sözcüklerin kökleri isim soyludur.
Beşinci sırada yer alan 'savrulan' sözcüğünün kökü 'savur-' eylemidir ve bir fiil köküdür. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin tamamı ('sarı', 'oyun', 'alın', 'beniz') isim köküne sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve uğradıkları ses olaylarını tespit etme
I: sarı (ünlü düşmesi), II: oyun (ünlü düşmesi), III: alın (ünlü düşmesi), IV: beniz (ünlü düşmesi), V: savur- (ünlü düşmesi)
Kök türünü belirlemek için önce kelimenin en anlamlı ve ilişkili en küçük birimi olan köke ulaşılmalıdır.
2
Köklerin isim mi yoksa fiil mi olduğunu belirleme
I, II, III ve IV numaralı sözcükler isim köklüdür; V numaralı sözcük fiil köklüdür.
Köklerin sonuna '-mak/-mek' eki getirilerek anlamlı olup olmadığı kontrol edilir (savur-mak anlamlıdır, sarı-mak anlamsızdır).
3
Diğerlerinden farklı olan kök türünü seçme
Beşinci sözcük fiil kökü olduğu için doğru cevaptır.
Soruda türü bakımından farklı olan kök istenmiştir.

Anahtar Kavram

Sözcük kökleri, taşıdıkları anlama göre 'isim kökü' ve 'fiil kökü' olarak ikiye ayrılır. Bazı türetme ekleri veya çekim ekleri sırasında yaşanan ünlü düşmeleri, kökün gerçek yapısını görmeyi zorlaştırabilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla