Soru

Zorluk: OrtaSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir iş mahkemesinde görülmekte olan uyuşmazlıkta, taraflardan biri davanın çözümünde kullanılacak olan kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. 19821982 Anayasası’na göre, mahkemenin bu iddiayı ciddi bularak dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderebilmesi için öncelikle hangi şartın varlığı aranır?

  1. İtiraz konusu hükmün o davada uygulanacak bir kural olmasıCevap
  2. B
    Aykırılık iddiasının davanın her iki tarafınca birlikte yapılması
  3. C
    Davanın mutlaka bir hukuk mahkemesinde görülüyor olması
  4. D
    İtirazın sadece Anayasa değişikliklerine yönelik yapılması
  5. E
    Mahkemenin nihai kararını verdikten sonra bu yola başvurması

Cevap

İtiraz konusu hükmün o davada uygulanacak bir kural olması
Somut norm denetimi, bir davanın görülmesi sırasında o davada uygulanacak olan Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla açılır. Dolayısıyla en temel şart, ilgili hükmün 'bakılmakta olan davada uygulanacak olması'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava türünü ve aşamasını belirle
Görülmekte olan bir dava (İş mahkemesinde) olduğu tespit edildi.
Somut norm denetimi için 'bakılmakta olan bir dava' olması zorunludur.
2
Aykırılık iddiasının konusunu analiz et
Davanın çözümünde kullanılacak kuralın Anayasa'ya aykırı olup olmadığını kontrol et.
Anayasa Mahkemesine başvuru yapılabilmesi için o kuralın davada 'uygulanacak norm' niteliğinde olması gerekir.
3
Mahkemenin yetkisini değerlendir
Mahkeme iddiayı ciddi bulursa davayı durdurur ve dosyayı AYM'ye gönderir.
Hakim, uygulanacak hükmün Anayasa'ya aykırılığını ciddi bulursa veya kendisi bu kanaatteyse süreci başlatır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Şartları

İpuçları

1
Bu denetim türünün gerçekleşmesi için mahkemenin önünde çözülmesi gereken somut bir olay bulunmalıdır.
2
Hakim, önüne gelen her kanunu değil, sadece o uyuşmazlığı karara bağlarken kullanacağı kanunu Anayasa Mahkemesine götürebilir.
3
Eğer bir kural o davanın sonucunu etkilemeyecekse (uygulanmayacaksa), hakim o kural için 'Anayasa'ya aykırıdır' diyerek itiraz yoluna gidemez.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin itiraz başvurusunu aldıktan sonra karar vermesi için gereken 5 aylık süreyi ve bu sürede karar çıkmazsa yerel mahkemenin ne yapması gerektiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla