Examkin

Soru

Zorluk: ZorGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ile Fransa arasında imzalanan ve Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu topraklarını taksim etmeyi amaçlayan Sykes-Picot Antlaşması'nda; Lübnan, Suriye kıyıları ve Çukurova Fransa'ya; Bağdat ve Basra merkezli Irak coğrafyası ise İngiltere'ye bırakılmıştır. Bununla birlikte kutsal mekânların mevcudiyeti ve büyük devletlerin dini-tarihi iddiaları nedeniyle belirli bir coğrafyanın tek bir devletin tekeline bırakılmayıp, müttefik devletlerin ve diğer ilgili tarafların ortak uzlaşısıyla uluslararası bir yönetime tabi tutulması kararlaştırılmıştır.

Sykes-Picot Antlaşması'nda "uluslararası yönetim bölgesi" statüsü verilmesi öngörülen bu Osmanlı coğrafyası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Musul ve Kerkük çevresi
  2. Filistin ve Kudüs bölgesiCevap
  3. C
    Boğazlar ve Marmara Havzası
  4. D
    Adana ve Çukurova (Kilikya)
  5. E
    Trabzon ve Doğu Karadeniz kıyıları

Cevap

Sykes-Picot Antlaşması'nda dini hassasiyetler ve kutsal mekânların varlığı nedeniyle uluslararası bir idareye bırakılması kararlaştırılan Osmanlı toprağı Filistin ve Kudüs bölgesidir.
1916 yılında imzalanan Sykes-Picot Antlaşması'nda; kutsal mekânların mevcudiyeti, büyük güçlerin (İngiltere, Fransa, Rusya) bölgedeki dinî-tarihî iddiaları ve olası çıkar çatışmalarını engelleme düşüncesiyle Filistin (Kudüs ve çevresi) uluslararası bir idareye (kondominyum yönetimine) bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sykes-Picot Antlaşması'nın (1916) temel paylaşım planını ve taraflarını analiz etmek
İngiltere ve Fransa arasında imzalanan bu gizli antlaşmada Orta Doğu coğrafyası Fransız (Mavi/A Bölgesi) ve İngiliz (Kırmızı/B Bölgesi) nüfuz alanlarına ayrılmıştır.
Soruda verilen paylaşım detayları ve istisnai statüye sahip bölgenin tespiti için antlaşma maddelerinin bilinmesi gerekir.
2
Kutsal mekânlar ve dinî hassasiyetler nedeniyle oluşturulan özel statüyü incelemek
İngiltere, Fransa, Rusya ve İtalya'nın Kudüs üzerindeki tarihî hak iddiaları ve dinî hassasiyetleri sebebiyle Filistin'in (Kahverengi Bölge) tek bir devlete verilmesi engellenmiş, uluslararası bir yönetime bırakılması kararlaştırılmıştır.
Büyük devletlerin dinî rekabeti, Filistin üzerinde ortak bir konsorsiyum yönetimini zorunlu kılmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki bölgelerin hangi gizli antlaşmalarla kime vadedildiğini karşılaştırmak
Musul ve Adana Fransa'ya, Boğazlar ve Trabzon Çarlık Rusyası'na vadedilmiş olup yalnızca Filistin uluslararası bölge ilan edilmiştir.
Çeldiricilerdeki bölgeler tekil devletlerin egemenlik/nüfuz sahalarına tahsis edilmiştir.

Anahtar Kavram

Sykes-Picot Antlaşması'nda Toprak Taksimi ve Filistin'in Uluslararası Statüsü

İpuçları

1
Sorulan bölge, semavi dinler açısından büyük önem taşıyan kutsal mekânların merkezidir.
2
İngiltere ve Fransa, müttefikleri Rusya'nın da hassasiyetlerini gözeterek bu Orta Doğu bölgesini tek bir devletin mandasına vermekten kaçınmıştır.
3
Sykes-Picot haritasında 'Kahverengi Bölge' olarak adlandırılan ve Kudüs'ü içine alan coğrafyayı düşününüz.

Daha Fazla Pratik

Sykes-Picot Antlaşması'na Çarlık Rusyası'nın onay vermesi amacıyla imzalanan Petrograd Protokolü'nün içerdiği Doğu Anadolu vilayetlerini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Sykes-Picot Antlaşması'ndaki renk kodlu bölgeler yöntemini kullanınız: Mavi Bölge (Fransa), Kırmızı Bölge (İngiltere) ve Kahverengi Bölge (Uluslararası Filistin Bölgesi).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Gizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Bu konudan daha fazla soru