Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Dilimizde sözcüklerin anlamlı en küçük parçasına "kök" denir. Kökler, karşıladıkları kavramın türüne göre "isim kökü" ve "fiil kökü" olarak iki ana gruba ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. Resmî raporlar hazırlanırken bilgili uzmanlardan destek alındı.Cevap
  2. B
    Ofisteki her masada birer kalemlik bulunuyordu.
  3. C
    Bahçedeki çiçeklik düzenlemesi dün tamamlandı.
  4. D
    Okulun yeni açılan kitaplık bölümü büyük ilgi gördü.
  5. E
    Bilgisayar başında çalışanlar için gözlük kullanımı önemlidir.

Cevap

Sözcüğün kökü 'bil-' fiili olan 'bilgili' kelimesidir.
Doğru seçenekte yer alan 'bilgili' sözcüğünün kökü 'bil-' fiilidir. Diğer tüm seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri ise isim soyludur.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcükleri en küçük anlamlı parçalarına (köklere) ayırın.
bil-gili, kalem-lik, çiçek-lik, kitap-lık, göz-lük.
Sözcüğün yapısını incelemek için önce kökü bulmak gerekir.
2
Bulunan köklerin sonuna mastar eki (-mek / -mak) getirerek türlerini belirleyin.
bil-mek (fiil), kalem-mek (anlamsız, isim), çiçek-mek (anlamsız, isim), kitap-mak (anlamsız, isim), göz-mek (anlamsız, isim).
Fiil kökleri iş, oluş, hareket bildirir ve mastar eki alabilir; isim kökleri alamaz.
3
Kök türlerini karşılaştırarak farklı olanı seçin.
Dört sözcük isim köküne sahipken, bir tanesi fiil köküne sahiptir.
Soruda kök türü bakımından farklı olan sözcük sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

İsim ve Fiil Kökü Ayrımı

İpuçları

1
Sözcüğün en küçük ve anlamlı parçasına 'kök' denir; bu parçanın sözcüğün tamamıyla anlam ilişkisi olmalıdır.
2
Kökün isim mi fiil mi olduğunu anlamak için köke '-mek / -mak' ekini getirmeyi deneyin.
3
Kelime-lik, çiçek-lik, kitap-lık, göz-lük örneklerinde kökler isimken; bil-gili örneğinde kök 'bilmek' eylemidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde fiilden isim yapım eki almış diğer sözcükleri (yazı, sevgi, soru vb.) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin köklerini bulduktan sonra, bu köklerin bir hareketi mi yoksa bir varlığı mı temsil ettiğini düşünerek de sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla