Soru

Zorluk: OrtaYükselme Dönemi (1453-1579)

İstanbul'un fethinden sonra bir "cihan devleti" niteliği kazanan Osmanlı Devleti'nde, Fatih Sultan Mehmet tarafından devlet teşkilatını ve yönetimini bir düzene bağlamak amacıyla hazırlanan Kanunname-i Ali Osman'da; kardeş katli, müsadere usulü ve cülus bahşişi gibi uygulamalar yasal bir çerçeveye oturtulmuştur. Bu düzenlemelerin tamamı dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki temel siyasi hedeflerden hangisine ulaşmak istediği söylenebilir?

  1. A
    Şer'i hukuk kurallarını tamamen devre dışı bırakarak laik bir yönetim kurmak
  2. B
    Ülkeyi hanedan üyeleri arasında paylaştırarak yönetim yükünü hafifletmek
  3. C
    Ekber ve Erşed sistemini uygulayarak veraset krizlerini hukuki bir zeminde çözmek
  4. Padişahın mutlak otoritesini ve devletin merkeziyetçi yapısını pekiştirmekCevap
  5. E
    Tanzimat Fermanı ile padişahın yetkilerini hukuk kurallarıyla ilk kez sınırlamak

Cevap

Padişahın mutlak otoritesini ve devletin merkeziyetçi yapısını pekiştirmek
Kanunname-i Ali Osman ile getirilen 'kardeş katli' ve 'müsadere' (devletin kişilerin malına el koyabilmesi) gibi düzenlemeler, padişahın otoritesini sarsabilecek rakip hanedan üyelerini veya aristokratik aileleri kontrol altında tutmayı amaçlar. Bu durum, imparatorluk sınırlarının hızla genişlediği bir dönemde devletin tek bir merkezden, mutlak bir güçle yönetilmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunname-i Ali Osman'ın içeriğindeki maddeleri analiz etmek
Kardeş katli, müsadere (mülkiyete el koyma) ve divan usulündeki değişikliklerin padişahın yetkilerini artırdığı tespit edilir.
Yasal düzenlemelerin hangi siyasi amaca hizmet ettiğini anlamak için içerik analizi gereklidir.
2
Uygulamaların merkezi otorite üzerindeki etkisini değerlendirmek
Alternatif güç odaklarının (rakip şehzadeler veya zengin aileler) engellenmesinin merkeziyetçiliği güçlendirdiği anlaşılır.
Kurumsallaşma adımlarının devletin bekası ve otorite birliği ile ilişkisini kurmak gerekir.
3
Tarihsel kronolojiye göre yanlış seçenekleri elemek
Ekber ve Erşed (XVII.XVII. yy) ve Tanzimat (XIX.XIX. yy) gibi kavramlar dönemsel olarak elenir.
Yükselme Dönemi ile diğer dönemlerin (Duraklama, Dağılma) farkını ortaya koymak kronolojik doğruluk için şarttır.

Anahtar Kavram

Merkeziyetçi Devlet Yapısı ve Kurumsallaşma
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla