Türkçede "-gan, -gen, -gın, -gin, -gun, -gün" yapım ekleri genellikle fiil kök veya gövdelerine gelerek onlardan yeni isimler türetir. Ancak bu ekler nadiren de olsa isim köklerine gelerek onlardan anlamca ilişkili yeni sözcükler oluşturabilir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, aldığı yapım ekinin işlevi (eklendiği kökün türü) bakımından diğerlerinden farklıdır?
- ASınavdan çıkan adayların uykusuzluktan oldukça bitkin oldukları gözlemlendi.
- BKamuoyunda bu haberin bu kadar yaygın bir etki yaratması beklenmiyordu.
- CKurum kültüründe baskın olan değerlerin başında liyakat ve dürüstlük gelir.
- DEkonomik verilerdeki durgun seyir, piyasa uzmanlarını oldukça endişelendiriyor.
- Akademik çalışmalarda özgün bir bakış açısı yakalamak başarı için şarttır.Cevap
Cevap
Söz konusu cümlede yer alan 'özgün' sözcüğü, isim kökünden türetilmiş olması nedeniyle diğerlerinden ayrılır.
Verilen seçenekler arasında yer alan 'özgün' sözcüğü, 'öz' isim köküne getirilen '-gün' isimden isim yapım ekiyle türetilmiştir. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin tamamı (bitkin, yaygın, baskın, durgun) fiil köklerine getirilen fiilden isim yapım ekleriyle oluşturulmuştur. Bu durum, 'özgün' sözcüğünün aldığı ekin işlev bakımından (isimden isim türetmesi) diğerlerinden farklı olduğunu gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yapım Eklerinin Kök Türüne Göre İşlevleri
Daha Fazla Pratik
Benzer şekilde '-sal/-sel' ekinin de 'kumsal' (isimden isim) ve 'görsel' (fiilden isim) örneklerinde olduğu gibi farklı işlevlerde kullanılabileceğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s