Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir yerel mahkeme, bakmakta olduğu bir davada uygulanacak olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesine itiraz yoluna başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi yaptığı ilk incelemede, başvuru dosyasında bazı teknik eksikliklerin bulunduğunu tespit etmiş ve bu nedenle itiraz başvurusunu yöntem (usul) yönünden reddetmiştir.

1982 Anayasası hükümleri uyarınca, bu red kararından sonra söz konusu kanun hükmü ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşir?

  1. Başvuru esastan reddedilmediği için 10 yıllık süre beklenmeksizin eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz yoluna başvurulabilir.Cevap
  2. B
    Anayasa Mahkemesinin kararı Resmi Gazete'de yayımlandığı andan itibaren 10 yıl boyunca aynı madde için tekrar itirazda bulunulamaz.
  3. C
    Mahkeme, Anayasa Mahkemesi kararı kesin olduğu için uyuşmazlığı mevcut kanun hükmünü ihmal ederek doğrudan Anayasa'ya göre çözmelidir.
  4. D
    Red kararı ile birlikte itiraz konusu kanun hükmü kendiliğinden mülga sayılır ve mahkeme davayı durdurur.
  5. E
    Yerel mahkeme, AYM'nin red kararı üzerine dosyayı incelemesi için doğrudan Danıştay Başkanlar Kuruluna göndermekle yükümlüdür.

Cevap

Başvuru esastan reddedilmediği için 10 yıllık süre kısıtlamasına tabi olmaksızın, eksiklikler giderilerek tekrar başvurulabilmesi mümkündür.
Doğru seçenek, Anayasa'nın itiraz yoluna ilişkin hükümlerine tam uyum sağlar. 10 yıllık süre kısıtlaması, Anayasa Mahkemesinin ilgili kanun hükmünü Anayasa'ya uygunluk açısından esastan inceleyip reddetmesi durumunda devreye girer. Başvuru dosyası sadece usulden (teknik eksiklikler, imza, yetki vb.) reddedilmişse, bu durum hükmün Anayasa'ya uygun olduğu sonucunu doğurmaz ve mahkeme eksiklikleri gidererek aynı davada veya başka bir davada yeniden başvuruda bulunabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mahkemenin başvuru türünü ve AYM'nin red gerekçesini analiz etme.
Başvuru 'Somut Norm Denetimi' (itiraz yolu) olup, AYM 'usulden' (yöntem yönünden) red kararı vermiştir.
Reddin hukuki sonuçlarını belirlemek için kararın niteliği (usul vs esas) kritiktir.
2
1982 Anayasası'nın 152. maddesindeki 10 yıl kuralını değerlendirme.
Anayasa, 10 yıllık yasağın sadece 'işin esasına girilerek verilen red kararları' için geçerli olduğunu belirtir.
Usul eksikliği nedeniyle reddedilen dosyalar esasa dair bir hüküm içermediğinden bu kısıtlamaya dahil değildir.
3
Yerel mahkemenin sonraki adımını belirleme.
Mahkeme eksiklikleri tamamlayıp tekrar başvurabilir veya mevcut kanuna göre davaya devam edebilir.
Hak arama hürriyeti ve norm denetimi mekanizmasının işlerliği için usul hataları kesin engel teşkil etmez.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetiminde 10 Yıl Yasağı (Esastan Red Şartı)

İpuçları

1
Anayasa'daki 10 yıllık süre yasağı her türlü red kararı için mi geçerlidir yoksa sadece esastan incelemeler için mi?
2
AYM dosyayı 'usulden' reddettiğinde, maddenin içeriğine bakmış ve Anayasa'ya uygun bulmuş sayılır mı?
3
Teknik bir eksiklik (usul hatası) giderildiğinde, itiraz hakkı yeniden doğar çünkü mahkeme henüz hükmün özü hakkında bir karar vermemiştir.

Daha Fazla Pratik

AYM'nin itiraz üzerine 5 ay içinde karar vermemesi durumunda yerel mahkemenin ne yapması gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru