Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Türkçede sözcüğün anlamlı en küçük parçasına "kök" denir. Kökler, karşıladıkları anlamın türüne göre "isim kökleri" ve "fiil kökleri" olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. Masanın üzerindeki suluk devrilince tüm evraklar ıslandı.Cevap
  2. B
    Dağdaki dar geçit yoğun kar yağışı nedeniyle kapandı.
  3. C
    Fırtına dindikten sonra deniz oldukça durgun görünüyordu.
  4. D
    Güneş batı ufkunda yavaş yavaş kaybolmaya başladı.
  5. E
    Sistemdeki teknik sorun kısa sürede giderildi.

Cevap

Masanın üzerindeki suluk devrilince tüm evraklar ıslandı.
Suluk sözcüğünün kökü olan 'su' kelimesi bir varlığın adıdır. Sonuna mastar eki (-mak/-mek) getirilemediği için bu bir isim köküdür. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin tamamı eylem köklerinden türetilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini belirleme
Suluk: su, Geçit: geç-, Durgun: dur-, Batı: bat-, Sorun: sor-
Sözcüğün yapısını ve kök türünü belirlemek için önce anlamlı en küçük parça bulunmalıdır.
2
Köklerin türünü test etme (-mak/-mek eki ile)
su-mak (anlamsız: isim), geç-mek (anlamlı: fiil), dur-mak (anlamlı: fiil), bat-mak (anlamlı: fiil), sor-mak (anlamlı: fiil)
Bir kökün sonuna master eki getirilebiliyorsa fiil kökü, getirilemiyorsa isim köküdür.
3
Farklı olan kökü seçme
Suluk sözcüğü isim köklü, diğerleri fiil köklüdür.
Dört seçenek fiil tabanlıyken, bir seçenek isim tabanlıdır.

Anahtar Kavram

İsim ve Fiil Kökü Ayırımı

İpuçları

1
Altı çizili kelimelerin aldıkları ekleri atarak en kökteki anlamlı parçayı bulun.
2
Buluğunuz köklere '-mak' veya '-mek' ekini getirmeyi deneyin. Hangisi bu eki kabul etmiyor?
3
Geçmek, durmak, batmak ve sormak birer eylemdir; ancak 'sumak' diye bir eylem yoktur.

Daha Fazla Pratik

İsim kökünden türeyen ve fiil kökünden türeyen 5'er kelime bularak köklerini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kökü bulduktan sonra kelimenin bir iş, oluş veya hareket bildirip bildirmediğine bakın. Varlık adı olanlar isim köküdür.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla