Türkçede sözcükler yapıları bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç ana başlıkta incelenir. Aşağıdaki tabloda bu yapıların temel özellikleri verilmiştir:
| Sözcük Yapısı | Temel Özellik | Örnek |
|---|---|---|
| Basit | Yapım eki almamış, sadece çekim eki alabilen sözcükler | Kuş-lar |
| Türemiş | Kök veya gövdeye en az bir yapım eki getirilerek oluşturulan sözcükler | Simit-çi |
| Birleşik | En az iki sözcüğün birleşip kaynaşmasıyla oluşan sözcükler | Bilgi-sayar |
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapısı bakımından türemiştir?
- AEvin kapısı rüzgârın etkisiyle aniden kapandı.
- BMasadaki elmalar oldukça taze görünüyor.
- CYarın sabah erkenden yola çıkmamız gerekiyor.
- Kütüphanedeki sessiz ortam çalışmak için çok uygundu.Cevap
- EBugün işe gitmeden önce biraz dinlenmek istedi.
Cevap
Kütüphanedeki 'sessiz' ortam ifadesindeki altı çizili sözcük türemiş yapılıdır.
Doğru seçenek olan 'sessiz' sözcüğü, 'ses' isim köküne '-siz' isimden isim yapım eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu ek kelimenin anlamını değiştirdiği için sözcük türemiş yapıdadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sözcükte Yapı: Türemiş Sözcük
İpuçları
1
Sözcüklerin köklerini ve aldıkları eklerin anlamı değiştirip değiştirmediğini kontrol edin.
2
Yapım ekleri (örneğin -lı, -sız, -cı, -lık) sözcüğün anlamını değiştirerek onu türemiş yapar.
3
'Sessiz' sözcüğünü incelediğinizde 'ses'ten farklı bir anlam kazandığını fark edeceksiniz.
Daha Fazla Pratik
İsimden isim yapım eklerinin yanı sıra fiilden isim türeten (örneğin: yaz-gı) ekleri içeren örnekleri inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sözcüğü ekine köküne ayırın: 'ses' (kök) + '-siz' (yokluk bildiren yapım eki). Eğer bir sözcükte anlamı değiştiren bir ek varsa o sözcük mutlaka türemiştir.
Tahmini Süre:45s