Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Modern yönetim anlayışının (I)çevresinde şekillenen yeni düzen, kurumların (II)ayrım noktalarını netleştirirken (III)devrim niteliğindeki bu (IV)ilerlemenin (V)yanlış taraflarını da ortaya koymaktadır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü sırada yer alan ve kökü 'ileri' olan sözcük, diğerlerinden farklı olarak isim köküne sahiptir.
Dördüncü sözcük olan 'ilerlemenin' kelimesinin kökü 'ileri'dir. 'İleri' sözcüğü mastar eki alamaz, dolayısıyla bir isim köküdür. Diğer tüm sözcükler ('çevir-', 'ayır-', 'devir-', 'yanıl-') ise fiil köküne sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini belirle
I: çevir-e, II: ayır-ım, III: devir-im, IV: ileri-le-me, V: yanıl-ış
Sözcük yapısı analizinde köke ulaşmak için varsa ses olaylarını geri döndürmek gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim veya fiil) analiz et
I: Fiil, II: Fiil, III: Fiil, IV: İsim, V: Fiil
Kökün türü, aldığı '-mak/-mek' mastar ekiyle (anlamlıysa fiil, değilse isim) test edilir.
3
Farklı olanı seç
Dördüncü sözcük isim köklüdür.
Beş sözcükten dördü eylem kökenliyken biri isim kökenlidir.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökü ve Kök Türü Ayrımı

İpuçları

1
Altı çizili her bir sözcüğün aldığı yapım eklerini çıkararak en küçük anlamlı parçasına (köküne) odaklanın.
2
Sözcüklerin bazılarında türetme sırasında bir harf kaybı (ünlü düşmesi) yaşanmış olabilir; kökü bu durumu göz önüne alarak belirleyin.
3
Dört sözcük bir hareket veya oluş bildirirken (fiil), bir tanesi yer-yön bildiren bir isimden türemiştir.

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil türeten ekler (-le, -se, -el vb.) ile fiilden isim türeten eklerin (-im, -it, -gi vb.) görevlerini inceleyerek bu tip soruları daha hızlı çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklere '-mek/-mak' mastar ekini getirmeyi deneyin. Eğer kök mastar ekiyle anlamlı bir bütün oluşturuyorsa fiil, oluşturmuyorsa isim köküdür.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla