Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Kamu hizmetinde (I) seçim yöntemlerini geliştirmek, (II) benim görevlerim arasında yer alırken; projenin her (III) kıvrım noktasında (IV) yudum yudum ilerlemek, kurumsal bir (V) yıkım yaşanmasını engelleyecektir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin hangisinde yer alan "-ım / -im / -um / -üm" eki, işlevi bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. IICevap
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Numaralanmış sözcüklerden II numaralı 'benim' sözcüğü, diğerlerinden farklı olarak çekim eki almıştır.
Cümledeki 'benim' sözcüğünde yer alan '-im' eki, bir şahıs zamirine gelerek tamlayan (ilgi hali) görevinde kullanılmıştır. Tamlayan ekleri, sözcüğün anlamını değiştirmeyen ve sadece cümle içinde ilgi kuran 'çekim ekleri' kategorisindedir. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerde ise bu ek, fiil köklerine gelerek onlardan yeni isimler türetmiş ve 'yapım eki' olarak görev yapmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri köklerine ayırarak eklerin türünü belirle.
I. seç-im (fiilden isim), II. ben-im (zamirden isim), III. kıvır-ım (fiilden isim), IV. yut-um (fiilden isim), V. yık-ım (fiilden isim).
Ekin görevini belirlemek için önce kökün türünü ve ekin kökle olan anlam ilişkisini saptamak gerekir.
2
Eklerin yapım eki mi yoksa çekim eki mi olduğunu kontrol et.
Seçim, kıvrım, yudum ve yıkım sözcüklerindeki ekler yeni bir kavram türettiği için yapım ekidir. 'Benim' sözcüğündeki ek ise sadece ilgi (tamlayan) kurduğu için çekim ekidir.
Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirirken, çekim ekleri sözcüğün diğer sözcüklerle ilişki kurmasını sağlar.
3
Ses olaylarını dikkate alarak kökleri doğrula.
Kıvrım (kıvır-), yudum (yut-) kelimelerindeki ses değişimlerine rağmen bu eklerin fiilden isim yapım eki olduğu netleşir.
Ses olayları bazen kökün veya ekin türünün yanlış algılanmasına neden olabilir.

Anahtar Kavram

Eklerin Görevi ve Sözcük Yapısı

Daha Fazla Pratik

İyelik ekleri ile tamlayan eklerinin birbirine karıştırılabileceği diğer durumları (örneğin 'bizim' ve 'defterim' arasındaki farklar) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla