Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Kamu kurumlarında huzurlu bir yaşam (I) ortamı sağlamak için yapılan seçimler (II) ve personelin sağladığı verim (III), hazırlanan projelerdeki çizim (IV) detayları ve periyodik bakım (V) çalışmalarıyla desteklenmelidir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. ICevap
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Numaralanmış sözcükler arasında kökü isim olan tek sözcük 'yaşam' kelimesidir; diğer dört sözcüğün kökü ise fiildir.
Soru kök türünü sormaktadır. 'Yaşam' sözcüğünün kökü 'yaş' ismidir. Bu kök üzerine '-a' fiil yapan yapım eki gelmiş (yaş-a-), ardından '-m' isim yapan yapım eki eklenerek (yaş-a-m) kelime türetilmiştir. Dolayısıyla kelimenin aslı bir isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini belirleyin.
yaş-a-m, seç-im, ver-im, çiz-im, bak-ım
Sözcüğün yapısını ve kök türünü anlamak için en küçük anlamlı parçaya (kök) inilmelidir.
2
Köklerin türünü (isim veya fiil) kontrol edin.
yaş (isim), seç- (fiil), ver- (fiil), çiz- (fiil), bak- (fiil)
Kök türü belirlenirken -mak/-mek mastar ekinin getirilip getirilemediğine bakılır (yaş-mak olmaz, seç-mek olur).
3
Farklı olan kök türünü tespit edin.
İsim köklü olan 'yaşam' sözcüğü diğerlerinden farklıdır.
Beş sözcükten dördü fiil köklü, biri isim köklüdür.

Anahtar Kavram

Sözcük kökleri isim ve fiil olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Bir sözcüğün köküne mastar eki (-mak/-mek) getirilebiliyorsa fiil kökü, getirilemiyorsa isim köküdür. 'Yaş' (hayat süresi) kökü isimdir ve üzerine gelen eklerle türetilmiştir.

İpuçları

1
Sözcüklerin köklerine -mak/-mek mastar eki getirmeyi deneyin.
2
'Yaşamak' eyleminin kökü olan 'yaş' sözcüğü bir fiil midir yoksa bir varlığın/kavramın adı mıdır?
3
'Yaşam' kelimesi 'yaş' isminden türemiştir, diğer dört kelime ise doğrudan eylem (fiil) kökenlidir.

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil yapan ekler (yaş-a-) ve fiilden isim yapan ekler (seç-im) arasındaki farkları pekiştirmek için benzer kelime tahlilleri yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri kök ve eklerine ayırarak yanlarına 'İ' (İsim) veya 'F' (Fiil) yazarak gruplandırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 10s
Bu soruyu puanla