Soru

Zorluk: KolayGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Osmanlı Devleti'nin egemenliği altındaki toprakların taksim edilmesi amacıyla akdedilen gizli paylaşım antlaşmalarına aşağıdaki devletlerden hangisi taraf olmamıştır?

  1. A
    Fransa
  2. B
    Çarlık Rusyası
  3. Amerika Birleşik DevletleriCevap
  4. D
    İtalya
  5. E
    İngiltere

Cevap

Amerika Birleşik Devletleri
Amerika Birleşik Devletleri, I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla yapılan gizli antlaşmalara (İstanbul, Londra, Sykes-Picot, Petrograd, St. Jean de Maurienne) hiçbir şekilde taraf olmamıştır. Nitekim ABD Başkanı Wilson, 1918 yılında yayımladığı Wilson İlkeleri'nde 'uluslararası diplomasinin açık yürütülmesi ve gizli antlaşmalar yapılmaması' esasını getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gizli antlaşmalara taraf olan İtilaf Devletleri tespit edilir.
İngiltere, Fransa, Çarlık Rusyası ve İtalya'nın gizli paylaşım antlaşmalarına (İstanbul, Londra, Sykes-Picot, Petrograd, St. Jean de Maurienne) imza koyan başlıca devletler olduğu belirlenir.
Osmanlı topraklarının taksimi İtilaf Bloku'nun bu dört büyük devleti arasında planlanmıştır.
2
Seçeneklerde yer alan devletlerin gizli antlaşmalardaki hukuki konumu değerlendirilir.
Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) bu gizli paylaşım antlaşmalarında yer almadığı, bilakis yayımladığı ilkelerle gizli diplomasiye karşı çıktığı görülür.
Gizli antlaşmalara imza koymayan devlet belirlenerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'ni paylaşmaya yönelik gizli antlaşmalar yalnızca İngiltere, Fransa, Çarlık Rusyası ve İtalya arasında yapılmıştır; ABD bu antlaşmalarda yer almamıştır.

İpuçları

1
Gizli antlaşmalar sadece Osmanlı topraklarında doğrudan sömürge veya nüfuz alanı kurmak isteyen Avrupalı emperyalist devletler arasında imzalanmıştır.
2
Söz konusu devlet, savaşa girdiğinde yayımladığı barış ilkelerinde açık diplomasiyi savunmuş ve gizli antlaşmalara karşı çıkmıştır.
3
Wilson İlkeleri'ni yayımlayarak gizli antlaşmaları geçersiz sayan ülke doğru cevaptır.

Daha Fazla Pratik

Gizli antlaşmaları 1917 İhtilali sonrası dünya kamuoyuna açıklayarak geçersiz sayan Sovyet Rusya süreci ile gizli antlaşmaların Paris Barış Konferansı'ndaki yansımaları incelenebilir.

Alternatif Yöntem

Gizli antlaşmaların 4 ana Avrupalı aktörü (İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya) akılda tutularak, bu grubun dışındaki devlet doğrudan elenebilir.
Tahmini Süre:40s
Bu soruyu puanla