Sözcük yapısı konusuyla ilgili hazırlanan aşağıdaki tabloda, numaralanmış sözcüklerin kök türü ve yapısal özellikleri belirtilmiştir:
| No | Sözcük | Kökün Türü | Yapısal Özelliği |
|---|---|---|---|
| Gelişim | Fiil | Türemiş | |
| Birkaç | İsim | Birleşik | |
| Kimsesiz | İsim | Türemiş | |
| Çevresi | Fiil | Basit | |
| Yolculuk | İsim | Türemiş |
Buna göre, tabloda numaralanmış sözcüklerden hangisine ait bilgilerde yanlışlık yapılmıştır?
- AI. sözcük
- BII. sözcük
- CIII. sözcük
- IV. sözcükCevap
- EV. sözcük
Cevap
IV. sözcük (çevresi)
Tablonun IV. satırında yer alan 'çevresi' sözcüğü, 'çevir-' fiil kökünden '-e' yapım ekiyle türetilmiş bir sözcüktür. Türetme sırasında ünlü düşmesine uğramış olsa da yapım eki aldığı için yapısı bakımından 'türemiş' bir sözcüktür. Tabloda bu sözcük için 'basit' ifadesinin kullanılması hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sözcükte Yapı (Basit, Türemiş, Birleşik)
İpuçları
1
Bir sözcüğün basit olması için hiç yapım eki almamış olması gerekir.
2
Bazı sözcükler türetilirken köklerinde ünlü düşmesi gibi ses olayları meydana gelebilir; bu kelimelerin köklerini iyi analiz etmelisin.
3
'Çevresi' sözcüğünün kökünün 'çevirmek' olduğunu ve '-e' yapım ekiyle isimleştiğini unutma.
Daha Fazla Pratik
Ünlü düşmesine uğrayarak türetilen 'ayrıntı', 'ilerleme', 'yalnız' gibi sözcüklerin yapılarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsin.
Alternatif Yöntem
Sözcükleri yapılarına göre ayırırken şu soruyu sorabilirsin: 'Sözcükteki ek atıldığında anlamlı en küçük parça (kök) ile sözcüğün tamamı arasında bir anlam ilişkisi var mı ve bu ek anlamı değiştirmiş mi?' Eğer anlam değişmişse veya sözcüğün türü değişmişse o sözcük kesinlikle türemiştir.
Tahmini Süre:1m 15s