Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Resmî kurumlarca (I)yayımlanan (II)bildiride, ülke genelinde (III)başlatılan reformların (IV)sürekliliği ve bu süreçte uygulanan (V)yöntemlerin etkinliği üzerinde durulmuştur.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından "gövdeden türemiş" bir sözcük değildir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Sözcüklerin yapısal analizi yapıldığında, 'yöntemlerin' sözcüğünün sadece bir adet yapım eki aldığı, diğerlerinin ise en az iki yapım eki alarak gövdeden türediği görülmektedir.
Beşinci sözcük olan 'yöntemlerin', 'yön' isminden sadece '-tem' yapım ekiyle türetilmiştir. Üzerindeki '-ler' ve '-in' ekleri çekim eki olduğu için bu sözcük sadece 'gövde' durumundadır, gövdeden tekrar türetilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin kök ve eklerini ayırt etmek
I: yay-ım-la-n-an, II: bil-dir-i-de, III: baş-la-t-ıl-an, IV: sür-ek-li-lik-i, V: yön-tem-ler-in
Yapı bilgisinde 'gövdeden türemiş' kavramı, bir sözcüğün en az iki yapım eki alması durumudur.
2
Yapım eki sayılarını karşılaştırmak
I (4 yapım eki), II (2 yapım eki), III (4 yapım eki), IV (3 yapım eki), V (1 yapım eki)
Sözcüklerin basit türemiş mi yoksa gövdeden türemiş mi olduğunu belirlemek için eklerin işlevine bakılır.
3
Sonucu belirlemek
V numaralı 'yöntemlerin' sözcüğü sadece 'türemiş' yapıda olup 'gövdeden türemiş' değildir.
'Gövde' kavramı köke bir yapım eki gelmesiyle oluşur; gövdeden türeme ise bu gövdeye bir yapım eki daha gelmesidir.

Anahtar Kavram

Gövdeden Türemiş Sözcük Yapısı

İpuçları

1
'Gövdeden türemiş' demek, bir sözcüğün en az iki yapım eki alması demektir.
2
Numaralanmış sözcüklerin her birinde kaçar tane yapım eki olduğunu tek tek saymayı deneyin.
3
'Yön' köküne gelen '-tem' ekinin ardından gelen '-ler' ve '-in' eklerinin çekim eki olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Farklı yapım eklerinin (fiilden isim, isimden fiil vb.) üst üste gelerek yeni gövdeler oluşturduğu diğer örnekleri inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla