Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu nedeniyle buzulların yer şekilleri üzerindeki etkisi diğer dış kuvvetlere oranla oldukça sınırlıdır. Buna rağmen Kaçkar, Bolkar ve Aladağlar gibi dağların yüksek kesimlerinde sirk çukurları, buzul vadileri ve moren yığınlarına rastlanmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- AOrta kuşak enlemlerinde yer alması
- Ortalama yükseltisinin fazla olmasıCevap
- CArazinin büyük oranda genç oluşumlu olması
- DÜç tarafının denizlerle çevrili olması
Cevap
Türkiye'deki dağlarda buzul şekillerine rastlanması, özel konumun bir sonucu olan ortalama yükseltinin fazla olması ile ilişkilidir.
Doğru cevap, yükselti faktörüne vurgu yapmaktadır. Türkiye'de buzullar matematik konum gereği deniz seviyesinde görülemez; ancak özel konumun bir getirisi olan yüksek dağlık alanlar, sıcaklığın yeterince düşmesine ve buzul şekillerinin oluşmasına imkan tanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Özel Konum ve Yükselti İlişkisi
İpuçları
1
Türkiye'nin orta kuşakta olması buzulların etkisini neden sınırlar? Peki dağlarda neden buzullar var?
2
Buzul şekilleri (sirk, moren vb.) Türkiye'de sadece çok yükseklerde görülür. 'Yüksek' olmak hangi konum türüne girer?
3
Enlem etkisi (matematik konum) buzulu engellerken, yükselti (özel konum) buzula izin verir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de güncel buzulların en yoğun olduğu bölgeyi ve dağları (Cilo-Sat, Kaçkar vb.) harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya tersten yaklaşarak 'Eğer Türkiye'nin ortalama yükseltisi az olsaydı bu şekillere rastlanır mıydı?' diye düşünerek cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:50s