Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Kamu yönetiminde (I)tarafsızlık ilkesini benimseyen bir memur, (II)vatandaşların başvurularını dikkatle (III)gözetmelidir. Bu tutum, kurumun (IV)saygınlığını artırırken hizmetlerin (V)başarılı bir şekilde yürütülmesini sağlar.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü (isim veya fiil) bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Numaralanmış sözcükler arasında sadece "saygınlığını" kelimesi fiil köküne sahiptir, diğer tüm sözcükler isim köklüdür.
"Saygınlığını" sözcüğünün kökü "say-" fiilidir (saymak eylemi). Bu kökten sırasıyla "say-gın" (yapım eki) ve "saygın-lık" (yapım eki) türetilmiştir. Diğer dört sözcüğün kökü ise isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini belirleme
tarafsızlık → taraf, vatandaşların → vatan, gözetmelidir → göz, saygınlığını → say-, başarılı → baş
Sözcüğün anlamlı en küçük parçasını bulmak, yapı analizinin ilk adımıdır.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) ayırt etme
taraf (isim), vatan (isim), göz (isim), say- (fiil), baş (isim)
Kökün sonuna -mek/-mak mastar eki getirilerek fiil olup olmadığı kontrol edilir.
3
Farklı olanı tespit etme
Dördüncü sözcük fiil köklüyken diğerleri isim köklüdür.
Soru kökündeki farklılık kriterine göre gruplandırma yapılır.

Anahtar Kavram

Kök Türü Analizi (İsim Kökü vs. Fiil Kökü)

İpuçları

1
Her sözcüğün sonuna -mek/-mak eki getirebileceğiniz en küçük anlamlı parçasını (kökünü) bulun.
2
"Göz" ve "baş" kelimeleri isimdir; ancak bu kökler yapım eki alarak fiilleşmiş olabilir. Kökün türünü belirlerken ek almamış haline odaklanın.
3
"Saygınlık" kelimesi "saymak" fiilinden gelirken; tarafsızlık, vatandaş, gözetmek ve başarılı kelimelerinin kökleri isimdir.

Daha Fazla Pratik

İsimden türeyen fiiller (baş-ar-, göz-et-) ile fiilden türeyen isimleri (say-gın, bil-gi) karşılaştıran egzersizler yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla