Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

I. Dünya Savaşı sürecinde İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin topraklarını kendi aralarında paylaşmak amacıyla bir dizi gizli antlaşma akdetmişlerdir. Bu antlaşmalardan bazılarının içerikleri şu şekildedir:

• Boğazlar bölgesi, Marmara Denizi sahilleri ve Doğu Trakya'nın Çarlık Rusyası'na bırakılması kararlaştırılmıştır.
• İngiltere ve Fransa arasında Orta Doğu coğrafyası paylaşılarak Suriye, Lübnan ve Adana çevresi Fransa'ya; Irak ve Basra çevresi ise İngiltere'ye verilmiştir.
• İtalya'nın İtilaf Devletleri safında savaşa girmesi karşılığında On İki Ada, Trablusgarp üzerindeki haklar ve Antalya çevresi İtalya'ya vadedilmiştir.
• İtalya'nın baskıları sonucunda önceki paylaşıma ek olarak İzmir, Kuşadası, Aydın ve Konya çevresi İtalya'ya bırakılmıştır.

Yukarıda verilen paylaşım kararları arasında aşağıdaki gizli antlaşmalardan hangisinin içeriğine değinilmemiştir?

  1. A
    İstanbul (Boğazlar) Antlaşması
  2. B
    Sykes-Picot Antlaşması
  3. C
    Londra Antlaşması
  4. Mac-Mahon AntlaşmasıCevap
  5. E
    St. Jean de Maurienne Antlaşması

Cevap

Mac-Mahon Antlaşması
Verilen maddelerde Boğazlar bölgesinin Rusya'ya verilmesi İstanbul Antlaşması'nı; Orta Doğu'nun Fransa ve İngiltere arasında paylaşılması Sykes-Picot Antlaşması'nı; Antalya ve On İki Ada'nın İtalya'ya vadedilmesi Londra Antlaşması'nı; İzmir ve çevresinin İtalya'ya bırakılması ise St. Jean de Maurienne Antlaşması'nı temsil etmektedir. Mac-Mahon Antlaşması ise İngiltere ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında imzalanmış, bağımsız bir Arap devleti vaadi karşılığında Osmanlı'ya karşı isyan başlatılmasını hedeflemiştir; metinde bu antlaşmaya değinilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen paylaşım kararlarını ilgili gizli antlaşmalarla eşleştirme.
Birinci madde İstanbul (Boğazlar) Antlaşması, ikinci madde Sykes-Picot Antlaşması, üçüncü madde Londra Antlaşması, dördüncü madde ise St. Jean de Maurienne Antlaşması ile eşleşir.
Her bir antlaşmanın diplomatik arka planını ve vadedilen coğrafi bölgeleri tespit etmek gereklidir.
2
Seçeneklerde yer alan antlaşmalardan hangisinin içeriğinin dışarıda kaldığını belirleme.
Mac-Mahon Antlaşması, İngiltere ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında Araplara bağımsız devlet vaadini içeren antlaşma olup verilen maddelerde yer almamıştır.
Soru kökünde yer verilmeyen antlaşmayı bulmak için seçenekler ile maddeler karşılaştırılır.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Sürecinde İmzalanan Gizli Paylaşım Antlaşmaları

İpuçları

1
Öncüllerde İtilaf Devletleri'nin kendi aralarında yaptıkları bölgesel taksim planları (Boğazlar, Orta Doğu, Batı ve Güneybatı Anadolu) yer almaktadır.
2
Seçeneklerden biri Avrupalı büyük devletlerin kendi aralarında değil, İngiltere ile bir Osmanlı yerel yöneticisi/emiri arasında imzalanmıştır.
3
Hicaz Emiri Şerif Hüseyin ile yapılan ve Araplara bağımsız devlet vadeden antlaşma öncüllerdeki maddeler arasında bulunmamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Gizli antlaşmaların Bolşevik İhtilali sonrası yayımlanan 'Sarı Kitap' ile dünyaya duyurulması sürecini ve Paris Barış Konferansı'nda İzmir'in İtalya yerine Yunanistan'a verilme gerekçesini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Antlaşmaların tarafları üzerinden eleme yapılabilir: İstanbul, Londra, Sykes-Picot ve St. Jean de Maurienne antlaşmaları İtilaf devletlerinin kendi aralarındaki paylaşım protokolleridir; Mac-Mahon ise İngiltere ile Hicaz Emirliği arasındaki bağımsızlık ve isyan antlaşmasıdır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Gizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Bu konudan daha fazla soru