Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Türkçede bir sözcüğün yapım eki almış hâline "gövde" denir. Gövde durumundaki bir sözcüğe en az bir yapım eki daha getirilerek yeni bir sözcük türetilmesine ise "gövdeden türeme" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük gövdeden türemiş bir sözcük değildir?

  1. A
    Şüphelinin sorgulama işlemleri kısa sürede tamamlandı.
  2. B
    Şair, şiirlerinde genellikle yalnızlık temasını işler.
  3. C
    Bu meyveler, çocuklar için oldukça besleyici özelliktedir.
  4. D
    Dağın eteklerindeki kıvrımlı yollardan geçerek köye vardık.
  5. Bebek mırıltılar eşliğinde huzurlu bir uykuya daldı.Cevap

Cevap

"uykuya" sözcüğünün yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
"Uykuya" sözcüğü "uyu-" fiil kökünden "-ku" yapım ekiyle türetilerek gövde hâline gelmiştir. Ancak bu gövde üzerine başka bir yapım eki almamış, sadece yönelme hâl eki olan "-a" çekim ekini almıştır. Bu nedenle sözcük türemiş yapıdadır ancak gövdeden türememiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
Sorgulama (Sor-gu-la-ma), Yalnızlık (Yalın-ız-lık), Besleyici (Besi-le-y-ici), Kıvrımlı (Kıvır-ım-lı), Uykuya (Uyu-ku-y-a).
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Yapım eklerinin sayısını belirle.
A'da 3, B'de 2, C'de 2, D'de 2, E'de 1 yapım eki bulunmaktadır.
Gövdeden türeme için en az iki yapım eki (gövde + yapım eki) gereklidir.
3
Çekim eklerini ele.
"Uykuya" kelimesindeki "-y-a" eklerinin çekim eki olduğu tespit edilir.
Çekim ekleri sözcüğün yapısını (basit/türemiş/birleşik) değiştirse de gövdeden türeme sağlamaz.

Anahtar Kavram

Gövdeden Türemiş Sözcük
Bu soruyu puanla