Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Sanatçı, (I) kıvrımlı yollarla ördüğü hayat hikâyesinde (II) eğitimli bir bakış açısıyla (III) ayrılık temasını işlemiş, toplumsal meseleleri (IV) sorgulayan eserler üretmiş olsa da kalbi her hatırayla yeniden (V) sızladı.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi "gövdeden türemiş" bir sözcük değildir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

V numaralı 'sızladı' sözcüğü gövdeden türemiş bir sözcük değildir.
Türkçede bir sözcüğün 'gövdeden türemiş' kabul edilmesi için en az iki yapım eki alması gerekir. V numaralı 'sızladı' sözcüğü, 'sızı' isim köküne getirilen '-la' (isimden fiil yapım eki) ile bir kez türetilmiştir. Sözcüğün sonundaki '-dı' eki ise bir çekim ekidir (görülen geçmiş zaman). Bu nedenle bu sözcük kökten türemiş bir sözcüktür ancak gövdeden türememiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri türlerine göre ayırın.
I. kıvır-ım-lı, II. eğ-it-im-li, III. ayır-ı-lık, IV. sor-gu-la-yan, V. sızı-la-dı.
Yapı analizinde kök ve eklerin işlevlerini belirlemek esastır.
2
Yapım eklerinin sayısını kontrol ederek gövde durumunu inceleyin.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler birden fazla yapım eki almıştır. V numaralı sözcükte ise sadece bir yapım eki (-la) ve bir çekim eki (-dı) bulunmaktadır.
Bir sözcüğün gövdeden türemiş olması için en az iki yapım eki almış olması gerekir.
3
Sonucu doğrulayın.
V numaralı sözcük kökten türemiştir.
İlk yapım eki kökü gövdeye dönüştürür, ikinci yapım eki ise gövdeden yeni bir sözcük türetir.

Anahtar Kavram

Gövdeden Türeme

Alternatif Yöntem

Sözcükteki yapım eklerini sayın; eğer yapım eki sayısı 1 ise sözcük 'kökten türemiş', 2 ve daha fazla ise 'gövdeden türemiş'tir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla