Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa konuyu Anayasa Mahkemesine taşır. 1982 Anayasası'na göre, bu süreçle (somut norm denetimi) ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla itiraz yoluna başvurulamaz.Cevap
  2. B
    Anayasa Mahkemesi, itiraz yoluyla gelen dosyayı en geç altı ay içinde karara bağlamak zorundadır; bu süre içinde karar çıkmazsa mahkeme davayı durdurur.
  3. C
    İtiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilmesi için ilgili hükmün mutlaka bir 'Kanun' olması gerekir; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bu denetime tabi değildir.
  4. D
    Mahkeme hâkimi, taraflar bir aykırılık iddiasında bulunmadığı sürece kendiliğinden (re'sen) Anayasa Mahkemesine başvurma yetkisine sahip değildir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesine itiraz yoluna başvurabilmek için davanın mutlaka bir yüksek mahkemede görülüyor olması şarttır.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin esastan red kararı vermesi durumunda, aynı hüküm aleyhine 10 yıl boyunca tekrar somut norm denetimi başvurusunda bulunulamaz.
Doğru olan ifade, Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü esastan inceleyip reddetmesi durumunda, bu hükmün Anayasa'ya aykırılığının 10 yıl boyunca tekrar somut norm denetimi yoluyla ileri sürülemeyeceğidir. Bu kural kanunların istikrarını ve mahkemenin aynı konuyla sürekli meşgul edilmemesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dava sürecini analiz etme
Görülmekte olan bir davanın varlığı ve uygulanacak bir normun (Kanun veya CBK) olması gerektiğini tespit etme.
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) temel ön şartı 'görülmekte olan bir dava'dır.
2
Karar sürelerini kontrol etme
Anayasa Mahkemesinin (AYM) dosyayı incelemek için 5 aylık süresi olduğunu hatırlama.
Anayasa m.152 uyarınca AYM'ye tanınan süre 5 aydır.
3
Red kararının hukuki sonucunu belirleme
Esastan red kararı sonrası 10 yıllık 'başvuru yasağı' kuralını uygulama.
Hukuki istikrarı sağlamak amacıyla Anayasa tarafından getirilen bir sınırlamadır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu / Def'i)

İpuçları

1
Bu denetim türü ancak görülmekte olan bir dava sırasında, o davada uygulanacak kurallar için geçerlidir.
2
Anayasa Mahkemesinin karar vermesi için belirlenen süre 5 aydır, karar çıkmazsa yerel mahkeme davaya devam eder.
3
AYM'nin esastan red kararından sonra aynı madde için belli bir süre (10 yıl) tekrar itiraz yapılamaz.

Daha Fazla Pratik

Soyut norm denetimi (İptal davası) ile Somut norm denetimi arasındaki süre ve yetki farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru