Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Edebiyatımızın (I) sararmış sayfaları arasında, toplumsal meselelere (II) kısalan bir bakış açısıyla değil, (III) kızaran bir utançla yaklaşan sanatkârlar; (IV) ağaran her yeni günde (V) gönlü zengin bir neslin hayaliyle kalem oynatmışlardır.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

"Gönlü" sözcüğü, herhangi bir yapım eki almadığı ve sadece çekim eki (iyelik eki) aldığı için yapısı bakımından basit bir sözcüktür; diğer dört sözcük ise isimden fiil yapım ekleri alarak türemiş yapı kazanmıştır.
Beşinci numaralı "gönlü" sözcüğü "gönül" köküne getirilen "-ü" iyelik eki ile kurulmuştur. İyelik ekleri çekim eki kategorisinde yer aldığı ve sözcükte herhangi bir yapım eki bulunmadığı için bu kelime basit yapılıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
Sözcükler: sarı-ar-mış, kısa-l-an, kızıl-ar-an, ak-ar-an, gönül-ü.
Yapı incelemesi için kök ve ek ayrımı zorunludur.
2
Eklerin görevini (yapım veya çekim eki) belirle.
İlk dört sözcükte '-ar, -l' gibi isimden fiil yapan yapım ekleri varken, beşinci sözcükte sadece çekim eki bulunmaktadır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise basittir.
3
Ses olaylarının yapı üzerindeki etkisini değerlendir.
Ünlü düşmesi veya ünsüz değişimi olsa dahi, sözcüğün yapısını belirleyen temel unsur aldığı ekin türüdür.
Ses olayları bazen kökü gizleyerek türetme sürecinin fark edilmesini zorlaştırabilir.

Anahtar Kavram

Sözcükte Yapı (Basit ve Türemiş Sözcükler)

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'besliyor', 'kokluyor', 'oynuyor' gibi ünlü düşmesi içeren türemiş fiilleri inceleyerek pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru