Examkin

Dil Bilgisi

823 soru

Soru 761Soru →

İsimler; varlıkların duyu organlarımızla (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) algılanıp algılanamadığına göre somut ve soyut isimler olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem somut hem de soyut isim bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu heyecan, elindeki anahtarı bir anda yere düşürmesine neden oldu.

Cevap

Cümle içerisinde hem duyu organlarıyla algılanabilen 'anahtar' ve 'el' (somut) hem de zihinsel bir durumu ifade eden 'heyecan' (soyut) isimleri bir arada kullanılmıştır.
Doğru cevapta yer alan 'heyecan' sözcüğü beş duyu organıyla algılanamayan, zihinsel ve duygusal bir kavram olduğu için soyut; 'anahtar' ve 'el' sözcükleri ise görülebilir ve dokunulabilir oldukları için somut isimlerdir. Bu durumda her iki tür de aynı cümlede kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımları hatırla
Somut isimler duyu organlarıyla algılanır; soyut isimler ise sadece zihinle kavranır.
Soru kökünde istenen ayrımı yapabilmek için temel kavramları netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki isimleri türlerine göre ayır
C seçeneğinde: 'Heyecan' (Soyut), 'El' (Somut), 'Anahtar' (Somut), 'Neden' (Soyut).
Her bir kelimenin varlık türünü belirleyerek soruda istenen eşleşmeyi kontrol etmek gerekir.
3
Doğru seçeneği belirle
Hem somut hem soyut ismin bulunduğu seçenek C seçeneğidir.
Diğer seçeneklerde ya sadece somut isimler vardır ya da isim olmayan kelimeler kafa karıştırabilir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Maddelerine Göre Sınıflandırılması (Somut ve Soyut İsimler)

İpuçları

1
Somut isimler; ağaç, kalem, ses gibi beş duyu organımızla algılayabildiklerimizdir.
2
Soyut isimler; sevgi, korku, rüya gibi zihnimizle kavradığımız kavramlardır.
3
Cümlede 'heyecan' ve 'anahtar' kelimelerine odaklanarak bu iki kelimenin türlerini karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

İsimlerin sayılarına göre (tekil, çoğul, topluluk) türlerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 762Soru →

Resmî bir rapor hazırlanırken sunulan veriler; şeffaf, güvenilir ( ) tutarlı ve doğrulanabilir nitelikte olmalıdır. Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Virgül (,)

Cevap

Cümlede birbiri ardınca sıralanan 'güvenilir' ve 'tutarlı' gibi eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül (,) kullanılmalıdır.
Verilen cümlede 'şeffaf', 'güvenilir', 'tutarlı' ve 'doğrulanabilir' kelimeleri, verilerin niteliğini açıklayan ve birbiri ardınca sıralanan sıfatlardır. Dil bilgisi kurallarına göre, bu şekilde sıralanan eş görevli sözcüklerin arasına virgül (,) getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki kelimelerin görevlerini inceleyin.
'Şeffaf', 'güvenilir', 'tutarlı' ve 'doğrulanabilir' kelimelerinin raporun niteliklerini belirten eş görevli sıfatlar olduğu görülür.
Noktalama işaretini doğru seçmek için kelimelerin cümledeki işlevini anlamak gerekir.
2
Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için hangi kuralın geçerli olduğunu hatırlayın.
Türkçe dil bilgisinde birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin arasına virgül konur.
Bu, virgülün en temel ve yaygın kullanım amaçlarından biridir.
3
Diğer noktalama işaretlerinin bu konumdaki uygunluğunu kontrol edin.
Cümle devam ettiği için nokta, açıklama yapılmadığı için iki nokta uygun değildir.
Hatalı seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarının virgül (,) ile ayrılması.

İpuçları

1
Cümlede 'şeffaf', 'güvenilir', 'tutarlı' gibi kelimelerin raporun özelliklerini sıraladığına dikkat edin.
2
Birbiriyle benzer görevde olan (eş görevli) sözcüklerin arasına hangi işaret konur?
3
Listedeki diğer ögeler olan 'şeffaf' ve 'güvenilir' kelimeleri arasına hangi işaret konulmuşsa, boşluğa da o gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Virgülün, sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 763Soru →

Türkçe dersinde isimlerin türlerini öğrenen bir öğrenci, "biçimce tekil göründüğü halde anlamca birden fazla varlıktan oluşan bir grubu ifade eden" sözcüklerin özelliklerini araştırmaktadır.

Buna göre, bu öğrencinin incelediği aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir isim örneği yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite bünyesinde kurulan ekip, saha çalışmalarına önümüzdeki hafta başlayacak.

Cevap

Üniversite bünyesinde kurulan ekip sözcüğünün yer aldığı seçenek doğrudur; çünkü 'ekip' sözcüğü yapıca tekil olmasına rağmen anlamca bir grubu karşılamaktadır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'ekip' sözcüğü, çoğul eki almadığı halde birden fazla kişiden oluşan bir çalışma grubunu ifade eder. Bu özellik, dil bilgisinde topluluk ismi olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımı çözümle
Tanım, 'topluluk ismi' kavramını işaret etmektedir (yapıca tekil, anlamca çokluk).
Soruda istenen kavramın dil bilgisindeki karşılığını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki isimleri incele
Raflar (Çoğul), İmgeler (Soyut/Çoğul), Ekip (Topluluk), Zeynep (Özel), Danışma (Kalıcı İsim).
Her bir ismin sayısal ve niteliksel özelliklerini belirlemek doğru cevaba ulaştırır.
3
Tanım ile eşleştir
Ekip sözcüğü, -ler/-lar eki almadan bir grubu karşıladığı için tanıma tam uyum sağlar.
Topluluk isimleri biçimsel olarak tekil isimlere benzerler ancak anlamları kapsamlıdır.

Anahtar Kavram

Topluluk İsimleri

İpuçları

1
İsimleri incelerken hangisinin '-ler / -lar' eki almadan bir grubu temsil ettiğine dikkat et.
2
'Ordu', 'meclis' veya 'sınıf' gibi sözcüklerle benzer anlam yapısına sahip bir kelime ara.
3
'Ekip' sözcüğünün bir kişiyi mi yoksa birden fazla kişiden oluşan bir birimi mi karşıladığını düşün.

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin bazı durumlarda (örneğin 'sınıf boyandı' vs 'sınıf ayağa kalktı') genel isim veya topluluk ismi olarak kullanılabileceği durumları inceleyebilirsin.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün sonuna '-ler' eki getirerek anlamın değişip değişmediğini kontrol edebilirsin; 'ekipler' dendiğinde birden fazla grup kastedilir, bu da kelimenin kök halinin (ekip) zaten bir grubu kapsadığını kanıtlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 764Soru →

Türkçede sözcük kökleri; varlık ve kavramları karşılayan isim kökleri ile iş, oluş ve hareket bildiren fiil kökleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahçedeki ekinleri korumak için büyük bir korkuluk yapmışlar.

Cevap

Bahçedeki ekinleri korumak için yapılan 'korkuluk' sözcüğünün kökü 'kork-' fiilidir; diğer seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri ise isimdir.
Korkuluk sözcüğü 'kork-' fiil kökünden türemiştir. Önce '-u' yapım ekiyle 'korku' ismine, ardından '-luk' ekiyle 'korkuluk' ismine dönüşmüştür. Diğer seçeneklerdeki yaz, söz, tuz ve göz sözcükleri ise doğrudan bir varlığı veya kavramı karşılayan isim kökleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri eklerinden ayırarak anlamlı en küçük parçalarını (köklerini) belirlemek.
Yaz-lık, söz-lük, kork-u-luk, tuz-luk, göz-lük.
Sözcüğün yapısını ve kök türünü belirlemek için yapım ve çekim eklerini ayırmak gerekir.
2
Belirlenen köklerin türünü (isim veya fiil) kontrol etmek.
Yaz (İsim), Söz (İsim), Kork- (Fiil), Tuz (İsim), Göz (İsim).
Kökün sonuna '-mak/-mek' eki getirilerek fiil olup olmadığı test edilebilir.
3
Farklı olan kök türünü tespit etmek.
Kork- kökü fiil, diğerleri isimdir.
Soruda istenen farklı kök türünü bulma hedefine ulaşılır.

Anahtar Kavram

İsim ve Fiil Kökü Ayrımı

İpuçları

1
Sözcüklerin köklerini bulduktan sonra sonlarına '-mak/-mek' eki getirmeyi deneyin.
2
'Yaz-mak' fiili ile 'yaz' mevsimi arasındaki farka cümlede kullanıldığı anlam üzerinden dikkat edin.
3
Korkuluk sözcüğü 'korkmak' eyleminden türetilmiştir, diğerleri ise doğrudan isimlerden türemiştir.

Daha Fazla Pratik

Fiilden isim yapım ekleri ile isimden isim yapım ekleri arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcük köküne '-mak' getirdiğinizde anlamlı oluyorsa fiil (kork-mak), anlamsız oluyorsa isimdir (söz-mek, tuz-mak gibi).
Tahmini Süre:45s
Soru 765Soru →

Soru sıfatları, isimleri soru yoluyla belirten sözcüklerdir. Bir cümlede soru sıfatı bulunsa dahi, eğer cümlede soru eki (-mı/-mi) varsa, o cümlede soru anlamı sıfatla değil soru ekiyle sağlanmış olur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir "soru sıfatı" ile sağlanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek yılın yatırım programında eğitim harcamaları için ne kadar ödenek ayrılması planlanıyor?

Cevap

Eğitim harcamaları için ayrılacak ödenek miktarının sorulduğu cümle
Doğru seçenekte yer alan "ne kadar" sözcüğü "ödenek" ismini miktar bakımından belirten bir soru sıfatıdır. Cümlede soru anlamını değiştiren veya üzerine alan bir soru eki (-mi) bulunmadığı için soru anlamı doğrudan bu sıfatla sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki soru anlamı taşıyan sözcükleri tespit et.
"nasıl", "ne kadar", "hangisinin", "kaç", "hangisi" sözcükleri tespit edildi.
Soru anlamının hangi sözcük türüyle sağlandığını belirlemek için ilk adımdır.
2
Sözcüklerin türlerini (sıfat, zamir, zarf) belirle.
"nasıl", "ne kadar", "kaç" sıfattır; "hangisinin", "hangisi" zamirdir.
Soru anlamının sıfatla sağlanması için sözcüğün bir ismi etkilemesi gerekir.
3
Cümlelerde soru eki (-mı/-mi) olup olmadığını kontrol et.
A, C ve D seçeneklerinde soru eki varken B ve E seçeneklerinde yoktur.
Soru eki olan cümlelerde soru anlamı her zaman o ekle sağlanır.
4
Kalan seçenekler arasında sıfat olanı seç.
B seçeneğindeki "ne kadar" bir ismi etkileyen sıfatken, E seçeneğindeki "hangisi" zamirdir.
Soru anlamı soru eki olmayan ve soru sıfatı içeren cümlede sıfatla sağlanmış olur.

Anahtar Kavram

Soru Sıfatı ve Soru Anlamının Sağlanması

İpuçları

1
Cümlelerin sonunda soru eki (-mı/-mi) olup olmadığına bakarak işe başlayabilirsin.
2
Soru anlamını taşıyan sözcüğün bir ismi mi etkilediğini (sıfat) yoksa ismin yerini mi tuttuğunu (zamir) ayırt et.
3
Soru eki olan cümleleri doğrudan ele; kalanlar arasında ismi niteleyen soru sözcüğünü bul.

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatları ile işaret zamirleri arasındaki farkı test eden benzer bir yapıdaki soruyu çözebilirsin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 766Soru →

"Yüksek tepeden şu ovayı seyretmek çok keyifliydi." cümlesinde yer alan "yüksek" ve "şu" sözcüklerinin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Niteleme sıfatı - İşaret sıfatı

Cevap

Doğru yanıt, 'yüksek' sözcüğünün niteleme sıfatı, 'şu' sözcüğünün ise işaret sıfatı olduğunu belirten seçenektir.
Cümlede 'yüksek' sözcüğü 'tepe' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap vererek onun bir niteliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır. 'Şu' sözcüğü ise 'ova' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. Bu iki türün doğru sırayla verildiği seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
"Yüksek" sözcüğünün cümledeki görevini belirlemek.
"Yüksek" sözcüğü "tepe" isminin bir özelliğini (durumunu) bildirmektedir.
İsimlere sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap veren sözcükler niteleme sıfatıdır.
2
"Şu" sözcüğünün cümledeki görevini belirlemek.
"Şu" sözcüğü "ova" ismini işaret yoluyla göstermektedir.
İsimleri işaret yoluyla belirten ve bir ismin önüne gelen sözcükler işaret sıfatıdır.

Anahtar Kavram

Niteleme ve Belirtme (İşaret) Sıfatlarının Ayrımı

İpuçları

1
"Yüksek" ve "şu" sözcüklerinin hangi kelimeleri etkilediğine bakın; her ikisi de birer ismin önünde mi?
2
"Nasıl tepe?" sorusuna aldığınız cevap size ilk sıfatın türünü verecektir.
3
İsmi işaret eden sözcükler işaret sıfatıdır; ismin özelliğini bildirenler ise niteleme sıfatıdır.

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) ne zaman zamir ne zaman sıfat olduğunu pekiştirmek için farklı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıfatları cümleden çıkardığınızda anlamın bozulup bozulmadığını kontrol ederek isme olan bağlılıklarını teyit edebilirsiniz. 'Tepeden ovayı seyretmek...' cümlesinde anlam daralsa da yapı bozulmaz, bu da bu kelimelerin isimleri tamamlayan sıfatlar olduğunu kanıtlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 767Soru →

Türkçede sözcük kökleri, taşıdıkları anlama göre "isim kökleri" ve "fiil kökleri" olmak üzere iki temel gruba ayrılır. İsim kökleri varlık ve kavramları; fiil kökleri ise iş, oluş ve hareketleri bildirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vatandaşların başvurusu için sorgu ekranı güncellendi.

Cevap

Sorgu sözcüğü, "sor-" fiil kökünden türediği için kök türü bakımından diğer seçeneklerdeki isim köklü sözcüklerden ayrılır.
Sorgu sözcüğünün anlamlı en küçük parçası olan "sor-" kısmı bir eylem bildirdiği için fiil köküdür. Diğer seçeneklerdeki taş, su, göz ve süt kelimeleri ise varlıkları karşıladığı için isim köküdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini belirle.
Taşlık -> taş, Sucu -> su, Sorgu -> sor-, Gözlük -> göz, Sütçü -> süt.
Sözcüğün anlamlı en küçük parçasını bularak kök türünü tespit etmek gerekir.
2
Köklerin isim mi yoksa fiil mi olduğunu kontrol et.
Taş (isim), Su (isim), Sor- (fiil), Göz (isim), Süt (isim).
Kökün sonuna -mak/-mek eki getirilebiliyorsa fiil, getirilemiyorsa isim köküdür.
3
Farklı olan kök türünü işaretle.
Sorgu sözcüğünün kökü eylem (fiil) bildirirken diğerleri varlık (isim) bildirir.
Soruda kök türü bakımından farklı olan seçenek istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökleri (İsim ve Fiil Kökü Ayrımı)

İpuçları

1
Sözcüklerin kökünü bulmak için kelimenin anlamlı en küçük parçasını ve kelimenin tamamıyla anlam ilişkisini düşünün.
2
Bulduğunuz kökün sonuna -mak/-mek ekini getirmeyi deneyin. Hangisinde bu ek anlamlı bir eylem oluşturuyor?
3
Taş, su, göz ve süt kelimeleri birer nesne adıdır. Ancak 'sorgu' kelimesinin kökü olan 'sor' bir iş bildirmektedir.

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil veya fiilden isim yapan ekleri inceleyerek kelime türetme egzersizleri yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 768Soru →

Türkçede sert ünsüzle (p,c\c,t,kp, ç, t, k) biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sözcük sonundaki sert ünsüz yumuşayarak b,c,d,gb, c, d, g veya g˘ğ sesine dönüşür. Bu ses olayına "ünsüz yumuşaması" (ünsüz değişimi) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salondaki ışığı kapatmayı unutma.

Cevap

Salondaki ışığı kapatmayı unutma.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'ışığı' sözcüğünün kökü 'ışık'tır. Bu sözcük '-ı' ekini aldığında, kelime sonundaki sert 'k' ünsüzü yumuşayarak 'ğ' sesine dönüşmüştür. Bu durum, soruda tanımı verilen ünsüz yumuşaması kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri inceleyin.
İncelenen sözcüklerden birinin kökü 'ışık' olarak belirlendi.
Ses olaylarını tespit etmek için kelimenin orijinal halini bilmek gerekir.
2
Sert ünsüzle (p,c\c,t,kp, ç, t, k) biten köke ünlüyle başlayan bir ek gelip gelmediğini kontrol edin.
"Işık" köküne "-ı" belirtme hal eki gelmiştir.
Yumuşama kuralının gerçekleşmesi için sert ünsüzden sonra ünlü gelmesi şarttır.
3
Sözcük sonundaki ses değişimini gözlemleyin.
"Işık + ı" birleşimi sırasında sondaki "k" sesi "ğ" sesine dönüşerek yumuşamıştır.
Kural gereği sert ünsüz yumuşak bir sese dönüşmüştür.

Anahtar Kavram

Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi)

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin ek almadan önceki hallerini (köklerini) düşünerek okuyun.
2
Özellikle kelime kökünde bir değişim olup olmadığına odaklanın. Örneğin, 'k' harfi 'ğ'ye dönüşmüş olabilir mi?
3
'Işık' kelimesine ünlüyle başlayan bir ek getirdiğinizde kelimenin nasıl yazıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz yumuşamasına aykırılık gösteren (özel isimler, yabancı kelimeler ve bazı tek heceli kelimeler) durumları inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 769Soru →

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Türkçede bazı durumlarda bir niteleme sıfatı, tek bir ismi değil, bir belirtisiz isim tamlamasının tamamını niteleyebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir niteleme sıfatı, bir isim tamlamasının tamamını nitelemektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emekli emniyet müdürü, mahalle sakinleriyle bir araya gelerek güvenlik sorunlarını tartıştı.

Cevap

Emekli emniyet müdürü ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur; çünkü burada sıfat, bir unvanı temsil eden isim tamlamasının bütününü niteler.
Doğru cevapta yer alan 'emniyet müdürü' ifadesi bir belirtisiz isim tamlamasıdır. 'Emekli' sıfatı anlam bakımından sadece emniyeti değil, 'emniyet müdürü' olan kişiyi nitelediği için tamlamanın tamamına aittir. Bu, KPSS'de sıkça sorulan ileri düzey bir sıfat yapısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isim tamlamalarını ve bu tamlamaların önüne gelen sıfatları tespit edin.
Doğru seçenekte 'emniyet müdürü' belirtisiz isim tamlaması, 'emekli' ise niteleme sıfatıdır.
Sıfatın etkilediği birimin sınırlarını belirlemek için önce yapısal birimleri (tamlamaları) bulmak gerekir.
2
Sıfatın anlam olarak sadece ilk ismi mi (tamlayan) yoksa tamlamanın bütününü mü nitelediğini analiz edin.
Emekli olan 'emniyet' değil, 'emniyet müdürü' unvanına sahip kişidir.
Mantıksal ilişki, sıfatın kapsama alanını belirleyen en önemli ölçüttür.
3
Diğer seçeneklerdeki sıfatların görevlerini ve etkiledikleri sözcük türlerini kontrol ederek eleme yapın.
Diğer seçeneklerde sıfatın sadece tamlayanı nitelediği, sözcüğün zarf olduğu veya zamir olduğu durumlar tespit edilmiştir.
Çeldiricileri elemek, doğru cevabın sağlamasını yapmanızı sağlar.

Anahtar Kavram

Sıfatın İsim Tamlamasını Nitelemesi

İpuçları

1
Cümlelerdeki belirtisiz isim tamlamalarını (tamlayanı ek almayan, tamlananı ek alan yapılar) bulun.
2
Sıfatı tamlamadan ayırıp sadece ilk kelimeyle eşleştirdiğinizde anlam bozuluyor mu bakın. Örneğin; 'emekli emniyet' mi yoksa 'emekli müdür' mü?
3
Unvan sıfatları (Müdür, Öğretmen, Vali vb.) belirtisiz isim tamlaması kurduğunda başa gelen sıfat genellikle bütün unvanı niteler.

Daha Fazla Pratik

Adlaşmış sıfatlar ve sıfat-zarf ayrımı konularındaki karmaşık örnekleri incelemek bu yapıları daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 770Soru →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, biçim ve durum gibi yönlerden tanımlayan sözcüklere "niteleme sıfatı" denir. Bu sıfatlar, isimlere sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eski kitaplar tozlu raflarda incelenmeyi bekliyor.

Cevap

Doğru cevap, içinde 'eski' ve 'tozlu' kelimelerinin geçtiği ifadedir; çünkü bu kelimeler kendilerinden sonra gelen isimlerin niteliğini belirtmektedir.
Doğru seçenek olan ifadede, 'eski' sözcüğü 'kitaplar' isminin durumunu, 'tozlu' sözcüğü ise 'raflar' isminin durumunu nitelemektedir. Her iki sözcük de isme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verdiği için niteleme sıfatı görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.
Doğru seçenekte 'kitaplar' ve 'raflar' isimleri, diğer seçeneklerde ise 'raporlar', 'eğitim', 'kurum', 'dolap' gibi isimler bulunmaktadır.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onu etkilemelidir.
2
İsimlere 'Nasıl?' sorusunu yönelterek niteleme sıfatı olup olmadığını kontrol edin.
Nasıl kitaplar? -> Eski kitaplar. Nasıl raflar? -> Tozlu raflar. Her iki soru da anlamlı bir cevap vermektedir.
Niteleme sıfatları isimlerin yapısal veya durumsal özelliklerini açıklar.
3
Fiilleri niteleyen sözcükleri (zarfları) ve ismin yerini tutan sözcükleri (zamirleri) eleyin.
'Hızlıca' ve 'erken' fiili etkilediği için zarf; 'bazıları' ve 'şunu' ismin yerini tuttuğu için zamirdir.
Sıfat-zarf ve sıfat-zamir ayrımı KPSS dil bilgisi sorularında en temel ayrım noktasıdır.

Anahtar Kavram

Niteleme sıfatları, isimlerin kalıcı veya geçici özelliklerini (renk, biçim, durum) belirtir ve isme sorulan 'Nasıl?' sorusuna yanıt verir.

İpuçları

1
Cümlelerdeki isimlerin (kitap, raf, rapor vb.) önüne gelip onların özelliğini söyleyen bir kelime var mı bakın.
2
Bulduğunuz sözcüğün sıfat olup olmadığını anlamak için yanındaki isme 'Nasıl?' sorusunu sorun.
3
'Eski' kelimesinin kitap isminin bir niteliğini belirtip belirtmediğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Niteleme sıfatları ile belirtme sıfatları (işaret, sayı, belgisiz) arasındaki farkı pekiştirmek için karışık örnekler çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin fiili mi yoksa ismi mi etkilediğine bakın. Eğer sözcükten hemen sonra bir isim geliyorsa ve o ismi tarif ediyorsa sıfattır; eğer fiilden önce gelip eylemi tarif ediyorsa zarftır.
Tahmini Süre:45s
Soru 771Soru →

(I) Girişimcilik (II) heyeti, yeni (III) deneme (IV) örneklerini (V) Muğla'da titizlikle değerlendirdi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcük: Eylem anlamını sürdüren bir isim-fiildir.

Cevap

Cümledeki 'deneme' sözcüğü bir edebiyat türünün adı olduğu için eylem anlamını yitirmiş bir kalıcı isimdir; isim-fiil olarak değerlendirilmesi yanlıştır.
Cümledeki 'deneme' sözcüğü bir edebiyat türünün (deneme türü) adı olarak kullanılmıştır. Fiilimsi eklerini alarak kalıplaşmış ve bir kavramın kalıcı adı haline gelmiş sözcüklere 'kalıcı isim' denir. Bu sözcükler artık eylem anlamı taşımazlar, bu yüzden isim-fiil olarak adlandırılamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını ve görevlerini belirleyin.
Sözcükler; bir kavram (girişimcilik), bir grup (heyet), bir edebi tür (deneme), nesneler (örnekler) ve bir yer (Muğla) adıdır.
Sözcük türlerini doğru belirlemek, isim sınıflandırmasının temelidir.
2
Sözcükleri sayı, nitelik ve verilişlerine göre sınıflandırın.
Girişimcilik (soyut), heyet (topluluk), örnekler (çoğul), Muğla (özel) olarak sınıflandırılır.
İsimlerin temel kategorilerine uygunluğunu denetlemek gerekir.
3
'Deneme' sözcüğünün eylem anlamını koruyup korumadığını kontrol edin.
'Deneme örnekleri' tamlamasında 'deneme' bir türün adıdır, 'deneme eylemi' yapılmamaktadır.
Fiilimsi eklerini alan ancak bir varlığın kalıcı adı olan kelimeler (kalıcı isim) fiilimsi kabul edilmez.

Anahtar Kavram

İsimlerin sınıflandırılması ve kalıcı isimler

İpuçları

1
İsimleri sayısına (tekil, çoğul, topluluk) ve niteliğine (somut, soyut) göre inceleyin.
2
Topluluk isimleri biçimce tekildir ama bir grubu temsil eder.
3
'Deneme' sözcüğü burada bir eylemi mi anlatıyor yoksa bir edebiyat türünün adı mı olmuş? Kalıcı isimlere dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

İsim-fiil eki almış diğer kalıcı isimlere (yemek, giriş, dolma gibi) örnekler bularak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 772Soru →

Türkçede tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçılar, rönesans döneminde insanı ve doğayı temel alan eserler vermişlerdir.

Cevap

Sanatçılar, rönesans döneminde insanı ve doğayı temel alan eserler vermişlerdir.
Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. 'rönesans dönemi' ifadesi özel bir tarihî süreci temsil ettiği için 'Rönesans Dönemi' şeklinde büyük harflerle yazılmalıydı. Bu cümlede küçük harf kullanıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen tarihî olay, çağ ve dönem isimlerini tespit edin.
Kurtuluş Savaşı, Tanzimat Dönemi, rönesans dönemi ve İlk Çağ ifadeleri tespit edildi.
Kuralın hangi sözcük gruplarına uygulanacağını belirlemek için gereklidir.
2
Tespit edilen özel isimlerin baş harflerini kurala göre kontrol edin.
'rönesans dönemi' ifadesinin küçük harfle başladığı görüldü.
Yazım kuralına aykırılığı belirlemek için gereklidir.
3
Hatalı olan ifadeyi doğru biçimiyle karşılaştırın.
'rönesans dönemi' yanlış, 'Rönesans Dönemi' doğrudur.
Hatanın türünü ve düzeltme yöntemini anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen tarihî süreçleri belirten (savaş, dönem, çağ) kelime gruplarına odaklanın.
2
Tarihî dönem adlarının özel isim olduğunu ve her zaman büyük harfle başlaması gerektiğini hatırlayın.
3
Sanat tarihinin önemli bir dönemi olan 'rönesans' kelimesinin yazımını kontrol edin; burada bir eksiklik fark ediyor musunuz?

Daha Fazla Pratik

Diğer tarihî dönemler (Orta Çağ, Lale Devri, Cilalı Taş Devri) ile ilgili benzer örnekler çözerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özel isim testi yapın: Eğer bir ifade belirli bir tarihî dilimi veya tekil bir olayı karşılıyorsa (Örn: Millî Mücadele), bu ifadeyi cümle içinde her zaman büyük harfle başlatmalısınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 773Soru →

Türkçede "kurallı birleşik sıfatlar" çeşitli yollarla oluşturulur. Bu yöntemlerden en yaygın olanları; bir sıfat tamlamasının sonuna −lı,−li,−lık,−lik-lı, -li, -lık, -lik gibi eklerin getirilmesi veya bir sıfat tamlamasında isim ile sıfatın yer değiştirip isme iyelik eki (−ı,−i-ı, -i) eklenmesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik sıfat, oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salonun ferah görünmesi için rengi açık perdeler tercih edilmelidir.

Cevap

Rengi açık perdeler ifadesindeki sıfatın oluşum yolu, diğer seçeneklerdeki ekleme yönteminden farklı olarak yer değiştirme ve iyelik eki kullanımı ile gerçekleşmiştir.
Doğru seçenekte kullanılan 'rengi açık perdeler' ifadesinde, birleşik sıfat 'İsim + İyelik Eki + Sıfat' kurgusuyla oluşturulmuştur. Bu, kökeni olan 'açık renk' tamlamasındaki öğelerin yer değiştirmesiyle ortaya çıkan özel bir kurallı birleşik sıfat türüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sıfatları ve niteledikleri isimleri belirleyin.
Belirlenen sıfatlar: Kısa boylu, Geniş pencereli, Rengi açık, Yüksek tavanlı, Üç aylık.
Yapısal analiz yapabilmek için önce hedef sözcük öbeklerini saptamak gerekir.
2
Sıfatların köküne ve aldığı eklere odaklanarak oluşum yöntemlerini gruplandırın.
Dört seçenekte (Kısa boylu, Geniş pencereli, Yüksek tavanlı, Üç aylık) 'Sıfat Tamlaması + -lı/-lık' yapısı görülmektedir.
Kurallı birleşik sıfatların en yaygın kategorisi budur.
3
Farklı olan yapıyı analiz edin.
'Rengi açık' sıfatı, 'açık renk' tamlamasından türetilmiş; isim (renk) ile sıfat (açık) yer değiştirmiş ve isme iyelik eki (-i) getirilmiştir.
Bu yöntem, kurallı birleşik sıfatların ikinci temel oluşum yoludur.

Anahtar Kavram

Kurallı Birleşik Sıfatların Yapısal Oluşum Yolları

İpuçları

1
Birleşik sıfatların oluşumunda ek kullanımına ve kelime sırasına dikkat edin.
2
Seçeneklerin dördünde bir tamlamaya ek eklenmiş, birinde ise tamlamadaki kelimeler takla attırılıp iyelik eki almıştır.
3
'Rengi açık' sıfatının aslında 'açık renk' tamlamasından dönüştüğünü ve diğerleri gibi ek almadığını fark edin.

Daha Fazla Pratik

Birleşik sıfatların 'kaynaşmış' (vatansever, birkaç vb.) türlerini de inceleyerek yapı farklarını pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Sıfatları köklerine ayırın; eğer kök bir sıfat tamlamasıysa ve sonda −lı,−lık-lı, -lık gibi bir ek varsa bunlar bir gruptur. Eğer kök öğeleri yer değiştirmişse farklı gruptur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 774Soru →

Türkçede sözcüğün anlamını değiştiren veya ondan yeni bir sözcük türeten eklere "yapım eki" denir. Kök halindeki bir sözcüğün en az bir yapım eki alarak yeni bir anlam kazanmasıyla oluşan sözcüklere ise "türemiş sözcük" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapısı bakımından türemiş bir sözcüktür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumda çalışan personelin oldukça bilgili olduğu görüldü.

Cevap

Kurumda çalışan personelin oldukça bilgili olduğu görüldü cümlesindeki 'bilgili' sözcüğü türemiştir.
İçinde 'bilgili' sözcüğü geçen seçenek doğrudur çünkü 'bil-' köküne gelen '-gi' ve '-li' ekleri sözcüğün anlamını değiştirerek yeni bir kavram (türemiş sözcük) oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün kökünü belirleyin.
Sözcüğün kökü 'bil-' fiilidir.
Anlamlı en küçük parça 'bilmek' eylemidir.
2
Sözcüğün aldığı ekleri ve bu eklerin işlevini inceleyin.
'-gi' eki fiilden isim yapmış (bilgi), '-li' eki ise isimden isim yapmıştır (bilgili).
Bu ekler sözcüğün hem anlamını hem de türünü değiştirerek yeni kavramlar karşılamıştır.
3
Sözcüğün yapı kategorisini sınıflandırın.
En az bir yapım eki aldığı için 'türemiş' sözcüktür.
Tanım gereği yapım eki alan sözcükler türemiş kabul edilir.

Anahtar Kavram

Türemiş Sözcük (Yapım Eki)

İpuçları

1
Sözcüğün köküne gelen ekin, sözcüğün anlamını değiştirip değiştirmediğine bakın.
2
Çekim ekleri (çoğul, hal, iyelik ekleri) sözcüğü türemiş yapmaz.
3
'Bil-' fiilinden 'bilgi' kavramının nasıl oluştuğunu düşünün; bu bir anlam değişikliğidir.

Daha Fazla Pratik

Yapım eki almış başka örnekler (gözlük, kitapçı, tuzsuz) bularak pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 775Soru →

İsimlerin önüne gelerek onları yapısal veya niteliksel özellikleriyle tanımlayan sözcükler sıfat (ön ad) olarak adlandırılır. Eğer bir sözcük, bir ismin rengini, biçimini veya durumunu bildiriyorsa "niteleme sıfatı" görevini üstlenmiş olur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî yazışmalarda özenli bir dil kullanılması kurum kültürü için önemlidir.

Cevap

Cümledeki 'özenli bir dil' tamlamasında yer alan 'özenli' sözcüğü niteleme sıfatıdır.
Cümlede geçen 'özenli bir dil' tamlamasında 'dil' bir isimdir. Bu isme yöneltilen 'Nasıl dil?' sorusu 'özenli' cevabını verir. Sözcük, ismin bir durumunu/niteliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onların önüne gelerek onları etkileyen sözcükleri belirleyin.
Tespit edilen yapılar: 'bu rapor', 'özenli dil', 'bazı çalışanlar', 'hızlı ilerliyor', 'hangi birim'.
Sıfatları bulmak için öncelikle isimleri ve onlarla ilişki kuran sözcükleri tespit etmek temel adımdır.
2
Tespit edilen sözcüklere 'Nasıl?' sorusunu yönelterek ismin durumunu bildirip bildirmediğini kontrol edin.
'Nasıl dil?' sorusuna 'özenli' cevabı alınırken; 'hızlı' sözcüğü fiile (ilerliyor) yönelik olduğu için elenir.
İsimlere sorulan 'Nasıl?' sorusu niteleme sıfatlarını, fiillere sorulan 'Nasıl?' sorusu ise durum zarflarını buldurur.
3
Seçeneklerdeki diğer sıfatların türlerini (işaret, belgisiz, sayı, soru) ayırt edin.
'Bu', 'bazı' ve 'hangi' sözcüklerinin niteleme değil, belirtme sıfatı olduğu onaylanır.
Niteleme sıfatları ismin kalıcı özelliğini bildirirken, belirtme sıfatları ismi geçici veya niceliksel yönlerden tanımlar.

Anahtar Kavram

Niteleme Sıfatlarının Belirlenmesi

İpuçları

1
Cümlelerdeki isimlerin önüne gelen sözcüklere 'Nasıl?' sorusunu sorun.
2
İsmin rengini, biçimini veya bir özelliğini anlatan sözcüğü bulun. 'Özenli' kelimesine dikkat edin.
3
Fiilleri (eylemleri) niteleyen sözcükler zarftır, onları eleyin. Sadece isimleri niteleyen sözcüğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatları ile işaret zamirleri arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir örnek çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sağlama yapmak için sıfat olduğunu düşündüğünüz kelimeyi cümleden çıkarın. Eğer ismin bir özelliği/niteliği eksiliyorsa niteleme sıfatıdır. 'Özenli dil' ifadesinde 'özenli' kelimesi dilin bir vasfını bildirmektedir.
Tahmini Süre:45s
Soru 776Soru →

Türkçede '-cık / -cik' eki alan bazı sözcüklerde, kök ile ek arasında yeni bir ünlü belirir. Bu duruma 'ünlü türemesi' adı verilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ses olayına örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Daracık sokaklarda yürümeyi çok severdi.

Cevap

Daracık sokaklarda yürümeyi çok severdi.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'daracık' sözcüğü incelendiğinde; 'dar' (kök) + 'cık' (ek) birleşimi sırasında 'a' sesinin türediği açıkça görülmektedir. Bu, Türkçedeki tipik bir ünlü türemesi örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ek almış sözcükleri inceleyin.
Daracık, küçücük, kitapçıdan, tadı, aklına sözcükleri tespit edildi.
Ses olayları genellikle ek alma veya birleşme sırasında gerçekleşir.
2
Sözcüklerin köklerini ve eklerini ayırın.
dar-a-cık, küçük-cük, kitap-cı, tat-ı, akıl-ı.
Kök ve ek arasındaki değişimi görmek için yapı analizi gereklidir.
3
Kök ile ek arasında fazladan bir ünlü olup olmadığını kontrol edin.
'Dar' ve '-cık' arasında 'a' ünlüsünün sonradan geldiği görülür.
Ünlü türemesi kuralı, kökte bulunmayan bir ünlünün eklenme sırasında ortaya çıkmasıdır.

Anahtar Kavram

Ünlü Türemesi

İpuçları

1
Cümlelerdeki sözcükleri köklerine ayırarak ekle birleşme noktalarına odaklanın.
2
Özellikle '-cık / -cik' küçültme eki almış sözcüklere dikkat edin; kökte olmayan bir harf ortaya çıkmış mı?
3
'Dar' kelimesine '-cık' ekini getirdiğinizde telaffuzun kolaylaşması için araya 'a' sesi girer.

Daha Fazla Pratik

Azıcık, gencecik ve biricik gibi diğer ünlü türemesi örneklerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğü yüksek sesle heceleyin: dar-a-cık. 'Dar' tek heceli kök, 'cık' ektir; ortada kalan 'a' sesi türemedir.
Tahmini Süre:45s
Soru 777Öğrencilerin %0'i bunu doğru yanıtladıSoru →

İsimler varlıklara verilişlerine, sayılarına ve maddelerine göre çeşitli gruplara ayrılır. Sayılarına göre isimler; tekil, çoğul ve topluluk ismi olarak sınıflandırılır. Biçimce tekil göründüğü (çoğul eki almadığı) hâlde, anlamca birden fazla varlığı bünyesinde barındıran sözcükler "topluluk ismi" olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük topluluk ismine örnek gösterilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vazonun içindeki rengârenk buket odaya taze bir hava kattı.

Cevap

Vazo içindeki çiçeklerin oluşturduğu grubu ifade eden sözcüğün kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru cevapta geçen sözcük, çoğul eki almadığı halde zihnimizde birden fazla varlıktan (çiçeklerden) oluşan bir bütünlüğü canlandırdığı için topluluk ismidir.

Adım Adım Çözüm

1
Topluluk isminin tanımı gözden geçirilir.
Topluluk ismi, çoğul eki (-lar/-ler) almadan birden fazla varlığı ifade eden sözcüktür.
Soruda istenen kavramın temel özelliklerini belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki altı çizili sözcüklerin yapıları incelenir.
Raflar (çoğul), kalem (tekil), buket (topluluk), gözleme (kalıcı isim), Eskişehir (özel isim).
Her bir kelimenin sayı ve nitelik bakımından hangi isim türüne girdiğini belirlemek için gereklidir.
3
Tanımla eşleşen doğru sözcük belirlenir.
Buket sözcüğü biçimce tekil olsa da bir çiçek grubunu temsil eder.
Sayıca çokluk bildiren ancak ek almayan kelime topluluk ismidir.

Anahtar Kavram

İsimlerin sayılarına göre sınıflandırılması ve topluluk ismi kavramı.

İpuçları

1
Kelimenin sonunda -lar veya -ler eki olup olmadığına bakın.
2
Ek almadığı hâlde anlam olarak bir grubu veya takımı ifade eden sözcüğü arayın.
3
Örneğin; 'ordu', 'takım' veya 'sürü' gibi kelimeler topluluk ismidir. Seçeneklerde benzer bir mantıkla kullanılan 'çiçek grubu' ismine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İsimlerin yapılarına göre (basit, türemiş, birleşik) ayrımını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimelerin sonuna -lar/-ler eki getirerek deneyin. Eğer kelime bu ek olmadan da bir grubu temsil ediyorsa topluluk ismidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 778Soru →

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları renk, şekil, durum gibi yönlerden niteleyen veya işaret, sayı, soru gibi yönlerden belirten sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu harflerle belirtilen sözcük bir sıfat (ön ad) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun geleceği için etkili projeler üretmemiz gerekiyor.

Cevap

Kurumun geleceği için etkili projeler üretmemiz gerekiyor cümlesindeki 'etkili' sözcüğü bir sıfattır.
Doğru seçenekte yer alan 'etkili' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'projeler' ismini durum yönünden nitelemektedir. Bir ismin niteliğini bildiren ve ismin önüne gelen bu tür sözcükler 'niteleme sıfatı' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Koyu yazılan sözcüklerin hangi tür sözcükle (isim veya fiil) ilişkili olduğunu belirle.
'Etkili' sözcüğü 'projeler' ismiyle, 'dikkatli' sözcüğü ise 'okudu' fiiliyle ilişkilidir.
Sıfatlar isimleri, zarflar ise genellikle fiilleri etkiler.
2
İsimle ilişkili olan sözcüğe 'Nasıl?' veya 'Hangi?' sorularını yönelt.
'Nasıl projeler?' sorusuna 'etkili' cevabı alınmaktadır.
İsme sorulan 'Nasıl?' sorusu niteleme sıfatını buldurur.
3
Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin ismin yerini tutup tutmadığını kontrol et.
'Bunları' sözcüğü bir ismin yerini tuttuğu için zamirdir.
Sıfatlar ismin yerini tutmaz, ismin önüne gelir.

Anahtar Kavram

Sıfatlar (Ön Adlar) ve Diğer Kelime Türlerinden Farkı

İpuçları

1
Bir sözcüğün sıfat olması için mutlaka bir ismin önüne gelmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki sözcüklerin bir ismi mi nitelediğini yoksa bir işin nasıl yapıldığını (fiili) mı belirttiğini ayırt etmeye çalışın.
3
'Etkili' sözcüğü 'projeler' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verirken, 'dikkatli' sözcüğü 'okudu' fiiline sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.

Daha Fazla Pratik

Niteleme sıfatları ile belirtme sıfatları (işaret, sayı, belgisiz, soru) arasındaki farkları inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıfatları bulmak için 'Sıfat + İsim' kalıbını test edebilirsiniz. Örneğin; 'etkili proje' bir tamlama oluştururken, 'dikkatli okumak' bir eylem tarifidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 779Soru →

Türkçede "birkaç, birçok, hiçbir, herhangi" gibi belgisiz (belirsizlik bildiren) sözcükler gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıya katılan üyelerden bir kaçı henüz imza atmamıştı.

Cevap

Toplantıya katılan üyelerden bir kaçı henüz imza atmamıştı.
Türkçede 'birkaç' sözcüğü ve ondan türetilen 'birkaçı' gibi formlar her zaman bitişik yazılır. Seçenekte geçen 'bir kaçı' ifadesi ayrı yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki belgisiz sözcükleri bulun.
Belirlenen sözcükler: 'bir kaçı', 'hiçbir', 'birçok', 'herhangi'.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef kelimeleri tespit etmek gerekir.
2
Bu sözcüklerin bitişik mi yoksa ayrı mı yazıldığını kontrol edin.
Kurala göre bu sözcükler her zaman bitişik yazılmalıdır.
Türkçede bu kelimeler anlamca kaynaşmış kabul edildiği için bitişik yazılır.
3
Hatalı yazımı tespit edin.
'bir kaçı' ifadesinin ayrı yazıldığı görülmektedir; doğrusu 'birkaçı' olmalıdır.
Yazım kuralına aykırı olan seçenek yanlış cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Belgisiz Sıfat ve Zamirlerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki belirsizlik bildiren (birkaç, hiçbir gibi) kelimelerin yazımına odaklanın.
2
Bu tür sözcükler genellikle bitişik yazılır; hangisinin ayrı yazıldığını bulun.
3
'Bir' ve 'kaç' kelimelerinin yan yana geldiği durumun yazımını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'birtakım' ve 'hiçbiri' gibi kelimelerin yazımını da tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 780Soru →

Türkçede bazı sözcükler yapım eki alarak türetildikleri sırada, vurgusuz kalan orta hecedeki ünlülerini kaybederler. Bu ses olayına 'türetilirken ünlü düşmesi' adı verilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünlü kaybına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehrin girişindeki yeni kavşak, trafiğin akışını oldukça rahatlattı.

Cevap

Yeni kavşak ifadesinde yer alan 'kavşak' sözcüğü, 'kavuş-' fiilinden '-ak' yapım ekiyle türetilirken ünlü kaybına uğramıştır.
Doğru cevap olan 'kavşak' sözcüğü, 'yolların birleştiği yer' anlamına gelir ve 'kavuşmak' fiilinden türetilmiştir. 'Kavuş-' fiiline isim yapma eki olan '-ak' getirildiğinde, kelimenin ortasındaki 'u' ünlüsü düşer. Bu durum, sözcük yeni bir anlam kazanırken (türetilirken) gerçekleştiği için soruda istenen kurala tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki ünlü düşmesi görülen sözcükleri tespit et.
vakti (vakit), burnunu (burun), nasıl (ne+asıl), kavşak (kavuş-ak), emretti (emir+et).
Soruda istenen 'türetilirken ünlü düşmesi' olayını bulabilmek için önce tüm düşme örneklerini belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin ek-kök ayrımını yaparak düşmenin nedenini analiz et.
'vakit' ve 'burun' çekim eki almıştır. 'nasıl' ve 'emretti' birleşik kelime oluşumudur. 'kavşak' ise yapım eki almıştır.
Ünlü düşmesinin türü, sözcüğün aldığı ekin işlevine veya başka bir sözcükle birleşme durumuna göre belirlenir.
3
Sözcüklerden hangisinin yapım eki (türetme) yoluyla bu olayı yaşadığını belirle.
Kavuş (Fiil kökü) + -ak (İsim yapım eki) = Kavşak (İsim).
Bir sözcüğün türü veya anlamı yapım ekiyle değişiyorsa bu işleme türetme denir.

Anahtar Kavram

Türetilirken Ünlü Düşmesi

İpuçları

1
Ünlü düşmesi her zaman sadece 'ek gelmesi' demek değildir; ek gelince yeni bir kelime mi oluşuyor yoksa kelime aynı kalıp sadece ek mi alıyor buna bakın.
2
Bir sözcüğün 'türetilmesi' demek, o sözcüğün yapım eki alarak isimden fiil veya fiilden isim gibi yeni bir tür/anlam kazanmasıdır.
3
'Kavşak' kelimesinin kökünün 'kavuşmak' eylemi olduğunu ve '-ak' ekiyle bir isme dönüştüğünü düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'çevre' (çevir-e), 'uyku' (uyu-ku) ve 'ayrılık' (ayır-ılık) gibi türetilirken ünlü kaybına uğrayan diğer önemli kelimeleri inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 39 / 42Sonraki
Dil Bilgisi Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 39 | Examkin