Examkin

Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

Türkçede sert ünsüzle (p,c\c,t,kp, ç, t, k) biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sözcük sonundaki sert ünsüz yumuşayarak b,c,d,gb, c, d, g veya g˘ğ sesine dönüşür. Bu ses olayına "ünsüz yumuşaması" (ünsüz değişimi) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük vardır?

  1. Salondaki ışığı kapatmayı unutma.Cevap
  2. B
    Çiçekçi bugün dükkanını erkenden açtı.
  3. C
    Kentin havası bugün oldukça temizdi.
  4. D
    Aklımdaki sorulara henüz cevap bulamadım.
  5. E
    Mutfaktaki masanın örtüsü iyice kirlenmiş.

Cevap

Salondaki ışığı kapatmayı unutma.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'ışığı' sözcüğünün kökü 'ışık'tır. Bu sözcük '-ı' ekini aldığında, kelime sonundaki sert 'k' ünsüzü yumuşayarak 'ğ' sesine dönüşmüştür. Bu durum, soruda tanımı verilen ünsüz yumuşaması kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri inceleyin.
İncelenen sözcüklerden birinin kökü 'ışık' olarak belirlendi.
Ses olaylarını tespit etmek için kelimenin orijinal halini bilmek gerekir.
2
Sert ünsüzle (p,c\c,t,kp, ç, t, k) biten köke ünlüyle başlayan bir ek gelip gelmediğini kontrol edin.
"Işık" köküne "-ı" belirtme hal eki gelmiştir.
Yumuşama kuralının gerçekleşmesi için sert ünsüzden sonra ünlü gelmesi şarttır.
3
Sözcük sonundaki ses değişimini gözlemleyin.
"Işık + ı" birleşimi sırasında sondaki "k" sesi "ğ" sesine dönüşerek yumuşamıştır.
Kural gereği sert ünsüz yumuşak bir sese dönüşmüştür.

Anahtar Kavram

Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi)

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin ek almadan önceki hallerini (köklerini) düşünerek okuyun.
2
Özellikle kelime kökünde bir değişim olup olmadığına odaklanın. Örneğin, 'k' harfi 'ğ'ye dönüşmüş olabilir mi?
3
'Işık' kelimesine ünlüyle başlayan bir ek getirdiğinizde kelimenin nasıl yazıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz yumuşamasına aykırılık gösteren (özel isimler, yabancı kelimeler ve bazı tek heceli kelimeler) durumları inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru