Dil Bilgisi

823 soru

Türkçede sözcüklerin türü, cümle içindeki kullanımına ve üstlendiği işleve göre değişiklik gösterebilir. Örneğin; işaret bildiren bir sözcük ismi belirttiğinde sıfat, ismin yerini tuttuğunda zamir olurken bir ismi niteleyen sözcük, bir fiili veya fiilimsiyi etkilediğinde zarf görevini üstlenebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de işaret sıfatı kullanılmıştır?

Bu, dünkü tartışmaların odağında yer alan oldukça karmaşık bir meseledir.

Sessizce ilerleyerek şu kapıdan içeri girmeyi nihayet başardı.

Şu geniş bahçede oynayan küçük çocukların neşesi tüm sokağa yayılıyordu.

Öteki, soğuk kış günlerinde dışarı çıkmaktansa evde kitap okumayı severdi.

İşlerini hızlı bitirip öteki odaya geçmek için sabırsızlanıyordu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu geniş bahçede oynayan küçük çocukların neşesi tüm sokağa yayılıyordu.

Cevap

Şu geniş bahçede oynayan küçük çocukların neşesi tüm sokağa yayılıyordu.

Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'bahçe' ismini işaret ederek 'işaret sıfatı' görevini üstlenmiştir. Aynı cümlede yer alan 'geniş' (bahçe) ve 'küçük' (çocuklar) sözcükleri ise ilgili isimleri durum ve özellik yönünden niteledikleri için 'niteleme sıfatı' örneğidir. Her iki sıfat türü de cümlede mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirleme

Bahçe, çocuk, neşe, sokak sözcükleri isimdir; 'şu', 'geniş' ve 'küçük' sözcükleri bu isimleri etkilemektedir.

Sıfatları bulmak için önce isimlerin tespit edilmesi gerekir.

İşaret bildiren sözcüğün türünü kontrol etme

'Şu' sözcüğü 'bahçe' isminin önüne gelerek onu işaret etmektedir, dolayısıyla işaret sıfatıdır.

İşaret bildiren sözcükler isimden önce gelip onu belirtirse sıfat, ismin yerini tutarsa zamir olur.

Nitelik bildiren sözcüklerin türünü kontrol etme

'Geniş' bahçe ve 'küçük' çocuklar tamlamalarında bu sözcükler isimleri nitelemektedir, dolayısıyla niteleme sıfatıdır.

İsimlere sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap veren sözcükler niteleme sıfatıdır.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Soru 142Soru →

Depodaki (I)kazma küreklerini düzenleyen (II)kadro, (III)birkaç (IV)parçanın (V)sağlamlığını kontrol etti.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

I. sözcük, isim-fiil eki yardımıyla türetilmiş bir kalıcı isimdir.

II. sözcük, biçimce tekil olsa da anlamca bir grubu karşıladığı için topluluk ismidir.

III. sözcük, belirsizlik anlamı taşıyan bir soyut isimdir.

IV. sözcük, beş duyu organından biriyle algılanabildiği için somut bir isimdir.

V. sözcük, hem iyelik hem de belirtme durum eki almış soyut bir isimdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcük, belirsizlik anlamı taşıyan bir soyut isimdir.

Cevap

Cümledeki 'birkaç' sözcüğü bir ismin önüne gelerek onu miktar yönüyle belirttiği için 'belgisiz sıfat' görevindedir; bir varlık veya kavramın adı (isim) değildir.

Cümledeki 'birkaç' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'parça' ismini miktar bakımından belirsiz bir şekilde nitelemektedir. Türkçede bir ismi niteleyen veya belirten bu tür sözcükler 'sıfat' (ön ad) olarak kabul edilir. Bu nedenle bu sözcüğün 'soyut isim' olarak tanımlanması yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Numaralanmış sözcüklerin cümledeki görevlerini analiz etmek.

Sözcüklerin isim, sıfat veya fiilimsi kökenli olup olmadıkları belirlendi.

Sözcük türlerini doğru ayırt etmek, yanlış seçeneği bulmak için temel adımdır.

'Kazma' ve 'kadro' sözcüklerini anlam yönüyle incelemek.

'Kazma' bir alet adı (kalıcı isim), 'kadro' ise grup adı (topluluk ismi) olarak tespit edildi.

İsimlerin anlam ve biçim özelliklerine göre sınıflandırılmasını test etmek.

'Birkaç' sözcüğünün bir ismin yerini mi tuttuğunu yoksa bir ismi mi nitelediğini kontrol etmek.

'Birkaç' sözcüğünün 'parça' ismini nitelediği, dolayısıyla sıfat olduğu belirlendi.

Sıfat ve isim arasındaki ayrımı netleştirmek.

'Parça' ve 'sağlamlık' sözcüklerini somutluk-soyutluk ve aldıkları ekler açısından analiz etmek.

'Parça' somut, 'sağlamlık' ise soyut bir isimdir; 'sağlamlık' sözcüğünün iyelik ve durum eklerini aldığı doğrulandı.

İsim çekim eklerini ve kavramsal türlerini doğrulamak.

Anahtar Kavram

İsim türleri (kalıcı isim, topluluk ismi, somut/soyut isim) ve isim çekim eklerinin sıfatlarla karıştırılmadan ayırt edilmesi.

Soru 143Soru →

Ufukta sararan güneşin rengi, zihnindeki karmaşık düğümleri çözmeye yetmemişti; yalnızlığın ortasında beklediği o eşsiz mucize bir türlü gerçekleşmiyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Ünsüz türemesi, verilen metinde örneği bulunmayan tek ses olayıdır.

Metnin bütünü incelendiğinde; ünlü düşmesi (sararan, zihnindeki, yalnızlığın), ünsüz yumuşaması (rengi, yalnızlığın, beklediği), ünsüz benzeşmesi (ufukta, yetmemişti) ve ünlü daralması (gerçekleşmiyordu) örnekleri açıkça görülmektedir. Ancak, kelime kökünde bulunmayan bir ünsüzün ek gelmesiyle ortaya çıkması durumu olan ünsüz türemesine (örneğin: sır-ı -> sırrı) dair herhangi bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

Metindeki kelimelerin kök ve ek tahlilini yapın.

'Sararan' sözcüğü 'sarı' kökünden gelir, 'yalnız' sözcüğü 'yalın' kökünden türemiştir.

Zor fark edilen ünlü düşmelerini tespit etmek için kelime köklerine inilmelidir.

Ünlü düşmesi örneklerini belirleyin.

sarı + ar -> sarar (ı düştü), zihin + i -> zihni (i düştü), yalın + ız -> yalnız (ı düştü).

Yapım eki alırken veya iyelik eki alırken meydana gelen düşmeleri bulmak gerekir.

Ünsüz değişimini (yumuşama) kontrol edin.

renk -> rengi, yalnızlık -> yalnızlığın, bekledik -> beklediği.

Sert ünsüzlerin ünlü ile başlayan ek aldığında yumuşayıp yumuşamadığına bakılır.

Ünsüz sertleşmesini (benzeşme) arayın.

ufuk-da -> ufukta, yet-me-miş-di -> yetmemişti.

Sert ünsüzle biten kelimelere gelen yumuşak ünsüzlü eklerin sertleştiği durumlar incelenir.

Fiillerdeki daralma durumunu analiz edin.

gerçekleş-me-yor -> gerçekleşmiyor.

Olumsuzluk ekinin (-ma/-me) şimdiki zaman ekiyle girdiği daralma etkisini tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Karma Ses Olayları Analizi

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesinin hem türetme sırasında (sararmak) hem de birleşme sırasında (kaybolmak) gerçekleşebileceğini unutmayın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 144Soru →

Dilekçe ( ) rapor ve tutanaklar hazırlandı ( ) müdür ( ) belgeleri imzalamak için odasına geçti ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

( ; ) ( , ) ( , ) ( . )

( , ) ( , ) ( , ) ( . )

( , ) ( : ) ( , ) ( . )

( , ) ( . ) ( , ) ( . )

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta getirilmelidir.

Doğru seçenekte, ilk boşlukta 'dilekçe' ve 'rapor' sözcükleri eş görevli olduğu için virgül kullanılmıştır. İkinci boşlukta, bünyesinde virgül barındıran iki sıralı cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır. Üçüncü boşlukta 'müdür' öznesini vurgulamak için virgül tercih edilmiş ve cümle nokta ile bitirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Eş görevli sözcükleri belirlemek

Dilekçe ve rapor kelimeleri eş görevli olduğu için aralarına virgül (,) konur.

Cümle içindeki eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Sıralı cümle yapısını analiz etmek

İlk cümlede virgül kullanıldığı için iki cümleyi ayırmak üzere noktalı virgül (;) konur.

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Özne vurgusunu kontrol etmek

İkinci cümlenin öznesi olan 'müdür' kelimesinden sonra virgül (,) konur.

Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.

Cümle sonunu belirlemek

Cümle tamamlandığı için sonuna nokta (.) konur.

Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde noktalı virgül ve virgülün işlevleri.

Tahmini Süre:45s

Soru 145Soru →

Heyetin (I) hazırladığı yakacak (II) yardımı, şu (III) listede ismi bulunan çiftçilerin (IV) büyük bir sevinç (V) yaşamasına neden oldu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. sözcük, biçimce tekil olsa da anlamca birden fazla kişiyi karşılayan bir topluluk ismidir.

II. sözcük, fiilimsi eki yardımıyla türetilmiş bir kalıcı isimdir.

III. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamirdir.

IV. sözcük, hem çokluk hem de tamlayan (ilgi) eki almış bir isimdir.

V. sözcük, zihinde canlandırılan ancak beş duyuyla algılanamayan soyut bir isimdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamirdir.

Cevap

Cümledeki üçüncü sözcük olan 'şu', bir ismi nitelediği için zamir değil işaret sıfatıdır.

Üçüncü sözcük olan 'şu', kendisinden sonra gelen 'liste' ismini işaret yoluyla belirttiği için 'işaret sıfatı' görevindedir. Eğer bir ismin yerini tutup 'Şu, listede ismi bulunan...' şeklinde kullanılsaydı zamir olurdu. Ancak burada ismi nitelediği için zamir olduğu ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Numaralanmış sözcüklerin türlerini ve görevlerini belirle.

Heyet (topluluk ismi), yakacak (kalıcı isim), şu (sıfat), çiftçilerin (çoğul ve tamlayan ekli isim), sevinç (soyut isim).

Sözcüklerin cümle içindeki bağlamını anlamak yanlış olan seçeneği elemeyi sağlar.

Üçüncü sözcüğü (şu) yapısal ve görevsel olarak incele.

'Şu' sözcüğü 'liste' isminden önce gelmiş ve onu işaret etmiştir.

İşaret bildiren sözcükler bir ismi etkilerse sıfat, ismin yerini tutarsa zamir olur.

Dördüncü sözcüğün (çiftçilerin) aldığı ekleri kontrol et.

çiftçi + ler (çokluk) + in (tamlayan).

İsim çekim eklerinin işlevlerini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Türleri ve İşaret Sıfatı-Zamir Ayrımı

Soru 146Soru →

Küçücük bir kulübede, aklından geçenleri kâğıda dökebilmek için vaktin gelmesini umuyordu. Kitabın sayfaları arasında kaybolurken dışarıdaki fırtınanın etkisini iliklerinde hissetti.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Metinde ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.

Ünlü daralması, Türkçede sonu 'a' veya 'e' ünlüleriyle biten fiillere '-yor' şimdiki zaman eki getirildiğinde, bu ünlülerin 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Metindeki 'umuyordu' kelimesinde fiil kökü 'um-' olduğu için herhangi bir daralma söz konusu değildir. Ayrıca metnin geri kalanında daralmaya uğramış başka bir sözcük de yoktur.

Adım Adım Çözüm

Metindeki tüm sözcükleri ses olayları açısından analiz etme

"akıl+ından -> aklından" (Ünlü düşmesi), "vakit+in -> vaktin" (Ünlü düşmesi), "kayıp+olur -> kaybolur" (Ünlü düşmesi ve Ünsüz yumuşaması), "kitap+ın -> kitabın" (Ünsüz yumuşaması), "kâğıt+a -> kâğıda" (Ünsüz yumuşaması), "his+et-ti -> hissetti" (Ünsüz türemesi ve Ünsüz benzeşmesi) tespit edildi.

Soruda istenen 'olmayan' ses olayını bulmak için mevcut olanları elemek gerekir.

Ünlü daralması kuralını metindeki fiillere uygulama

"umuyordu" sözcüğünde kök "um-" şeklindedir. Daralma için fiilin 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmesi gerekir.

Daralma sadece kök/gövdesi 'a-e' ile biten fiillere '-yor' eki geldiğinde oluşur.

Eksik olan ses olayını belirleme

Ünlü düşmesi, yumuşama, benzeşme ve türeme örnekleri bulunurken daralma örneğine rastlanmadı.

Kesin sonuca ulaşmak için seçeneklerdeki tüm olayların metindeki karşılığı eşleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Düşme, Yumuşama, Benzeşme, Daralma, Türeme)

İpuçları

Metindeki 'kaybolurken' ve 'hissetti' gibi kelimelerin içinde birden fazla ses olayı gizli olabilir, her kelimeyi ekine köküne ayırın.

Daha Fazla Pratik

Ünlü daralması konusunu pekiştirmek için 'demek' ve 'yemek' fiillerinin 'diye', 'yiyen' gibi özel kullanımlarını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 147Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum gibi yönlerden niteleyen veya onları işaret, sayı, belgisizlik gibi yönlerden belirten sözcüklerdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Şunu masanın üzerine bırakır mısın?

Yırtık elbiseleri şu kutunun içine yerleştirdi.

Öğretmenimiz konuyu çok güzel anlattı.

Bunu sana daha önce de söylemiştim.

Toplantıda her zamankinden yavaş konuşuyordu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yırtık elbiseleri şu kutunun içine yerleştirdi.

Cevap

Yırtık elbiseleri şu kutunun içine yerleştirdi ifadesinde niteleme sıfatı yer almaktadır.

Doğru seçenekte geçen 'Yırtık elbiseleri' tamlamasında 'yırtık' sözcüğü, bir ismin (elbiseler) durumunu bildirmektedir. 'Nasıl elbiseler?' sorusuna cevap verdiği için niteleme sıfatıdır. Aynı cümlede geçen 'şu' sözcüğü ise belirtme (işaret) sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerden önce gelerek onları etkileyen sözcükleri tespit etmek.

İkinci cümlede 'elbiseler' ve 'kutu' isimlerini etkileyen 'yırtık' ve 'şu' sözcükleri bulunmaktadır.

Sıfatlar her zaman bir isimle birlikte kullanılır.

Sözcüğün bir isme mi (sıfat) yoksa bir fiile mi (zarf) yönelik olduğunu ayırt etmek.

'Yırtık' sözcüğü 'elbiseler' ismine yönelikken; 'güzel' ve 'yavaş' sözcükleri fiillere yöneliktir.

İsimleri etkileyenler sıfat, fiilleri etkileyenler zarftır.

Sözcüğün ismin özelliğini mi (niteleme) yoksa yerini/sayısını mı (belirtme) bildirdiğini belirlemek.

'Yırtık' sözcüğü elbisenin durumunu (özelliğini) bildirdiği için niteleme sıfatıdır.

İsme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap veren sıfatlar niteleme sıfatıdır.

Anahtar Kavram

Niteleme sıfatları, isimlere sorulan 'Nasıl?' sorusunun cevabıdır.

Tahmini Süre:45s

Soru 148Soru →

Türkçede yer adları, birleşik kelimeler ve eklerin yazımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Türk Dil Kurumunun yayımladığı son kılavuzda, bazı teknik terimlerin yazımında güncellemeler yapıldığı görülüyor.

Hafta sonu planladığımız doğa yürüyüşünü, akşamüstü saatlerinde etkili olan yoğun sis nedeniyle iptal etmek zorunda kaldık.

Şirket yönetiminin aldığı son karara göre, önümüzdeki yıl ülkenin kuzey batı bölgelerinde yeni lojistik merkezleri kurulacak.

Gelecek hafta yapılacak toplantıda siz de göreceksiniz ki projenin maliyet tabloları beklediğimizden daha olumlu sonuçlar veriyor.

Anadolu'nun güneyindeki antik kentleri kapsayan bu rota, her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin ilgisini çekmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirket yönetiminin aldığı son karara göre, önümüzdeki yıl ülkenin kuzey batı bölgelerinde yeni lojistik merkezleri kurulacak.

Cevap

Ülkenin kuzey batı bölgelerinde yeni lojistik merkezleri kurulacağını belirten seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır; 'kuzey batı' ifadesi 'kuzeybatı' şeklinde bitişik yazılmalıdır.

Cümlede geçen 'kuzey batı' ifadesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı ve güneydoğu gibi ara yönleri belirten sözcükler her zaman bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özel isimleri ve yön bildiren ifadeleri tespit et.

'kuzey batı' ifadesinin bir ara yönü belirttiği saptanmıştır.

Yön adlarının yazımı, özel isme göre konumlarına ve ana/ara yön olmalarına göre değişir.

Ara yönlerin yazım kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre ara yönler (kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı, güneydoğu) her zaman bitişik yazılır.

Ayrı yazılması kural ihlalidir.

Diğer seçeneklerdeki kritik yapıları (kurum ekleri, de/da/ki bağlaçları, birleşik kelimeler) kontrol et.

Diğer tüm kullanımların (Türk Dil Kurumunun, akşamüstü, siz de, göreceksiniz ki, Anadolu'nun güneyi) doğru olduğu görülmüştür.

Hatalı seçeneği doğrulamak için diğer kuralların doğru uygulandığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Ara Yönlerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki sözcüklerin yazımını kontrol ederken 'ara yönler bitişiktir, ana yönler ise özel isimden önce gelirse büyük sonra gelirse küçük yazılır' kuralını bir bütün olarak hatırlamak hız kazandırır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 149Soru →

Yarışma (I) başvurusunu değerlendiren (II) jüri, (III) bazı (IV) adayların (V) samimiyetini sorguladı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. sözcük, fiil kökünden türetilmiş olmasına rağmen eylem anlamını yitirmiş kalıcı bir isimdir.

II. sözcük, biçimce tekil olmasına rağmen anlamca bir topluluğu karşıladığı için topluluk ismidir.

III. sözcük, bir ismin yerini tutmayıp onu belirsizlik yönüyle belirttiği için belgisiz sıfat görevindedir.

IV. sözcük, beş duyu organından en az biriyle algılanabilen bir varlığı karşıladığı için somut anlamlı, çoğul bir isimdir.

V. sözcük, hem iyelik eki hem de bulunma durum eki almış soyut anlamlı bir isimdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. sözcük, hem iyelik eki hem de bulunma durum eki almış soyut anlamlı bir isimdir.

Cevap

V. numaralı sözcükte iyelik eki bulunmasına rağmen, hal eki olarak bulunma hali değil, belirtme hali kullanılmıştır.

Beşinci sözcük olan 'samimiyetini' kelimesi 'samimiyet' (soyut isim), '-i' (3. tekil şahıs iyelik eki) ve '-i' (belirtme hal eki) eklerinden oluşmaktadır. Seçenekte iddia edilen 'bulunma hal eki' (-da/-de) bu sözcükte mevcut değildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Birinci sözcüğü analiz et

Başvuru: 'Baş-vur-u' şeklinde türemiştir; fiilimsi karakterini yitirmiş kalıcı bir isimdir.

Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımını yapmak için.

İkinci sözcüğü analiz et

Jüri: Çokluk eki almamıştır ancak bir heyeti karşılar; topluluk ismidir.

Topluluk isminin tanımına uygunluğunu kontrol etmek için.

Üçüncü sözcüğü analiz et

Bazı: 'Adaylar' isminin önüne gelerek onu belirsizlik yönüyle belirtmiştir; sıfattır.

Sözcük türü ayrımı (sıfat-isim) yapmak için.

Dördüncü sözcüğü analiz et

Adayların: 'Aday' somut bir varlıktır, '-lar' çoğul eki ve '-ın' tamlayan eki almıştır.

Somut-soyut ve tekil-çoğul ayrımı yapmak için.

Beşinci sözcüğü eklerine ayır

Samimiyet-i-n-i: 'Samimiyet' (soyut isim) + '-i' (iyelik eki) + '-n' (kaynaştırma) + '-i' (belirtme hal eki).

Hal eklerinin doğru tanımlanıp tanımlanmadığını belirlemek için.

Anahtar Kavram

İsimlerde Çekim Ekleri ve Anlam Özellikleri

Soru 150Soru →

Sıfatlar, bir ismi çeşitli yönlerden niteleyebileceği gibi farklı türdeki belirtme sıfatlarıyla da bir arada kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı ve niteleme sıfatı aynı varlığı nitelemek veya belirtmek amacıyla bir arada kullanılmıştır?

Toplumun içinde bulunduğu şu karamsar tabloyu geride bırakmak için kolektif bir çaba sarf edilmelidir.

Bu, yıllardır aradığımız eşsiz hazinenin anahtarı olabilir ancak kimse henüz farkında değil.

O, dünkü kaza yüzünden kırık koluyla işe gelmek zorunda kaldığı için herkes ona yardımcı olmaya çalıştı.

Usta yazar, bu toplumsal konuyu son kitabında her zamankinden daha içten işleyerek okurlarını etkiledi.

Öteki soruları da oldukça hızlıca çözüp sınav salonundan herkesten önce ayrılmayı başardı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumun içinde bulunduğu şu karamsar tabloyu geride bırakmak için kolektif bir çaba sarf edilmelidir.

Cevap

Toplumun içinde bulunduğu şu karamsar tabloyu geride bırakmak için kolektif bir çaba sarf edilmelidir.

Doğru seçenekte yer alan 'Şu' sözcüğü bir ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı (belirtme sıfatı alt türü), 'karamsar' sözcüğü ise ismin özelliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır; her iki sözcük de 'tablo' ismini niteleyip belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki işaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o vb.) isimle olan ilişkisini analiz etmek.

Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'tablo' isminin önüne gelerek onu işaret etmiştir.

İşaret bildiren bir sözcüğün sıfat olabilmesi için bir ismi doğrudan belirtmesi gerekir.

Cümledeki niteleme sıfatını (nasıl sorusuna cevap veren) tespit etmek.

'Nasıl tablo?' sorusuna 'karamsar' cevabı alınmaktadır.

Niteleme sıfatları varlıkların özelliklerini, renklerini ve durumlarını bildirir.

Her iki sıfat türünün aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etmek.

Hem 'şu' (işaret) hem de 'karamsar' (niteleme) sıfatları 'tablo' ismi için kullanılmıştır.

Soruda istenen yapı, iki farklı türdeki sıfatın tek bir varlığı nitelemesi/belirtmesidir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Alternatif Yöntem

Cümlede 'nasıl?' ve 'hangi?' sorularını aynı isme sorarak sıfatların türünü sağlamlaştırabilirsiniz. 'Hangi tablo?' (Şu - İşaret), 'Nasıl tablo?' (Karamsar - Niteleme).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 151Soru →

Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuruların (I) çoğu usul yönünden incelenirken (II) bazı dosyaların (III) hangi birimce sonuçlandırılacağı (IV) bizlere henüz bildirilmediği için (V) öteki süreci beklemekteyiz.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangileri "zamir" görevinde kullanılmıştır?

I ve II

I ve IV

II ve III

III ve IV

IV ve V

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve IV

Cevap

"çoğu" (I) ve "bizlere" (IV) sözcüklerinin zamir görevinde kullanıldığı seçenek doğrudur.

Parçadaki "çoğu" sözcüğü belgisiz zamir olarak başvuruların yerini tutmuş, "bizlere" sözcüğü ise kişi zamiri olarak şahısların yerini tutmuştur. Her iki sözcük de ismin yerini tuttuğu için zamir görevindedir.

Adım Adım Çözüm

Numaralanmış sözcüklerin cümledeki işlevlerini inceleyin.

Sözcüklerin bir ismi mi belirttiği yoksa ismin yerini mi tuttuğu belirlenir.

Zamir ve sıfat ayrımını yapabilmek için sözcüğün isimle olan ilişkisine bakılmalıdır.

"çoğu" ve "bizlere" sözcüklerinin türünü belirleyin.

"başvuruların çoğu" ifadesindeki "çoğu" belgisiz zamir, "bizlere" ise kişi (şahıs) zamiridir.

Bu sözcükler doğrudan varlıkların veya şahısların yerini tutmaktadır.

Diğer sözcüklerin ("bazı", "hangi", "öteki") türünü belirleyin.

"bazı dosyaların", "hangi birimce", "öteki süreci" tamlamalarında bu sözcüklerin sıfat olduğu görülür.

Bu sözcükler kendilerinden sonra gelen isimleri belgisizlik, soru ve işaret yoluyla nitelemektedir.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar), isimlerin yerini geçici olarak tutan sözcüklerdir. Sıfatlar ise isimlerden önce gelerek onları niteler veya belirtir.

İpuçları

Zamirler ismin yerini tutarken sıfatlar mutlaka bir isimle birlikte kullanılır.

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren 'bu, şu, o' gibi sözcüklerin ek alıp almadığına bakarak sıfat-zamir ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 152Soru →

Sabahın köründe yola koyulan yolcular, ufkuna baktıkları dağın yamacında mola verdiler. Çaylarını yudumlarken buraların sessizliğini dinliyor, içlerindeki hüznü bir kenara bırakmaya çalışıyorlardı.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesine dair herhangi bir örnek bulunmadığı için doğru yanıt ünsüz türemesi seçeneğidir.

Parçada ünlü düşmesi (ufkuna, hüznü), ünsüz yumuşaması (yamacında, yudumlarken, baktıkları, sessizliğini), ünsüz benzeşmesi (baktıkları) ve ünlü daralması (dinliyor) örnekleri yer alırken, ünsüz türemesi olayına yer verilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

Ünlü düşmesi tespiti

ufuk -> ufkuna, hüzün -> hüznü

Sözcüklerin ikinci hecesindeki dar ünlülerin, ünlüyle başlayan ek aldığında düşmesi kuralı uygulanmıştır.

Ünsüz yumuşaması tespiti

yut-um -> yudum, yamaç -> yamacında, bak-tık-ı -> baktığı

Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşaması (b, c, d, g/ğ) kuralı gözlemlenmiştir.

Ünsüz benzeşmesi tespiti

bak-dık -> baktık

Sert ünsüzle biten kelimeye gelen yumuşak ünsüzlü ekin sertleşmesi gerçekleşmiştir.

Ünlü daralması tespiti

dinle-yor -> dinliyor

Sonu 'a/e' ile biten fiil köküne '-yor' eki geldiğinde geniş ünlünün daralması olayı mevcuttur.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde analizi.

Daha Fazla Pratik

Ses bilgisi sorularında sözcükleri kök ve eklerine ayırarak incelemek, gözden kaçan olayları tespit etmede en etkili yoldur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 153Soru →

Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan tutanakta; (I) bazı evrakların eksik olduğu, (II) diğerlerinin ise arşivlendiği, (III) hangisinin imza aşamasında olduğunun (IV) kimse tarafından bilinmediği ve (V) şu aşamada işlemin durdurulduğu belirtilmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangileri "zamir" (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

II ve III

I ve IV

I ve V

III ve IV

II ve V

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve V

Cevap

Parçadaki 'bazı' ve 'şu' sözcükleri birer ismi niteledikleri/belirttikleri için sıfat görevindedir; diğer sözcükler ise ismin yerini tutan zamirlerdir.

Doğru cevap olan seçenekteki 'bazı' sözcüğü 'bazı evraklar' tamlamasında belgisiz sıfat, 'şu' sözcüğü ise 'şu aşama' tamlamasında işaret sıfatı olarak kullanılmıştır. Her iki sözcük de kendinden sonra gelen isimleri etkilemektedir.

Adım Adım Çözüm

Sözcüklerin cümledeki bağlamını analiz etme

I numaralı 'bazı' sözcüğü 'evraklar' ismini, V numaralı 'şu' sözcüğü ise 'aşama' ismini etkilemektedir.

Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir.

Zamir olan sözcükleri tespit etme

II (diğerlerinin), III (hangisinin) ve IV (kimse) sözcükleri herhangi bir ismi nitelemeyip doğrudan bir varlığın veya kavramın yerini tutmaktadır.

Zamirler isimlerin yerini tutan sözcüklerdir ve çekim eki alabilirler.

Sıfat ve zamir ayrımını netleştirme

I ve V numaralı sözcükler sıfat; II, III ve IV numaralı sözcükler zamirdir.

Soruda zamir olmayanlar (sıfat olanlar) istendiği için doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Zamir (Adıl) ve Sıfat (Ön Ad) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Zamirlerin aldığı çekim eklerine dikkat ederek sıfatlardan ayrıldığını (örneğin: 'bazı' sıfat iken 'bazıları' zamirdir) pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 154Soru →

Yolun kavşağında, yaptığı tercihlerin sızısını dindirmiş; zihninde yankılanan o eski sesin dinmesini bekliyordu. Sabrıyla dokuduğu bu yeni sayfa, ona artık farklı bir dünyanın kapılarını açıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Parçada ünsüz türemesi (ikizleşmesi) örneği bulunmamaktadır.

Metinde geçen kelimeler incelendiğinde 'kavşağında' (kavuş-ak), 'zihninde' (zihin-i) ve 'sabrıyla' (sabır-ı) kelimelerinde ünlü düşmesi; 'kavşağında' (k-ğ), 'yaptığı' (k-ğ) ve 'dokuduğu' (k-ğ) kelimelerinde ünsüz yumuşaması; 'yaptığı' (p-t) kelimesinde ünsüz benzeşmesi; 'bekliyordu' (bekle-yor) kelimesinde ise ünlü daralması görülmektedir. Ancak metinde herhangi bir sözcükte ünsüz türemesi (ikizleşmesi) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Ünlü düşmesi örneklerini belirle.

'kavuş-ak > kavşak', 'zihin-i > zihni', 'sabır-ı > sabrı'

Kelime türetilirken veya çekim eki alırken orta hecedeki ünlü düşmüştür.

Ünsüz yumuşaması (değişimi) örneklerini belirle.

'kavşak-ı > kavşağı', 'yaptık-ı > yaptığı', 'dokuduk-u > dokuduğu'

Sert ünsüzle (k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında 'k' sesi 'ğ'ye dönüşmüştür.

Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) örneğini belirle.

'yap-dık > yaptık'

Sert ünsüzden (p) sonra gelen yumuşak ünsüz (d), sertleşerek 't'ye dönüşmüştür.

Ünlü daralması örneğini belirle.

'bekle-yor > bekliyor'

Sonu 'a/e' ile biten fiil köküne '-yor' eki gelince geniş ünlü daralmıştır.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Ünlü Düşmesi, Yumuşama, Benzeşme, Daralma, Türeme)

İpuçları

Metindeki fiilleri ve türetilmiş sözcükleri (kavşak, yaptığı gibi) köklerine ayırarak inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi genellikle 'hissetmek, zannetmek, reddetmek' gibi yardımcı eylemlerde veya 'sırrı, hakkı' gibi tek heceli kelimelerde görülür.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 155Soru →

Eskiden bu dar ( ) Arnavut kaldırımlı sokaklarda sadece çocuklar koşardı ( ) şimdi ise her yer gürültülü ( ) kalabalık ve kasvetli ( ) Şehir ( ) ruhunu yavaş yavaş kaybediyor.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(,) (;) (,) (.) (,)

(,) (,) (,) (.) (;)

(;) (,) (;) (!) (,)

(,) (:) (,) (.) (;)

(,) (;) (;) (.) (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (;) (,) (.) (,)

Cevap

Doğru cevap sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, nokta ve virgül işaretlerinin getirildiği seçenektir.

Metinde geçen 'dar' ve 'Arnavut kaldırımlı' sözcükleri sıfat görevinde olduğu için ilk boşluğa virgül gelir. İlk cümle içinde virgül barındıran bir sıralı cümle yapısına sahip olduğu için ikinci boşluğa noktalı virgül konur. 'Gürültülü' ve 'kalabalık' sözcükleri eş görevli oldukları için virgülle ayrılır. Tamamlanmış yargıdan sonra nokta, yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek için ise virgül kullanımı TDK kurallarına tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

Eş görevli sözcükleri belirleme

virgül (,)

"Dar" ve "Arnavut kaldırımlı" kelimeleri eş görevli sıfatlar olduğu için aralarına virgül konur.

Sıralı cümle yapısını analiz etme

noktali virgül (;)

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Eş görevli kelime grubunu ayırma

virgül (,)

"Gürültülü" ve "kalabalık" kelimeleri eş görevli sözcükler olarak virgülle ayrılır.

Cümle sonunu işaretleme

nokta (.)

Cümle anlamca ve yapıca tamamlandığı için sonuna nokta konur.

Özneyi vurgulama

virgül (,)

"Şehir" kelimesi yüklemden uzak düşen özne olduğu için virgülle belirtilir.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde ve eş görevli ögelerin kullanımında noktalama kuralları

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra hangi durumlarda kullanılabileceğini TDK güncel kılavuzundan tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 156Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük 'sıfat' görevinde kullanılmıştır ve aynı cümlede bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Bu, dürüst bir yönetimin temel ilkelerini belirleyen oldukça kapsamlı bir resmî belgedir.

Bitkin dağcılar, tünelin çıkışına ulaşabilmek için karanlık yollarda güçlükle ilerlemeye devam ettiler.

Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.

O, disiplinli bir çalışma yürüterek kısa sürede kamu kurumlarında hedeflenen verimlilik düzeyine ulaştı.

Genç adam, yanındaki büyük kutuyu dikkatlice açıp içindeki eşyaları masanın üzerine yavaşça bıraktı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün sıfat olduğu ve bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı aldığı cümle; 'Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.' cümlesidir.

Doğru seçenekte 'Şu' sözcüğü 'kasaba' ismini işaret ederek belirtme sıfatı görevini üstlenmiştir. Aynı tamlamada 'eski' sözcüğü de kasabayı nitelemektedir. Cümledeki 'masalsı bir atmosfer' ifadesinde de 'atmosfer' ismi 'masalsı' niteleme ve 'bir' belirtme sıfatlarını bir arada alarak sorudaki tüm şartları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

İşaret bildiren sözcükleri belirleme

A'da 'Bu', B'de yok, C'de 'Şu', D'de 'O', E'de yok.

Sorunun ilk şartı olan işaret bildiren sözcüğün tespiti için bu adım gereklidir.

Sözcük türünü analiz etme (Sıfat/Zamir)

A seçeneğindeki 'Bu' ve D seçeneğindeki 'O' sözcükleri bir ismin yerini tuttukları için zamirdir. C seçeneğindeki 'Şu' sözcüğü ise 'kasaba' ismini işaret ettiği için sıfattır.

İşaret bildiren sözcüğün sıfat görevinde olup olmadığını anlamak için ismin önüne gelip gelmediğine bakılır.

Niteleme ve belirtme sıfatlarının bir arada kullanımını inceleme

C seçeneğinde 'Şu eski kasaba' tamlamasında 'kasaba' ismi; 'şu' (işaret/belirtme) ve 'eski' (niteleme) sıfatlarını almıştır. Ayrıca 'masalsı bir atmosfer' tamlamasında 'atmosfer' ismi; 'masalsı' (niteleme) ve 'bir' (belgisiz/belirtme) sıfatlarını almıştır.

Bir ismin her iki tür sıfatı da alması şartının doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sıfatlarda yapı (basit, türemiş, birleşik) konusuna çalışarak karma dil bilgisi sorularındaki karmaşıklığı daha iyi yönetebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 157Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan raporlarda ve akademik çalışmalarda dilin kurallara uygun kullanımı, metnin niteliğini ve iletinin doğruluğunu belirleyen temel unsurdur. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Toplantıdaki konuşmacıların sunduğu veriler, projenin stratejik hedefleriyle tam bir uyum içerisindeydi.

Bölgedeki sosyoekonomik kalkınmanın sağlanması için yerel yönetimlerin desteği büyük önem arz etmektedir.

Şehir merkezindeki eski kamu binasının restore edilerek modern bir huzur evi olarak hizmet vermesi planlanıyor.

Öğrencilerin akademik gelişimlerini desteklemek amacıyla okulda haftalık dil bilgisi çalışmaları yapılıyor.

Tarihî belgelerin incelenmesi sonucunda, bölgenin geçmişine dair daha önce bilinmeyen pek çok detay gün yüzüne çıkarıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir merkezindeki eski kamu binasının restore edilerek modern bir huzur evi olarak hizmet vermesi planlanıyor.

Cevap

Cümlede geçen 'huzur evi' ifadesinin, 'ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler kuralı gereğince 'huzurevi' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler (aşevi, basımevi, doğumevi, gözlemevi, huzurevi, konukevi, orduevi, öğretmenevi, polisevi, yayınevi vb.) daima bitişik yazılır. İlgili seçenekte yer alan 'huzur evi' ifadesi bu kurala aykırı olarak ayrı yazıldığı için bir yazım yanlışı oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri ve ekleri tespit et.

Toplantıdaki, sosyoekonomik, arz etmek, huzur evi, dil bilgisi, tarihî sözcükleri odak noktalarıdır.

Yazım yanlışları genellikle bu tür yapılarda yoğunlaşır.

'Ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırla.

TDK kuralına göre; huzurevi, konukevi, öğretmenevi gibi kelimeler bitişik yazılır.

Kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazım kuralını doğrulamak için gereklidir.

Diğer seçeneklerdeki kritik kullanımları kontrol et.

'Sosyoekonomik' bitişik, 'dil bilgisi' ayrı, 'tarihî' ise düzeltme işaretli olarak doğru yazılmıştır.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatayı netleştirmek için yapılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ev Sözcüğüyle Kurulanlar)

Daha Fazla Pratik

Birleşik kelimelerin yazımında 'ev' ve 'hane' sözcükleriyle kurulan grupları bir arada çalışmak benzer soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 158Soru →

"Hakkını arayan adam, sabretmeyi bildiği için sonunda amacına ulaştı." cümlesinde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünsüz türemesi

Ünlü daralması

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Cümlede herhangi bir sözcükte ünlü daralması olayı gerçekleşmemiştir.

Verilen cümlede 'ünlü daralması' (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü olması) görülmemektedir. Cümledeki eylemler ve diğer sözcükler incelendiğinde bu kurala uygun bir ses değişimi saptanmamıştır.

Adım Adım Çözüm

Ünsüz türemesini kontrol et.

"Hakkını" sözcüğü "hak" köküne ek gelirken "k" sesi türemiştir.

Tek heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan ek aldığında son ünsüz ikizleşir.

Ünlü düşmesini kontrol et.

"Sabretmeyi" sözcüğü "sabır" ve "etmek" birleşirken "ı" sesini kaybetmiştir.

İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya birleştiğinde orta hece ünlüsü düşer.

Ünsüz yumuşamasını kontrol et.

"Amacına" sözcüğünde "ç" sesi "c"ye, "bildiği" sözcüğünde "k" sesi "ğ"ye dönüşmüştür.

Sert ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşür.

Ünsüz benzeşmesini kontrol et.

"Ulaştı" sözcüğünde ekteki "d" sesi, kelime sonundaki "ş"nin etkisiyle "t" olmuştur.

Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Düşme, Türeme, Yumuşama, Benzeşme, Daralma)

Tahmini Süre:45s

Soru 159Soru →

İsimlerin (adların) yerini tutan sözcüklere zamir (adıl) denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir kullanılmıştır?

Bazı raporlar eksik hazırlanmış.

Bu evrakı üst kata teslim edin.

Herkes görev yerinde hazır bulunmalıdır.

Hangi kriterler esas alınacak?

Küçük dosyalar arşive kaldırıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Herkes görev yerinde hazır bulunmalıdır.

Cevap

Herkes görev yerinde hazır bulunmalıdır cümlesinde 'Herkes' sözcüğü bir belgisiz zamirdir.

Herkes görev yerinde hazır bulunmalıdır cümlesinde yer alan 'Herkes' sözcüğü, kişi isimlerinin yerini belirsiz bir şekilde tuttuğu için belgisiz zamir görevindedir.

Adım Adım Çözüm

Zamirlerin tanımını hatırla.

Zamirler, isimlerin yerini tutan sözcüklerdir.

Soruda istenen türü doğru tespit edebilmek için temel tanım gereklidir.

Seçeneklerdeki sözcükleri görevlerine göre incele.

Seçeneklerin çoğunda bir ismin önüne gelerek onu niteleyen veya belirten sıfatlar olduğu görülür.

Sıfat ve zamir ayrımını yapmak, doğru cevaba ulaşmanın en önemli adımıdır.

İsmin yerini tutan sözcüğü belirle.

'Herkes' sözcüğü herhangi bir ismi belirtmek yerine, tüm kişilerin yerini tutan bir ifade (belgisiz zamir) olarak kullanılmıştır.

Tanıma uygun olan tek kullanım bu seçenekte yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar)

Tahmini Süre:45s

Soru 160Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

O, bu olaydan sonra bize oldukça soğuk davrandı.

Bunu diğer odadaki boş masaya bırakabilirsin.

Şu yüksek dağların dumanlı tepesinde kar eksilmez.

Sınavdan çıkan adaylar bahçede sessiz bekliyorlardı.

Bazıları bu konudaki fikirlerini açıkça dile getirdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu yüksek dağların dumanlı tepesinde kar eksilmez.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem belirtme (işaret) hem de niteleme sıfatı aldığı 'Şu yüksek dağların dumanlı tepesinde kar eksilmez.' cümlesidir.

Doğru seçenekte yer alan 'Şu yüksek dağlar' ifadesinde 'dağlar' ismi, 'şu' sözcüğü ile işaret edilerek belirtilmiş; 'yüksek' sözcüğü ile de fiziksel bir özelliği yönüyle nitelenmiştir. Böylece bir isim hem belirtme hem de niteleme sıfatı almıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki isim tamlamalarını ve sıfat tamlamalarını belirle.

'Şu yüksek dağlar' tamlaması tespit edildi.

Soruda istenen yapıyı bulmak için isimleri etkileyen sözcükleri analiz etmek gerekir.

İsmi etkileyen sıfatların türlerini ayırt et.

'Şu' sözcüğü işaret yoluyla ismi belirttiği için belirtme sıfatı, 'yüksek' sözcüğü ise ismin özelliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır.

Belirtme ve niteleme sıfatlarının aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adların) bir ismi hem niteleme hem de belirtme yönüyle etkilemesi.

Daha Fazla Pratik

Sıfatların isimleştiği 'adlaşmış sıfat' örneklerini inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

ÖncekiSayfa 8 / 42Sonraki

Dil Bilgisi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm