Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSes Bilgisi

Ufukta sararan güneşin rengi, zihnindeki karmaşık düğümleri çözmeye yetmemişti; yalnızlığın ortasında beklediği o eşsiz mucize bir türlü gerçekleşmiyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Ünsüz türemesi, verilen metinde örneği bulunmayan tek ses olayıdır.
Metnin bütünü incelendiğinde; ünlü düşmesi (sararan, zihnindeki, yalnızlığın), ünsüz yumuşaması (rengi, yalnızlığın, beklediği), ünsüz benzeşmesi (ufukta, yetmemişti) ve ünlü daralması (gerçekleşmiyordu) örnekleri açıkça görülmektedir. Ancak, kelime kökünde bulunmayan bir ünsüzün ek gelmesiyle ortaya çıkması durumu olan ünsüz türemesine (örneğin: sır-ı -> sırrı) dair herhangi bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimelerin kök ve ek tahlilini yapın.
'Sararan' sözcüğü 'sarı' kökünden gelir, 'yalnız' sözcüğü 'yalın' kökünden türemiştir.
Zor fark edilen ünlü düşmelerini tespit etmek için kelime köklerine inilmelidir.
2
Ünlü düşmesi örneklerini belirleyin.
sarı + ar -> sarar (ı düştü), zihin + i -> zihni (i düştü), yalın + ız -> yalnız (ı düştü).
Yapım eki alırken veya iyelik eki alırken meydana gelen düşmeleri bulmak gerekir.
3
Ünsüz değişimini (yumuşama) kontrol edin.
renk -> rengi, yalnızlık -> yalnızlığın, bekledik -> beklediği.
Sert ünsüzlerin ünlü ile başlayan ek aldığında yumuşayıp yumuşamadığına bakılır.
4
Ünsüz sertleşmesini (benzeşme) arayın.
ufuk-da -> ufukta, yet-me-miş-di -> yetmemişti.
Sert ünsüzle biten kelimelere gelen yumuşak ünsüzlü eklerin sertleştiği durumlar incelenir.
5
Fiillerdeki daralma durumunu analiz edin.
gerçekleş-me-yor -> gerçekleşmiyor.
Olumsuzluk ekinin (-ma/-me) şimdiki zaman ekiyle girdiği daralma etkisini tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Karma Ses Olayları Analizi

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesinin hem türetme sırasında (sararmak) hem de birleşme sırasında (kaybolmak) gerçekleşebileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru