Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Yolun kavşağında, yaptığı tercihlerin sızısını dindirmiş; zihninde yankılanan o eski sesin dinmesini bekliyordu. Sabrıyla dokuduğu bu yeni sayfa, ona artık farklı bir dünyanın kapılarını açıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Parçada ünsüz türemesi (ikizleşmesi) örneği bulunmamaktadır.
Metinde geçen kelimeler incelendiğinde 'kavşağında' (kavuş-ak), 'zihninde' (zihin-i) ve 'sabrıyla' (sabır-ı) kelimelerinde ünlü düşmesi; 'kavşağında' (k-ğ), 'yaptığı' (k-ğ) ve 'dokuduğu' (k-ğ) kelimelerinde ünsüz yumuşaması; 'yaptığı' (p-t) kelimesinde ünsüz benzeşmesi; 'bekliyordu' (bekle-yor) kelimesinde ise ünlü daralması görülmektedir. Ancak metinde herhangi bir sözcükte ünsüz türemesi (ikizleşmesi) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi örneklerini belirle.
'kavuş-ak > kavşak', 'zihin-i > zihni', 'sabır-ı > sabrı'
Kelime türetilirken veya çekim eki alırken orta hecedeki ünlü düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşaması (değişimi) örneklerini belirle.
'kavşak-ı > kavşağı', 'yaptık-ı > yaptığı', 'dokuduk-u > dokuduğu'
Sert ünsüzle (k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında 'k' sesi 'ğ'ye dönüşmüştür.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) örneğini belirle.
'yap-dık > yaptık'
Sert ünsüzden (p) sonra gelen yumuşak ünsüz (d), sertleşerek 't'ye dönüşmüştür.
4
Ünlü daralması örneğini belirle.
'bekle-yor > bekliyor'
Sonu 'a/e' ile biten fiil köküne '-yor' eki gelince geniş ünlü daralmıştır.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Ünlü Düşmesi, Yumuşama, Benzeşme, Daralma, Türeme)

İpuçları

1
Metindeki fiilleri ve türetilmiş sözcükleri (kavşak, yaptığı gibi) köklerine ayırarak inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi genellikle 'hissetmek, zannetmek, reddetmek' gibi yardımcı eylemlerde veya 'sırrı, hakkı' gibi tek heceli kelimelerde görülür.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla