Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Küçücük bir kulübede, aklından geçenleri kâğıda dökebilmek için vaktin gelmesini umuyordu. Kitabın sayfaları arasında kaybolurken dışarıdaki fırtınanın etkisini iliklerinde hissetti.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. Ünlü daralmasıCevap
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Ünlü daralması, Türkçede sonu 'a' veya 'e' ünlüleriyle biten fiillere '-yor' şimdiki zaman eki getirildiğinde, bu ünlülerin 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Metindeki 'umuyordu' kelimesinde fiil kökü 'um-' olduğu için herhangi bir daralma söz konusu değildir. Ayrıca metnin geri kalanında daralmaya uğramış başka bir sözcük de yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki tüm sözcükleri ses olayları açısından analiz etme
"akıl+ından -> aklından" (Ünlü düşmesi), "vakit+in -> vaktin" (Ünlü düşmesi), "kayıp+olur -> kaybolur" (Ünlü düşmesi ve Ünsüz yumuşaması), "kitap+ın -> kitabın" (Ünsüz yumuşaması), "kâğıt+a -> kâğıda" (Ünsüz yumuşaması), "his+et-ti -> hissetti" (Ünsüz türemesi ve Ünsüz benzeşmesi) tespit edildi.
Soruda istenen 'olmayan' ses olayını bulmak için mevcut olanları elemek gerekir.
2
Ünlü daralması kuralını metindeki fiillere uygulama
"umuyordu" sözcüğünde kök "um-" şeklindedir. Daralma için fiilin 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmesi gerekir.
Daralma sadece kök/gövdesi 'a-e' ile biten fiillere '-yor' eki geldiğinde oluşur.
3
Eksik olan ses olayını belirleme
Ünlü düşmesi, yumuşama, benzeşme ve türeme örnekleri bulunurken daralma örneğine rastlanmadı.
Kesin sonuca ulaşmak için seçeneklerdeki tüm olayların metindeki karşılığı eşleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Düşme, Yumuşama, Benzeşme, Daralma, Türeme)

İpuçları

1
Metindeki 'kaybolurken' ve 'hissetti' gibi kelimelerin içinde birden fazla ses olayı gizli olabilir, her kelimeyi ekine köküne ayırın.

Daha Fazla Pratik

Ünlü daralması konusunu pekiştirmek için 'demek' ve 'yemek' fiillerinin 'diye', 'yiyen' gibi özel kullanımlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru