Examkin

İsimler (Adlar)

115 soru

Soru 81Soru →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine göre "özel-cins", karşıladıkları varlığın sayısına göre "tekil-çoğul-topluluk" ve varlığın niteliğine (oluşuna) göre "somut-soyut" olarak sınıflandırılır.

Kurumun (I)girişindeki (II)danışma bölümünde bekleyen (III)heyet, yapılacak (IV)çalışmaların (V)planlanması için bir araya geldi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi; "cins ismi", "topluluk ismi" ve "somut isim" özelliklerinin tamamını bir arada taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Cümlede geçen 'heyet' sözcüğü; cins ismi, topluluk ismi ve somut isim özelliklerinin tamamına sahiptir.
Cümledeki 'heyet' sözcüğü, bir insan grubunu temsil ettiği için topluluk ismidir. Aynı zamanda beş duyu ile algılanabildiği için somut, belirli bir türü karşıladığı için de cins ismidir. Bu üç özelliği aynı anda taşıyan tek seçenek budur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri 'verilişlerine göre' analiz et.
Giriş, danışma, heyet ve çalışmalar sözcüklerinin tamamı küçük harfle başlayan 'cins' isimlerdir.
Özel bir varlığı değil, bir türü veya kavramı temsil ederler.
2
Sözcükleri 'sayılarına göre' analiz et.
'Heyet' sözcüğü çoğul eki almadığı halde bir grubu temsil eder (topluluk). 'Çalışmalar' çoğul eki almıştır (çoğul). 'Giriş' ve 'danışma' ise tek bir birimi temsil eder (tekil).
Topluluk ismi, biçimce tekil anlamca çoğul olan sözcüktür.
3
Sözcükleri 'oluşlarına göre' analiz et.
'Heyet' (insan grubu) somuttur. 'Çalışmalar' ve 'planlanması' ise daha çok soyut bir süreci ifade eder.
Beş duyu organıyla algılanabilen varlıklar somuttur.
4
Tüm kriterleri sağlayan sözcüğü belirle.
III numaralı 'heyet' sözcüğü; cins, topluluk ve somut kategorilerinin üçüne de girmektedir.
Diğer seçenekler en az bir kriteri (özellikle topluluk ismi olma kriterini) karşılamamaktadır.

Anahtar Kavram

İsimlerin Sınıflandırılması ve Kalıcı İsim Ayrımı

İpuçları

1
Her bir sözcüğü üç farklı açıdan (özel/cins, tekil/çoğul/topluluk, somut/soyut) kontrol etmelisiniz.
2
Topluluk isimlerinin çoğul eki (-lar/-ler) almadan birden fazla varlığı temsil ettiğini unutmayın; örneğin 'ordu', 'takım', 'heyet' gibi.
3
'Planlanması' sözcüğünün bir eylem bildirip bildirmediğine, 'giriş' ve 'danışma' sözcüklerinin ise topluluk mu yoksa tekil bir yeri mi karşıladığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Ad aktarması (mecazımürsel) yoluyla topluluk ismi haline gelen 'sınıf', 'meclis', 'okul' gibi kullanımları çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 82Soru →

Kamu kurumlarında görevli danışma memurları, vatandaşların başvurularını büyük bir sabırla dinleyerek gerekli belgeleri Ankara'daki genel merkeze göndermektedir.

Bu cümlede aşağıdaki isim türlerinden hangisinin örneği yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Topluluk ismi

Cevap

Cümlede topluluk ismi kategorisine giren bir sözcük bulunmamaktadır.
Verilen cümlede isimler çeşitli özelliklerine göre incelendiğinde; 'Ankara' özel isim, 'vatandaşlar' ve 'başvurular' çoğul isim, 'sabır' soyut isim, 'belge' ve 'memur' ise somut isim örneğidir. Ancak cümlede 'ekip', 'meclis', 'kurul' veya 'ordu' gibi tekil görünüp bir grubu temsil eden bir topluluk ismi kullanılmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve özelliklerini belirle.
Ankara (Özel), vatandaşlar (Çoğul), sabır (Soyut), belge (Somut), memur (Somut/Tekil/Cins), danışma (Kalıcı isim/Tekil/Cins).
Soruda istenen isim türlerinin varlığını kontrol etmek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
Seçeneklerdeki isim türlerini cümledekilerle eşleştir.
Özel, çoğul, soyut ve somut isimlerin örnekleri bulundu; ancak topluluk ismine rastlanmadı.
Her bir ismin yapısal ve anlamsal özelliklerini doğru kategorize etmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

İsimlerin (Adların) Sınıflandırılması

İpuçları

1
Cümledeki her ismi; özel/cins, tekil/çoğul/topluluk ve somut/soyut olma durumlarına göre analiz edin.
2
-lar/-ler eki alan sözcükler 'çoğul', tek bir varlığa verilen adlar 'özel', zihinde tasarlananlar ise 'soyut' isimdir.
3
Topluluk isimleri 'ordu, meclis, jüri, kafile' gibi sözcüklerdir; cümlede bu türde bir sözcük olup olmadığını tekrar kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin sonuna çoğul eki gelirse (ordular, meclisler gibi) hem topluluk hem de çoğul anlamı taşıyacağını unutmayın.

Alternatif Yöntem

İsimleri bir tabloya yerleştirerek özelliklerini işaretlemek, eksik olan türü daha hızlı görmenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 83Soru →

Türkçede isimler; sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk ismi; niteliklerine göre ise somut ve soyut isim olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem soyut, hem topluluk hem de tekil isim bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ordumuz, vatan sevgisiyle dolup taşan her nefere sonsuz güven verir.

Cevap

Doğru cevap, içerisinde 'ordu' (topluluk), 'sevgi' (soyut) ve 'vatan' (tekil) isimlerinin bulunduğu seçenektir.
Doğru olan cümlede yer alan 'ordumuz' sözcüğü, biçimce tekil görünmesine rağmen bir asker topluluğunu karşıladığı için topluluk ismidir. 'Vatan' ve 'nefer' sözcükleri tek bir varlığı karşıladıkları ve çoğul eki almadıkları için tekil isimdir. 'Sevgi' ve 'güven' ise zihinsel kavramlar oldukları için soyut isim kategorisine girer. Bu sayede soruda istenen üç özellik de aynı cümlede toplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri belirle.
İsimler: ordu, vatan, sevgi, nefer, güven.
Sınıflandırma yapabilmek için önce sözcük türleri içinden isimleri ayıklamak gerekir.
2
İsimleri sayılarına göre incele.
Ordu: Topluluk ismi; Vatan, Nefer, Sevgi, Güven: Tekil isimler.
Topluluk ismi biçimce tekil olsa da anlamca çokluk bildirir, tekil isim ise ek almaz ve tek varlığı karşılar.
3
İsimleri niteliklerine göre incele.
Vatan, Nefer, Ordu: Somut isimler; Sevgi, Güven: Soyut isimler.
Beş duyu organıyla algılanabilenler somut, zihinsel süreçlerle kavrananlar soyuttur.
4
Tüm kriterleri karşılayan seçeneği teyit et.
Cümlede hem soyut (sevgi), hem topluluk (ordu) hem de tekil (vatan) isim bulunmaktadır.
Soruda istenen üç farklı kategori de aynı cümlede mevcuttur.

Anahtar Kavram

İsimlerin (Adların) Anlam ve Sayı Bakımından Sınıflandırılması

İpuçları

1
Cümlelerdeki isimlerin önce sayılarına (tekil/çoğul/topluluk) odaklanın.
2
'-lar/-ler' eki almayan ancak grup bildiren 'ordu, meclis, ekip, takım' gibi sözcükleri arayın.
3
Topluluk ismini bulduktan sonra, o cümlede beş duyuyla algılanamayan (sevgi, korku, adalet vb.) ve tekil olan bir isim olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

İsimlerin bu temel özelliklerini öğrendikten sonra, isim tamlamaları konusuna geçerek isimlerin cümle içindeki görevlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce seçeneklerdeki topluluk isimlerini (ordu, takım, jüri vb.) hızlıca tarayarak seçenek sayısını ikiye veya üçe indirebilir, ardından kalan isimlerin soyut ve tekil olma durumlarını kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 84Soru →

İsimler; varlıklara verilişlerine, sayılarına ve niteliklerine göre çeşitli gruplara ayrılır.

İsimVerilişine GöreSayısına GöreNiteliğine Göre
TaburCins İsim(I)Somut İsim
Adalet(II)Tekil İsimSoyut İsim
KalemlerCins İsim(III)Somut İsim

Yukarıdaki tabloda numaralanmış yerlere getirilmesi gereken sınıflandırmalar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I: Topluluk ismi, II: Cins isim, III: Çoğul isim

Cevap

Doğru sınıflandırma; I: Topluluk ismi, II: Cins isim ve III: Çoğul isim şeklinde olmalıdır.
Doğru yanıta göre; 'Tabur' sözcüğü yapıca tekil görünse de anlamca bir topluluğu ifade ettiği için topluluk ismidir. 'Adalet' bir kavramın ortak adıdır, bu yüzden cins ismidir. 'Kalemler' ise açıkça çoğul eki alarak birden fazla varlığı temsil ettiği için çoğul ismidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tabur sözcüğünü inceleyin.
Tabur sözcüğü, -lar/-ler çoğul ekini almadığı halde bir askeri birliği (çokluk) ifade eder.
Çoğul eki almadan birden fazla varlığı karşılayan isimler topluluk ismidir.
2
Adalet sözcüğünü inceleyin.
Adalet, tek bir özel varlığın adı değil, bir kavramın genel adıdır.
Aynı türden varlıkları veya kavramları karşılayan isimler cins (tür) ismidir.
3
Kalemler sözcüğünü inceleyin.
Sözcük, kök halindeki 'kalem' ismine getirilmiş olan '-ler' ekine sahiptir.
İsimlere gelerek onların birden fazla olduğunu gösteren ekleri alan sözcükler çoğul ismdir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Varlıkların Sayılarına ve Verilişlerine Göre Sınıflandırılması

İpuçları

1
Bir ismin 'topluluk ismi' sayılması için -lar/-ler eki almadan birden fazla varlığı temsil etmesi gerekir.
2
Özel isimler sadece tek bir varlığa aittir; oysa adalet, mutluluk gibi kavramlar her durum için geneldir.
3
Çoğul isimleri ayırt etmek kolaydır, sadece ismin sonunda çokluk ekini görüp görmediğinize odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İsimlerin durum (hâl) eklerini alarak cümledeki görevlerini pekiştiren sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 85Soru →

Danışma masasına bırakılan dosyalar, kurul üyeleri arasında büyük bir heyecan uyandırdı.

Bu cümledeki altı çizili isimlerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "heyecan" sözcüğü, varlığın oluşuna göre somut isim kategorisinde değerlendirilir.

Cevap

Cümledeki 'heyecan' sözcüğü soyut bir isimdir, somut olarak sınıflandırılamaz.
Duyguları, düşünceleri ve hayal ürünlerini karşılayan isimler 'soyut isim'dir. Heyecan sözcüğü de zihinsel bir durumu ifade ettiği ve beş duyu organımızla (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) doğrudan algılanamadığı için soyut bir isimdir. Bu nedenle bu sözcüğün 'somut' olarak nitelendirilmesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin türlerini belirleme
danışma (kalıcı isim), dosyalar (çoğul isim), kurul (topluluk ismi), heyecan (soyut isim)
Soruyu doğru çözmek için her ismin sayıca ve oluşuna göre durumunu netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri analiz etme
A, B ve C şıklarındaki tanımlamaların doğru olduğu; E şıkkındaki cins ismi belirlemesinin yerinde olduğu görülür.
Söylenemeyecek olan yargıyı bulmak için doğru bilgileri elemek gerekir.
3
Oluşuna göre değerlendirme yapma
Heyecan sözcüğünün beş duyu organıyla algılanamadığı tespit edilir.
Somut isimler duyu organlarıyla algılanabilirken, soyut isimler sadece zihin yoluyla kavranır.

Anahtar Kavram

İsimlerin oluşlarına (somut-soyut) ve sayılarına (tekil-çoğul-topluluk) göre sınıflandırılması

İpuçları

1
Somut isimleri beş duyu organımızla algılayabilirken, soyut isimleri sadece zihnimizle kavrarız.
2
Topluluk isimleri (örneğin: kurul, ordu) biçimce tekildir ama birden fazla varlığı temsil eder.
3
Heyecan, korku, sevgi gibi kavramlar beş duyu ile algılanabilir mi yoksa hissedilir mi?

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin çoğul eki aldığında (örneğin: kurullar) anlamda ne gibi bir değişiklik olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 86Soru →

İsimler; varlıkların sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk ismi; niteliklerine göre ise somut ve soyut isim olarak sınıflandırılırlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, çoğul isim ve soyut isim bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Heyet, elde edilen bu büyük başarıyı tüm arkadaşlarına duyurdu.

Cevap

Topluluk ismi (heyet), çoğul isim (arkadaşlar) ve soyut ismin (başarı) bir arada kullanıldığı cümle doğru cevaptır.
Doğru cevap olan cümlede 'heyet' sözcüğü biçimce tekil olmasına rağmen anlamca bir kurulu temsil ettiği için topluluk ismidir. 'Arkadaşlarına' sözcüğü çoğul eki (-lar) almıştır. 'Başarı' ise zihinsel bir kavram olduğu için soyut isimdir. Üç özellik de aynı cümlede toplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve eklerini belirleme
'Heyet', 'başarı', 'arkadaşlar' sözcükleri isimdir.
Sözcüklerin türlerini belirlemek sınıflandırma için ilk adımdır.
2
Sayılarına göre sınıflandırma yapma
'Heyet' çoğul eki almadığı halde bir grubu karşıladığı için topluluk; 'arkadaşlar' çoğul eki aldığı için çoğul isimdir.
Topluluk ve çoğul isim ayrımı sayı bakımından yapılır.
3
Niteliklerine göre sınıflandırma yapma
'Başarı' kavramı beş duyu organıyla algılanamadığı için soyut isimdir.
Somut ve soyut ayrımı nitelik bakımından yapılır.

Anahtar Kavram

İsimlerin Sayı ve Nitelik Bakımından Sınıflandırılması

İpuçları

1
Topluluk isimleri 'aile, kurul, ordu' gibi sözcüklerdir ve çoğul eki almadan çokluk bildirirler.
2
Soyut isimleri bulmak için kavramın beş duyu organından biriyle algılanıp algılanamadığına bakın; başarı, hüzün, rüya gibi.
3
Cümlede hem -lar ekini almış bir isim hem de 'heyet' gibi bir grup ismi arayın.

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin bazı durumlarda çoğul eki alarak (Ordular, Meclisler) kullanılabileceğini ve bu durumun topluluk özelliğini değiştirmediğini hatırlayın.

Alternatif Yöntem

Önce cümlede çoğul eki (-lar/-ler) olup olmadığına bakın, eğer yoksa o şıkkı doğrudan eleyebilirsiniz. Ardından kalan şıklarda topluluk ismi arayarak devam edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 87Soru →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, karşıladıkları varlığın niteliğine ve sayılarına göre çeşitli gruplara ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili isim; "somut", "cins" ve "topluluk ismi" özelliklerinin tamamına sahiptir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni kurul, alınan kararların uygulanma sürecini denetlemek üzere haftaya toplanacak.

Cevap

Yeni kurulun toplanacağını belirten seçenekteki sözcük; somut, cins ve topluluk ismi özelliklerinin tamamını karşılamaktadır.
Doğru seçenekte yer alan sözcük, hem üyelerden oluşması sebebiyle somut, hem tür adı olması sebebiyle cins, hem de çoğul eki almadan bir grubu temsil etmesi sebebiyle topluluk ismidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün varlığın niteliğine göre (somut/soyut) durumunu incele.
"Kurul" üyelerden oluştuğu ve fiziksel olarak bir araya geldiği için somuttur.
Beş duyu organıyla algılanabilen varlıklar somut isimdir.
2
Sözcüğün varlıklara verilişine göre (özel/cins) durumunu kontrol et.
"Kurul" sözcüğü belli bir türün ortak adıdır, tek bir varlığa verilmiş özel bir ad değildir.
Dünyada tek olmayan, benzerleri bulunan varlıklara verilen adlar cins (tür) ismidir.
3
Sözcüğün sayısına göre (tekil/çoğul/topluluk) durumunu analiz et.
"Kurul" sözcüğü çoğul eki (-lar/-ler) almamıştır ancak anlamca bir grubu ifade eder.
Biçimce tekil olduğu halde birden fazla varlıktan oluşan bir grubu karşılayan isimler topluluk ismidir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Önce altı çizili sözcüklerin gerçekten 'isim' (ad) olup olmadığını kontrol edin.
2
Sözcüğün topluluk ismi olması için çoğul eki almadan bir grubu temsil etmesi gerekir.
3
Özel isimler, sıfatlar ve zamirler bu sorunun cevabı olamaz. İsim olanların ise somutluk ve topluluk özelliklerine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin çoğul eki (-lar/-ler) aldığında 'birden fazla grubu' temsil ettiğini (örneğin: ordular, takımlar) unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

Sınır birliğinin (I) üstlendiği sorumluluk (II), bireylerin (III) huzurlu uykusunu (IV) ve geleceğini (V) teminat altına almıştır.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. sözcük, bir ismin özelliğini belirten sıfat-fiil görevli bir sözcüktür.

Cevap

V. numaralı sözcük, bir ismi niteleyen bir sıfat-fiil değil, bir kavramın adı olan kalıcı bir isimdir.
Cümledeki 'geleceğini' sözcüğü, fiilimsi eklerini alarak kalıplaşmış ve bir kavramın adı haline gelmiş bir kalıcı isimdir. Bu sözcük bir ismi niteleyip sıfat görevinde kullanılmadığı gibi, iyelik ve hal eki alarak tam bir isim gibi işlev görmüştür. Dolayısıyla onun sıfat-fiil olduğu iddiası yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin anlam ve yapı özelliklerinin incelenmesi
I. Birlik (Topluluk), II. Sorumluluk (Soyut/Tekil), III. Bireyler (Çoğul), IV. Uyku (Soyut), V. Gelecek (Kalıcı İsim)
Her bir sözcüğün isim türünü belirleyerek seçeneklerdeki iddialarla karşılaştırmak gerekir.
2
Sözcüklerin aldığı eklerin analiz edilmesi
Birliğ-i-nin (İyelik + İlgi), Uyku-su-n-u (İyelik + Belirtme), Geleceğ-i-n-i (İyelik + Belirtme)
İsimlere gelen çekim eklerinin doğru tespiti, isimlerin işlevini anlamak için kritiktir.
3
Kalıcı isim ve sıfat-fiil ayrımının yapılması
Gelecek sözcüğü, bir ismi nitelemediği ve iyelik/durum ekleri aldığı için artık bir isimdir.
Sıfat-fiiller genellikle sıfat görevinde kullanılırken, kalıcı isimler bir nesne veya kavramın adı haline gelir.

Anahtar Kavram

İsimlerde Tür, Sayı ve Oluş Özellikleri ile Kalıcı İsim Ayrımı

İpuçları

1
Numaralanmış sözcüklerin hangisinin bir ismi niteleyip nitelemediğine ve iyelik/durum eki alıp almadığına dikkat edin.
2
'Gelecek' sözcüğü, 'gelecek planları' derken sıfat-fiil olsa da burada bir kavramın adı olarak kullanılmıştır.
3
Bir sözcük hal ve iyelik eklerini alıyorsa, o sözcük artık bir isim görevindedir. V. numaralı sözcüğü bu açıdan tekrar inceleyin.

Daha Fazla Pratik

İsimler ve fiilimsiler arasındaki farkı pekiştirmek için 'çakmak', 'dondurma', 'ekmek' gibi kalıcı isimlerin kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 89Soru →

(I)Bakanlığın (II)onayı, (III)kamu (IV)vicdanının (V)rahatlamasını sağladı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. sözcük, belirtme hâli eki almış somut bir isimdir.

Cevap

Cümlede geçen 'onayı' sözcüğü somut değil soyut bir isimdir ve belirtme hâli eki değil, 'Bakanlığın' tamlayanıyla kurulan isim tamlamasındaki iyelik ekini almıştır.
Cümledeki 'onayı' sözcüğü 'onay' köküne gelen üçüncü tekil şahıs iyelik ekini almıştır (Bakanlığın onayı). Ayrıca onay kavramı zihinsel bir süreci ifade ettiği için soyut bir isimdir. Seçenekte ise bu sözcüğün somut olduğu ve belirtme hâli eki aldığı iddia edildiği için bu yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin somutluk-soyutluk durumunu incele.
'Onay' ve 'vicdan' kavramları beş duyu organıyla algılanamadığı için soyuttur.
Seçeneklerdeki somut/soyut iddialarını doğrulamak için gereklidir.
2
Sözcüklerin aldığı ekleri analiz et.
'Bakanlığın onayı' bir isim tamlamasıdır. 'Bakanlığın' tamlayan, 'onayı' tamlanandır.
İsim tamlamalarında tamlananın aldığı ekin iyelik eki olduğunu belirlemek gerekir.
3
Topluluk ismi ve özel isim tanımlarını kontrol et.
'Bakanlık' özel bir kurumu, 'kamu' ise halk topluluğunu ifade eder.
Varlıkların verilişine ve sayılarına göre gruplandırmayı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İsimlerde Türler ve Ekler (İyelik vs. Belirtme)

İpuçları

1
İsim tamlamalarında tamlananın (ikinci kelimenin) aldığı ekin iyelik eki olduğunu unutmayın.
2
Onay ve vicdan gibi kavramların somut mu yoksa soyut mu olduğunu tekrar değerlendirin.
3
'Bakanlığın onayı' ifadesinde 'onayı' kelimesindeki '-ı' eki, onayın Bakanlığa ait olduğunu gösteren iyelik ekidir.

Daha Fazla Pratik

İsim tamlamaları içindeki isimlerin aldığı eklerin görevlerini pekiştirmek için 'iyelik eki ile belirtme hâli eki arasındaki farklar' konusuna göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki isim tamlamalarını (Bakanlığın onayı, kamu vicdanı) belirleyerek tamlayan ve tamlanan eklerini ayırmak, iyelik ve belirtme eklerini ayırt etmenin en güvenli yoludur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 90Soru →

"Giriş katındaki kurul, sunulan önerileri değerlendirirken büyük bir ciddiyetle çalıştı."

Bu cümlede yer alan altı çizili isimlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "Giriş" sözcüğü, isim-fiil eki aldığı için bu cümlede bir eylemi bildirmekte ve fiilimsi (eylemsi) görevinde kullanılmaktadır.

Cevap

Cümledeki "giriş" sözcüğü, isim-fiil eki almış olmasına rağmen bir eylemi değil, binanın bir bölümünü temsil eden kalıcı bir isimdir; bu nedenle fiilimsi olarak kabul edilemez.
Cümlede geçen "giriş" sözcüğü, binanın bir katını veya bölümünü adlandırdığı için kalıcı isim kategorisindedir. Seçenekte belirtilenin aksine, bu kullanımda eylem anlamı kalmadığı için sözcük fiilimsi (eylemsi) değil, tam bir isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili isimlerin cümledeki anlamlarını belirlemek
"Giriş" (yer adı), "Kurul" (heyet/grup), "Öneriler" (fikirler), "Ciddiyet" (durum/kavram).
Sözcüklerin türünü belirlemek için önce cümledeki işlevlerini anlamak gerekir.
2
Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımını kontrol etmek
"Giriş" sözcüğü burada bir yerin adı olduğu için fiilimsi değil, kalıcı isimdir.
İsim-fiil ekleri kalıplaşarak bir varlığın adı olduğunda fiilimsi özelliğini kaybeder.
3
Topluluk, çoğul ve soyut-somut özelliklerini eşleştirmek
"Kurul" topluluk, "Öneriler" çoğul ve soyut, "Ciddiyet" soyuttur.
İsimlerin sayı ve nitelik bakımından sınıflandırma kurallarını uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İsimlerde Kalıcı İsim ve Tür Sınıflandırması

İpuçları

1
İsimlerin özel-cins, tekil-çoğul-topluluk ve somut-soyut olarak sınıflandırıldığını hatırlayın.
2
Fiil kökünden türediği halde bir yerin veya nesnenin kalıcı adı olmuş (giriş, çakmak, yemek gibi) sözcüklere dikkat edin.
3
"Giriş" sözcüğü burada bir binanın bölümünü mü yoksa bir içeri girme eylemini mi anlatıyor? Eğer yer adıysa artık fiilimsi değildir.

Daha Fazla Pratik

Farklı cümlelerde 'çıkış', 'dondurma' ve 'danışma' gibi sözcüklerin hem kalıcı isim hem de fiilimsi görevlerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 91Soru →

İsimler; varlıklara verilişlerine, sayılarına ve oluşlarına göre çeşitli gruplara ayrılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, soyut isim ve çoğul isim bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekip, projedeki hataları büyük bir sabırla tek tek düzeltti.

Cevap

Ekip, projedeki hataları büyük bir sabırla tek tek düzeltti cümlesi doğru cevaptır.
Doğru cümlede 'ekip' sözcüğü topluluk ismidir; 'hatalar' sözcüğü hem çokluk eki alarak çoğul isim olmuş hem de anlamca soyut bir kavramı karşılamıştır. Ayrıca 'sabır' sözcüğü de soyut bir isimdir. Böylece istenen üç özellik de tek bir cümlede toplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Topluluk ismini belirleme
Ekip
Biçimce tekil olmasına rağmen birden fazla varlıktan oluşan bir grubu temsil ettiği için topluluk ismidir.
2
Çoğul ismi belirleme
Hataları
Sözcük '-lar/-ler' çokluk ekini aldığı için çoğul isim kategorisindedir.
3
Soyut ismi belirleme
Sabır (veya Hata)
Beş duyu organıyla algılanamayan, zihinsel veya duygusal kavramları karşıladıkları için soyut isimdirler.

Anahtar Kavram

İsimlerin Sınıflandırılması (Topluluk, Soyut, Çoğul)

İpuçları

1
Cümlelerdeki her bir ismi ayrı ayrı inceleyerek niteliklerini not edin.
2
Çoğul isimler için '-lar/-ler' ekine, topluluk isimleri için ise ek almadan çokluk bildiren kelimelere (takım, heyet vb.) odaklanın.
3
'Ekip' kelimesinin topluluk, 'hatalar' kelimesinin ise hem çoğul hem soyut olduğunu fark etmek sizi doğru cevaba götürecektir.

Daha Fazla Pratik

Farklı cümlelerde aynı kelimenin (örneğin 'sınıf') hem yer adı hem de topluluk ismi olarak kullanıldığı durumları inceleyerek bilginizi pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle her seçenekte 'soyut' bir kavramın olup olmadığını kontrol ederek seçenekleri hızla ikiye indirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 92Soru →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine (özel, cins), karşıladıkları varlığın niteliğine (somut, soyut) ve sayılarına (tekil, çoğul, topluluk) göre çeşitli gruplara ayrılırlar. Ayrıca isimler, aldıkları iyelik ve hâl ekleriyle cümlede farklı anlam ilgileri kurarlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki almış bir topluluk ismi kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ordumuz, vatan topraklarını korumak için her türlü fedakârlığı göze almaktadır.

Cevap

Ordumuz sözcüğünün geçtiği cümle doğru yanıttır.
Vatan topraklarını koruyan birliği ifade eden 'ordu' sözcüğü, biçim bakımından tekil olmasına rağmen anlamca bir topluluğu karşıladığı için topluluk ismidir. Bu sözcük, üzerine gelen '-muz' eki sayesinde 'bize ait olan' anlamını kazanmış, yani iyelik eki almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimlerin sayı özelliklerini belirle.
'Ordu' sözcüğü biçimce tekil olsa da bir grubu temsil ettiği için topluluk ismidir.
Soruda istenen ilk kriter olan topluluk ismini tespit etmek için gereklidir.
2
Belirlenen topluluk isminin aldığı ekleri analiz et.
'Ordu-muz' sözcüğündeki '-muz' eki, sahiplik bildiren 1. çoğul şahıs iyelik ekidir.
Sorunun ikinci kriteri olan iyelik eki kullanımını doğrulamak için gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki isimlerin ve eklerin türlerini kontrol et.
Diğer seçeneklerde soyut isimler, özel isimler, sıfatlar veya fiilimsiler kullanılmıştır; ancak iyelik eki almış bir topluluk ismi yoktur.
Çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İsimlerde Sayı ve İyelik Ekleri

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin anlamlarına bakarak hangisinin bir grubu (heyet, meclis, ordu gibi) temsil ettiğini bulun.
2
Topluluk ismini bulduktan sonra, kelimenin sonundaki ekin kime ait olduğunu (sahiplik) bildirip bildirmediğini kontrol edin.
3
'Ordu' kelimesi bir topluluk ismidir; '-muz' eki ise bu topluluğun kime ait olduğunu gösteren bir iyelik ekidir.

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin çoğul eki (-lar/-ler) alıp alamayacağını ve aldıklarında anlamın nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin aldığı ekleri cümleden çıkararak anlam değişimini gözlemleyebilirsiniz. İyelik eki çıktığında 'sahiplik' anlamı kaybolurken, hâl eki çıktığında 'yer, yön, bulunma' gibi belirtme ilgileri kaybolur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 93Soru →

İsimler; varlıklara verilişlerine (özel-cins), sayılarına (tekil-çoğul-topluluk) ve niteliklerine (somut-soyut) göre çeşitli kategorilere ayrılırlar. Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili isim; cins isim, topluluk ismi ve somut isim özelliklerinin tamamına sahiptir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç takım, turnuvanın son maçında üstün bir performans sergileyerek galip geldi.

Cevap

Doğru cevap, içerisinde 'takım' sözcüğünün geçtiği ve bu sözcüğün cins, topluluk ve somut isim özelliklerini taşıdığı seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'takım' sözcüğü, bir sporcu grubunu ifade ettiği için topluluk ismi; duyu organlarıyla algılanabildiği için somut isim; benzer varlıkların genel adı olduğu için ise cins isimdir. Bu üç kriteri de aynı anda karşılayan tek seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlıkların verilişine göre inceleme yapın.
'Takım' sözcüğü benzer türden varlıkları karşıladığı için cins isimdir.
Bir varlığın dünyada tek bir örneği yoksa o cins isimdir.
2
Varlıkların sayısına göre inceleme yapın.
'Takım' sözcüğü çokluk eki (-lar/-ler) almadığı halde birden fazla varlıktan oluşan bir grubu karşıladığı için topluluk ismidir.
Yapıca tekil, anlamca çoğul olan kelimeler topluluk ismi olarak kabul edilir.
3
Varlıkların niteliğine göre inceleme yapın.
'Takım' içerisindeki oyuncular ve ekip fiziksel olarak görülebildiği için somut isimdir.
Beş duyu organından en az biriyle algılanabilen varlıklar somut isimdir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Üçlü Sınıflandırması

İpuçları

1
Topluluk isimlerinin çoğul eki almadan grup anlamı taşıdığını hatırlayın.
2
Seçeneklerdeki kelimenin sadece türüne değil; özel/cins ve somut/soyut olma durumlarına da odaklanın.
3
'Takım' sözcüğü bir grubu temsil ettiği halde ek almamıştır, bu da onu topluluk ismi yapar.

Daha Fazla Pratik

İsimlerde küçültme ve yapı konularına çalışarak isim bilgisini derinleştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle giderek önce sıfat olan 'Sıcak' ve özel isim olan 'Antalya' seçeneklerini; ardından çoğul olan 'Papatyalar' seçeneğini eleyerek doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 94Soru →

Bakanlık heyetinin hazırladığı rapor, bölgedeki sorunların çözümü için bir dayanak niteliği taşımaktadır.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "çözümü" sözcüğü, iyelik eki almamış; sadece belirtme hâl eki alarak cümlede nesneleşmiştir.

Cevap

Cümledeki 'çözümü' sözcüğü iyelik eki almıştır; belirtme hâl eki almamıştır.
Cümledeki 'sorunların çözümü' ifadesi bir belirtili isim tamlamasıdır. Bu tamlamada 'çözümü' sözcüğündeki -ü eki, tamlanan eki olan 3. tekil şahıs iyelik ekidir. Seçenekte belirtildiği gibi belirtme hâl eki değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin yapısal ve anlamsal özelliklerini belirle.
Heyet (topluluk), Rapor (somut), Sorun (soyut), Çözüm (soyut), Nitelik (soyut) isimleri tespit edildi.
Soruda istenen isim türlerini ve özelliklerini ayırt etmek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
Eklerin işlevlerini analiz et.
"çözümü" sözcüğündeki -ü eki, "sorunların çözümü" tamlamasındaki iyelik ekidir.
Türkçede -ı/-i/-u/-ü ekinin iyelik mi yoksa belirtme hâl eki mi olduğunu anlamak için kelimenin tamlama içindeki konumu incelenmelidir.
3
Seçenekleri cümledeki kullanım bağlamına göre doğrula.
Dördüncü seçenekteki ifadenin, eklerin işlevi bakımından hatalı olduğu sonucuna varıldı.
Sözcük iyelik eki almıştır, cümlede yalın durumda (hâl eki almamış) bir tamlanan olarak bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

İsimlerde Tür ve Çekim Ekleri (İyelik vs. Belirtme Hâli)

İpuçları

1
Cümledeki isim tamlamalarını bularak eklerin görevlerine dikkat edin.
2
Bir kelimenin iyelik eki alıp almadığını anlamak için başına 'onun/onların' getirerek okumayı deneyin.
3
'Sorunların çözümü' tamlamasında 'çözümü' kelimesi tamlanan görevindedir; tamlanan ekleri her zaman iyelik ekidir.

Daha Fazla Pratik

İsim tamlamalarında iyelik ekinin üzerine gelen belirtme hâl eklerini (örn: çözümünü) inceleyen soruları çözün.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün başına 'onun' zamiri getirildiğinde anlamlı oluyorsa oradaki ek iyelik ekidir. 'Onun çözümü' ifadesi tamlama içinde anlamlı olduğu için ek iyeliktir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 95Soru →

Türkçede isimler; varlıkların sayılarına, niteliklerine ve verilişlerine göre gruplandırılır. Ayrıca aldıkları eklerle cümlede farklı görevler üstlenirler.

(I)Toroslar’ın eteklerinde (II)sessizce ilerleyen (III)sürü, köylülerin en büyük (IV)umudu olan (V)bereketin habercisidir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (II). sözcük, yönelme hâl eki almış bir tür ismidir.

Cevap

Söz konusu cümlede yer alan 'sessizce' kelimesi, bir ismi değil bir fiilimsi olan 'ilerleyen' sözcüğünü nitelediği için türü bakımından 'zarf'tır ve isim çekim eklerinden olan yönelme hâl ekini içermemektedir.
Cümledeki 'sessizce' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'ilerleyen' sıfat-fiilini durum yönünden tamamlayan bir zarftır. Ayrıca bu sözcükteki '-ce' eki eşitlik ekidir, yönelme hâl eki (-e) değildir. Dolayısıyla bu sözcüğün yönelme hâl eki almış bir isim olarak tanımlanması yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin türlerini ve aldıkları ekleri incele.
(I) Özel isim + Çoğul + Tamlayan, (II) Zarf, (III) Topluluk ismi, (IV) Soyut isim + İyelik, (V) Cins isim + Tamlayan.
Soruda her bir sözcük için yapılan tanımlamaların doğruluğunu test etmek gerekir.
2
Yanlış olan seçeneği belirle.
İkinci sözcüğün isim olarak tanımlanması ve hâl eki aldığının söylenmesi yanlıştır.
'Sessizce' kelimesi 'nasıl ilerleyen?' sorusuna cevap verdiği için zarftır.

Anahtar Kavram

İsimlerin Türleri ve İsim Çekim Ekleri

İpuçları

1
Cümledeki sözcükleri analiz ederken önce 'isim' olup olmadıklarını, sonra hangi ekleri aldıklarını kontrol edin.
2
Bir sözcüğün sonundaki ek, hâl eki gibi görünse bile kelimenin cümledeki görevine (zarf mı, isim mi) dikkat etmelisiniz.
3
(II) numaralı sözcük 'nasıl ilerleyen?' sorusuna yanıt verdiği için zarftır; isim çekim eki alarak isimleşmemiştir.

Daha Fazla Pratik

İsim çekim eklerini (hâl, iyelik, çoğul, ilgi) içeren benzer bir analiz sorusu çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin isim olup olmadığını anlamak için '-mek / -mak' eki getiremediğinizden ve bir varlığı/kavramı karşıladığından emin olun. Ardından eylemle ilişkisine bakarak zarf olup olmadığını test edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 96Soru →

Türkçede isimler; varlıkların sayılarına (tekil, çoğul, topluluk), niteliklerine (somut, soyut) ve yapılışlarına (basit, türemiş, birleşik) göre çeşitli gruplara ayrılırlar. Ayrıca isimler, iyelik ve hâl eklerini alarak cümle içerisinde farklı anlam ilişkileri kurabilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili isim 'topluluk ismi, somut isim ve türemiş isim' özelliklerinin tümünü birden taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tören alanında bekleyen bölüğümüz büyük bir disiplinle geçiş yaptı.

Cevap

Topluluk ismi, somut isim ve türemiş isim özelliklerini bir arada taşıyan sözcük 'bölüğümüz' ifadesidir.
Doğru cevap olan 'bölüğümüz' sözcüğü; 'böl-' fiilinden '-ük' yapım ekiyle türetildiği için türemiş, bir askeri birliği karşıladığı için topluluk ismi ve fiziksel olarak var olduğu için somut isimdir. Ayrıca iyelik eki (-ümüz) almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kriterlerin analiz edilmesi
Aranan isim; -ler eki almadan çokluk bildirmeli (topluluk), duyu organlarıyla algılanmalı (somut) ve en az bir yapım eki almış olmalıdır (türemiş).
Soruda üç farklı kategorinin kesişimi istenmektedir.
2
Seçeneklerin sayı, nitelik ve yapı bakımından incelenmesi
'Mutluluğun' soyuttur; 'Yakacak' tekildir; 'Çiçeklerin' çoğuldur; 'Meclisin' ise basit yapılıdır.
Her seçenekteki ismin kriterlerden en az birini karşılamadığı görülür.
3
Doğru seçeneğin yapısal çözümlenmesi
Böl- (fiil kökü) + -ük (fiilden isim yapım eki) = Bölük. Üzerine -ümüz (iyelik eki) gelmiştir. Hem somut hem topluluk bildiren türemiş bir isimdir.
Bölük sözcüğü askeri bir birliği temsil eder, türemiştir ve fiziksel bir varlıktır.

Anahtar Kavram

İsimlerin Türsel ve Yapısal Sınıflandırılması

İpuçları

1
Bir ismin topluluk ismi olması için çokluk eki almadan birden fazla varlığı temsil etmesi gerekir.
2
Türemiş isimler, anlamı değiştiren en az bir yapım eki almış olan isimlerdir. Sözcüğün köküne odaklanın.
3
'Bölük' sözcüğünün 'bölmek' fiiliyle olan anlam ilişkisini ve askeri bir grubu ifade ettiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'basit, soyut ve tekil' isimleri içeren cümleler kurarak pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri bir tabloya yerleştirip 'Sayı', 'Nitelik' ve 'Yapı' sütunlarına 'artı' veya 'eksi' koyarak eleme yöntemini kullanabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 97Soru →

Türkçede isimler; varlıkların sayılarına göre 'tekil, çoğul, topluluk'; karşıladıkları varlığın niteliğine göre 'somut, soyut' olarak gruplandırılır. Ayrıca, fiilimsi eklerini alan bazı sözcükler zamanla fiil anlamını tamamen kaybederek bir varlığın veya kavramın adı (kalıcı isim) haline gelebilirler.

Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, soyut isim ve kalıcı isim türündeki sözcüklerin tamamına yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav sonuçlarını öğrenen sınıf, danışma masasının önünde büyük bir heyecan içinde toplandı.

Cevap

Sınıfın topluluk ismi, danışmanın kalıcı isim ve heyecanın soyut isim olarak kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru cevapta yer alan 'sınıf' sözcüğü bir topluluğu (öğrencileri) temsil ettiği için topluluk ismi; 'danışma' sözcüğü bir mekanın kalıcı adı olduğu için kalıcı isim; 'heyecan' sözcüğü ise duyusal olarak algılanamayan bir kavram olduğu için soyut isimdir. Üç özellik de bu seçenekte eksiksiz bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve türlerini belirleme
'Sınıf' (öğrenciler), 'danışma' (yer adı) ve 'heyecan' (duygu) kelimeleri tespit edildi.
Soruda istenen üç farklı isim türünün aynı cümlede bulunup bulunmadığını kontrol etmek gerekir.
2
Topluluk ismini analiz etme
'Sınıf' sözcüğü ad aktarması (mecaz-ı mürsel) yoluyla tekil görünmesine rağmen bir grubu temsil etmektedir.
Biçimce tekil olup anlamca çokluk bildiren kelimeler topluluk ismidir.
3
Kalıcı ismi analiz etme
'Danışma' sözcüğü -ma ekini alarak artık bir eylemi değil, bir büroyu/birimi karşılamaktadır.
Fiilimsi eklerini alıp kalıplaşarak bir varlığın adı olan kelimeler isim kategorisine girer.
4
Soyut ismi analiz etme
'Heyecan' zihinsel bir durumdur ve fiziksel bir varlığı yoktur.
Beş duyu organıyla algılanamayan varlık ve kavram adları soyut isimdir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Nitelik ve Sayı Bakımından Sınıflandırılması

İpuçları

1
'Sınıf' ve 'ordu' gibi kelimelerin cümledeki anlamlarına dikkat edin; bir topluluğu mu yoksa sadece fiziksel bir yapıyı mı karşılıyorlar?
2
-ma / -me eki alan sözcükleri kontrol edin. Eğer bir nesnenin (ekmek, çakmak) veya yerin (danışma, giriş) adı olmuşsa kalıcı isimdir.
3
Cümlede soyut bir anlam taşıyan kelimenin bir ismi niteleyip nitelemediğine bakın. Eğer ismi niteliyorsa o bir isim değil, sıfattır.

Daha Fazla Pratik

İsim-fiil ekleri alan ve kalıcı isme dönüşen diğer kelimeleri (dondurma, uçurtma, kavurma) cümle içinde kullanarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 98Soru →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine (özel-cins), sayılarına (tekil-çoğul-topluluk) ve oluşlarına (somut-soyut) göre çeşitli gruplara ayrılarak incelenir. Kimi sözcükler yapıca tekil görünse de anlamca bir topluluğu karşılayabilir veya zihinsel bir süreci değil, fiziksel bir nesneyi adlandırarak somutluk kazanabilir.

Kamu yönetiminde kurulun (I) aldığı her karar (II), ilgili birimlere (III) yazılı bir metin (IV) aracılığıyla iletilir; bu süreçteki hassasiyet (V) başarının anahtarıdır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi; cins isim, tekil isim ve somut isim özelliklerinin tamamını bir arada taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: metin

Cevap

Cümledeki 'metin' sözcüğü; varlıklara verilişine göre cins isim, sayıca tekil isim ve duyularla algılanabildiği için somut isim özelliklerinin tamamını taşımaktadır.
'Metin' sözcüğü, herhangi bir özel varlığı temsil etmediği için 'cins', çokluk eki almadığı ve bir grubu karşılamadığı için 'tekil', yazılı bir belge olarak fiziksel varlığı bulunduğu için de 'somut' bir isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin sayı özelliklerini inceleyin.
'Birimlere' çoğul, 'kurulun' topluluk ismidir. Diğerleri tekildir.
Tekil isimler çokluk eki almaz ve bir grubu karşılamaz.
2
Sözcüklerin oluş (somut/soyut) özelliklerini inceleyin.
'Karar' ve 'hassasiyet' soyuttur. 'Kurul', 'birim' ve 'metin' somuttur.
Beş duyu organıyla algılanabilen varlıklar somuttur.
3
Kalan seçenekler arasında tüm kriterleri (cins-tekil-somut) karşılayanı belirleyin.
'Metin' sözcüğü cins, tekil ve somut özelliklerinin hepsine sahiptir.
Diğer seçenekler en az bir kriteri (topluluk olma, çoğul olma veya soyut olma) ihlal etmektedir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Niteliklerine Göre Sınıflandırılması

İpuçları

1
Önce '-lar/-ler' eki alanları ve grup bildiren topluluk isimlerini eleyin.
2
Kalan sözcüklerin beş duyu organıyla algılanıp algılanamadığına (somutluk) odaklanın.
3
'Karar' zihinde mi gerçekleşir yoksa elinizle tutabileceğiniz bir kağıt mıdır? 'Metin' ise yazının fiziksel karşılığıdır.

Daha Fazla Pratik

İsim-fiil ekleri alarak kalıcı isim olan (ekmek, çakmak, giriş) sözcüklerin somutluk/soyutluk durumlarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri bir tabloya yerleştirerek eleme usulüyle gidebilirsiniz. Örneğin; Sayı sütununa 'Tekil' olmayanları, Oluş sütununa 'Somut' olmayanları yazarak doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 99Soru →

Usta (I)mimar, (II)takımın hazırladığı (III)çizimlere duyduğu (IV)hayranlığı (V)sergi salonunda dile getirdi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin tür ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. sözcük, fiil kökünden türeyip kalıcı bir ad olduğu için topluluk ismi olarak sınıflandırılır.

Cevap

V. numaralı sözcük olan 'sergi', fiilden türemiş kalıcı bir isimdir ancak bir grubu temsil etmediği için topluluk ismi değil, tekil isimdir.
Doğru yanıt olan seçenek, 'sergi' sözcüğünü topluluk ismi olarak tanımladığı için yanlıştır. 'Sergi' sözcüğü fiil kökünden türemiş (ser-gi) kalıcı bir isimdir; ancak yapıca ve anlamca tekildir. Bir ismin topluluk ismi olabilmesi için 'ordu, meclis, ekip' örneklerinde olduğu gibi, çokluk eki almadığı halde bir grubu temsil etmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin varlıklara verilişine göre incelenmesi
I numaralı 'mimar' sözcüğünün bir türün genel adı (cins isim) olduğu saptanır.
Özel bir ismi değil, bir mesleği temsil etmektedir.
2
Sözcüklerin sayılarına göre incelenmesi
II numaralı 'takım'ın topluluk, III numaralı 'çizimler'in ise çoğul isim olduğu belirlenir.
Takım eki almadan grubu karşılar, çizimler ise çokluk eki almıştır.
3
Sözcüklerin oluşlarına göre incelenmesi
IV numaralı 'hayranlık' sözcüğünün soyut isim olduğu görülür.
Duygular ve zihinsel kavramlar soyut isimdir.
4
Kalıcı isim ve topluluk ismi ayrımının yapılması
V numaralı 'sergi' sözcüğünün kalıcı isim olduğu fakat topluluk ismi olmadığı anlaşılır.
Topluluk isimleri anlamca çoğulluk bildirmelidir; sergi ise tekil bir kavramdır.

Anahtar Kavram

İsimlerin Sayı ve Oluşlarına Göre Sınıflandırılması

İpuçları

1
Topluluk isimleri, çokluk eki almadığı halde anlamca birden fazla varlığı (bir grubu) karşılayan kelimelerdir.
2
Bir sözcüğün fiilden türemiş olması (ser-gi) onun 'kalıcı isim' olduğunu gösterir; ancak bu durum onun topluluk ismi olduğunu kanıtlamaz.
3
Cümledeki 'takım' ve 'sergi' sözcüklerini karşılaştırın; hangisi bir grup insanı veya nesneyi temsil ediyor?

Daha Fazla Pratik

Topluluk isimlerinin çokluk eki aldığında (örneğin: ordular, takımlar) kazandığı anlam farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İsimleri sınıflandırırken şu üç soruyu sorun: 1. Özel mi Cins mi? 2. Tekil mi, Çoğul mu, Topluluk mu? 3. Somut mu, Soyut mu? Bu yöntem hata yapmanızı engeller.
Tahmini Süre:45s
Soru 100Soru →

Türkçede isimler; varlıkların sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk; niteliklerine göre ise somut ve soyut olarak sınıflandırılır. Ayrıca isimler, iyelik ekleri alarak kime veya neye ait olduklarını belirtebilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem topluluk ismi hem soyut isim hem de iyelik eki almış bir isim bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, halkın huzuru için aldığı yeni kararları kamuoyuna duyurdu.

Cevap

Meclis ile başlayan cümlede topluluk ismi, soyut isim ve iyelik eki bir arada kullanılmıştır.
Doğru cümlede 'Meclis' topluluk ismi olarak kullanılmıştır. 'Huzur' kavramı beş duyuyla algılanamadığı için soyuttur. 'Halkın huzuru' tamlamasındaki −u-u eki iyelik (aitlik) bildirir, dolayısıyla tüm şartlar sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki topluluk ismini tespit et.
'Meclis' sözcüğü, biçimce tekil olsa da çokluk anlamı taşıdığı için topluluk ismidir.
Topluluk isimleri, çoğul eki almadan birden fazla varlığı temsil eden isimlerdir.
2
Cümledeki soyut ismi tespit et.
'Huzur' sözcüğü, beş duyu organıyla algılanamayan bir kavramı karşıladığı için soyut isimdir.
Zihinsel veya duygusal durumları ifade eden isimler soyut olarak sınıflandırılır.
3
İyelik eki almış ismi belirle.
'Halkın huzur-u' ve 'karar-lar-ı' sözcüklerindeki −u-u ve −ı-ı ekleri iyelik ekidir.
İyelik ekleri, isimlere gelerek o ismin kime/neye ait olduğunu belirtir (halkın huzuru, meclisin kararları).

Anahtar Kavram

İsim türlerinin (topluluk, soyut) ve iyelik eklerinin işlevsel olarak ayırt edilmesi.

İpuçları

1
Cümleleri incelerken önce 'Sürü, Meclis, Takım, Heyet' gibi topluluk isimlerini arayarak seçenekleri eleyin.
2
İyelik ekini bulmak için ismin önüne 'benim, senin, onun, bizim, sizin, onların' zamirlerini getirip getiremediğinize bakın.
3
'Halkın huzuru' ifadesindeki aitlik ilgisine ve 'Meclis' kelimesinin bir heyeti temsil etmesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İyelik ekleri ile belirtme hal ekini (-ı, -i) karıştırmamak için tamlayan-tamlanan ilişkisini kontrol eden sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce topluluk isimlerini içeren seçenekleri (Meclis, Heyet) belirleyip ardından bu seçenekler içinde soyut kavram ve iyelik eki aramak süreci hızlandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 5 / 6Sonraki