Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 1321Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, metnin anlamını netleştirmek için hayati önem taşır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) doğru kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müzede şu eserler sergileniyor: heykeller, mozaikler ve sikkeler.

Cevap

Müzede şu eserler sergileniyor: heykeller, mozaikler ve sikkeler.
Doğru kabul edilen cümlede iki nokta, sergilenen eserler listesinden hemen önce kullanılarak 'örnekleme' görevini yerine getirmiştir. Ayrıca, sıralanan öğeler (heykeller, mozaikler...) özel isim olmadığı ve tam bir cümle kurmadığı için küçük harfle başlatılarak yazım kurallarına tam uyum sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işlevini analiz edin.
Cümlede örneklerin sıralanacağı bir durum olduğu belirlendi.
İki noktanın temel görevlerinden biri örnek vermeden önce kullanılmaktır.
2
Kullanılan noktalama işaretinin uygunluğunu denetleyin.
Örnekleme veya açıklama öncesinde iki nokta (:) kullanılması gerektiği saptandı.
Noktalı virgül veya virgül, örnekleme başlatma görevine sahip değildir.
3
İki noktadan sonraki yazım kuralını kontrol edin.
Örnekler özel isim değilse ve cümle kurmuyorsa küçük harfle başlaması gerektiği görüldü.
TDK kurallarına göre cümle niteliğinde olmayan örnek listeleri küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki noktanın örnekleme ve açıklama işlevi ile yazım kuralı ilişkisi.

İpuçları

1
İki nokta genellikle 'şu', 'şunlar', 'şöyledir' gibi ifadelerden sonra gelen açıklama veya örnek listelerinden önce kullanılır.
2
Noktalı virgül (;) ile iki noktayı (:) birbirine karıştırmayın; noktalı virgül asla örnekleme başlatmak için kullanılmaz.
3
İki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle değilse (sadece kelime listesiyse) ilk kelimenin küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle olduğu durumlar için (büyük harf kuralı) alıştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1322Soru →

Bir kamu kurumunun personel eğitimi için hazırladığı "Resmî Yazışma Usul ve Esasları" sunumundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evrakların kontrolü sırasında TDK'nın güncel yazım kılavuzuna başvurulmalıdır.

Cevap

Türk Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ek, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine göre 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesinde yer alan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için, getirilecek ek de bu sese uygun olarak 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Cümledeki 'TDK'nın' kullanımı yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
TDK, büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfli kısaltmalarda kural, son harfin okunuşuna göre ek getirmektir.
2
Son harfin Türkçe alfabedeki okunuşunu kontrol edin.
Türkçede 'K' harfi 'ke' olarak okunur.
Yaygın bir hata olarak bu harfin 'ka' şeklinde okunması, yanlış ek getirilmesine neden olur.
3
Eki son harfin okunuşuna (ke) göre getirin.
TDK + ye = TDK'ye
İnce ünlüyle biten 'ke' sesinden sonra gelen ek de ince ünlüyle uyumlu olmalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde son harfin okunuşu esas alınır; Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' olarak seslendirilir.

İpuçları

1
Kısaltmanın büyük harf mi yoksa küçük harf mi olduğuna dikkat edin.
2
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımını (örneğin: Türk Dil Kurumu'nun) değil, sadece harflerin okunuşunu esas alın.
3
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil, 'ke' olarak okunduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Diğer büyük harfli kısaltmaları (THY, TRT, DSİ) farklı eklerle deneyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1323Soru →

Resmi yazışmalarda ve akademik metinlerde yazım kurallarına gösterilen titizlik, mesajın doğru iletilmesi açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anlaşılan o ki, bu yönetmelikte ki bazı maddeler uygulamada beklenen verimliliği sağlamaktan uzak.

Cevap

Anlaşılan o ki, bu yönetmelikte ki bazı maddeler uygulamada beklenen verimliliği sağlamaktan uzak.
Yönetmelik maddelerinden bahsedilen cümlede 'yönetmelikte ki' ifadesi hatalıdır. Buradaki '-ki', 'Hangi maddeler?' sorusuna cevap veren sıfat yapan (aitlik bildiren) bir ektir ve 'yönetmelikteki' şeklinde bitişik yazılması gerekir. Cümle başındaki 'Anlaşılan o ki' ifadesindeki 'ki' ise bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ki' ifadelerinin görevlerini belirleyin.
'Anlaşılan o ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır; ancak 'yönetmelikte ki' ifadesindeki '-ki' sıfat yapan ektir.
Bağlaç olan 'ki' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazken, ek olan '-ki' yer-zaman bildirerek bir ismi niteleme görevi üstlenir.
2
Sıfat yapan '-ki' ekinin yazım kuralını uygulayın.
Sıfat yapan '-ki' eki kelimeye her zaman bitişik yazılır.
Türkçede ilgi eki ve sıfat yapan ek olan '-ki'ler ekleşmiş oldukları için bitişik yazılmak zorundadır.
3
Diğer seçeneklerdeki kalıplaşmış ve bağlaç durumlarını kontrol edin.
'Oysaki' ve 'Mademki' kelimeleri 'SOMBAHÇEM' kuralı gereği kalıplaşmıştır ve bitişik yazılmalıdır.
Bazı bağlaçlar zamanla kelimeyle bütünleşerek istisnai olarak bitişik yazılır hale gelmiştir.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları

İpuçları

1
'de' bağlacını cümleden çıkarınca anlam bozuluyor mu kontrol edin; bozulmuyorsa ayrı yazılır.
2
'ki' ekinden sonra '-ler/-lar' çoğul ekini getirmeyi deneyin; eğer kelime anlamlı oluyorsa (örneğin: yönetmelikteki-ler) o bir ektir ve bitişik yazılır.
3
SOMBAHÇEM (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) kelimelerinin her zaman bitişik yazıldığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sıfat yapan -ki ile ilgi zamiri olan -ki'nin her ikisinin de bitişik yazıldığını, sadece bağlaç olanın istisnalar dışında ayrı yazıldığını pekiştirmek için farklı metinler üzerinde uygulama yapın.

Alternatif Yöntem

'de' bağlacı için 'dahi/bile' anlamını verip vermediğine bakabilirsiniz. Eğer veriyorsa her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' biçimine dönüşmez.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1324Soru →

Yer adlarında kullanılan yön bildiren kelimeler (doğu, batı, kuzey, güney vb.); özel addan önce gelip o bölgeyi kastettiklerinde büyük harfle, özel addan sonra kullanıldıklarında veya tek başlarına yön bildirdiklerinde ise küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yılki tatil planımızda ülkemizin Güneyi yerine daha serin olan Karadeniz yaylaları var.

Cevap

Ülkemizin güneyi ifadesinde yön bildiren kelimenin küçük harfle yazılması gerekir.
Doğru seçenekte yer alan 'ülkemizin Güneyi' ifadesinde 'güney' sözcüğü özel isimden sonra kullanıldığı için küçük harfle (güneyi) başlamalıdır. Türkçede yön bildiren kelimeler özel isimden önce gelirse büyük (Güney Anadolu), sonra gelirse veya tek başına yön bildirirse küçük harfle yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) cümle içindeki konumunu incele.
Yön kelimeleri; özel isimden önce mi (Doğu Anadolu) yoksa sonra mı (ülkemizin güneyi) gelmiş, belirle.
Yazım kuralı kelimenin özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Tespit edilen konumları TDK kuralları ile karşılaştır.
Özel isimden önce gelen 'Doğu' ve 'Batı' kelimelerinin büyük yazılması doğruyken, 'ülkemizin' sözcüğünden sonra gelen 'Güneyi' kelimesinin büyük yazılması yanlıştır.
Yön isimleri özel isimden sonra geldiğinde veya tamlama kurduğunda küçük harfle başlatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yön isimlerinin (Doğu, Batı, Kuzey, Güney) yazım kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki yön bildiren kelimelerin (Doğu, Batı, Kuzey, Güney) özel isimlerle olan ilişkisine bakın.
2
Özel isimden önce gelen yön kelimeleri büyük, sonra gelenler ise küçük harfle başlar (Örneğin: Batı Anadolu - Anadolu'nun batısı).
3
'Ülkemizin Güneyi' ifadesinde yön kelimesi bir özel ismin önünde mi yoksa sonunda mı yer alıyor? Bu durum yazımı nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

İl, ilçe, köy ve mahalle kelimelerinin büyük/küçük harf kullanımını tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yön kelimesinin yerini değiştirerek test edin: Eğer kelimeyi özel ismin başına getirdiğinizde anlamlı bir bölge adı oluşuyorsa ve büyük yazılması gerekiyorsa (Doğu Anadolu), sonda kaldığında mutlaka küçük yazılacağını (Anadolu'nun doğusu) hatırlayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 1325Soru →

"Sayın Başkan, kurul toplantısına katılımınız bizleri onurlandıracaktır." cümlesinde virgülün (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konulması

Cevap

Cümledeki kullanım, hitap sözlerinden sonra virgül konulması kuralına örnektir.
Verilen cümlede 'Sayın Başkan' ifadesi bir topluluk veya makama yönelik seslenme amacı taşımaktadır. Türkçede mektuplarda, resmi yazışmalarda veya konuşmalarda kullanılan bu tür hitap sözlerinden hemen sonra virgül (,) kullanımı temel bir yazım kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin başındaki ifadeyi analiz et.
'Sayın Başkan' ifadesi bir kişiye seslenmek amacıyla kullanılmıştır.
Noktalama kurallarını belirlemek için ifadenin cümle içindeki işlevini anlamak gerekir.
2
Hitap kelimeleriyle ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) kuralını hatırla.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra virgül konur.
Resmi yazışmalarda veya seslenmelerde karışıklığı önlemek ve hitabı belirginleştirmek temel kuraldır.
3
Seçeneklerdeki görev tanımlarıyla cümleyi karşılaştır.
Cümledeki seslenme işlevi ile 'hitap' kuralı tam olarak örtüşmektedir.
Diğer seçenekler eş görevli sözcükler veya ara sözler gibi farklı yapısal özellikleri temsil eder.

Anahtar Kavram

Hitap ifadelerinden sonra virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlenin en başındaki ifadenin birine seslenmek için mi yoksa bir işi anlatmak için mi kullanıldığına bak.
2
'Sayın' kelimesi genellikle mektup ve konuşma başlangıçlarında nasıl kullanılır?
3
Resmi bir yazıya başlarken muhatabınıza seslendiğinizde kullandığınız bu tür ifadeler 'hitap' olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Mektuplarda kullanılan diğer noktalama işaretlerini ve hitap kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1326Soru →

"Cumhuriyetimizin kurucusu, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, her yıl büyük bir özlemle anılmaktadır." cümlesinde virgüllerin (,) kullanılma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak

Cevap

Doğru cevap, virgülün cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak amacıyla kullanıldığını belirten ifadedir.
Cümlede yer alan 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesi, kendinden önce gelen 'Cumhuriyetimizin kurucusu' tamlamasını açıklayan bir ara sözdür. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, cümle içindeki ara sözlerin veya ara cümlelerin başında ve sonunda virgül kullanılır. Bu kullanımda iki virgül, açıklayıcı olan bu parçayı ana cümleden ayırma işlevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin konumunu incelemek
Virgüllerin 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesinin başında ve sonunda olduğu görülür.
İki virgülün aynı yapıyı çevrelemesi genellikle bir ara söz işaretidir.
2
Çevrelenen ifadenin görevini belirlemek
'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesi, kendinden önceki 'Cumhuriyetimizin kurucusu' öznesinin açıklayıcısıdır.
Bir ögenin açıklayıcısı olan ve cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan bu tür yapılar 'ara söz' olarak adlandırılır.
3
TDK noktalama kuralları ile eşleştirmek
TDK kuralına göre ara sözlerin başına ve sonuna virgül (veya kısa çizgi) konur.
Kuralın doğrudan uygulaması tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Ara Söz ve Ara Cümlelerin Virgülle Ayrılması

İpuçları

1
Cümlede iki virgül arasında kalan bölümü (Gazi Mustafa Kemal Atatürk) kapatıp cümleyi tekrar okuyun. Anlam bozuluyor mu?
2
İki virgül arasında kalan bölüm, kendinden önceki öge (Cumhuriyetimizin kurucusu) hakkında ek bir bilgi veya açıklama mı veriyor?
3
Cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan, açıklayıcı ifadelere 'ara söz' denir. Virgülün bu yapıları ayırma görevini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı cümleyi sadece özneyi vurgulayacak şekilde (ara söz olmadan) tekrar kurarak virgülün görevindeki değişikliği inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ara sözleri ayırmak için virgül yerine kısa çizgi ( - ) de kullanılabilir. Eğer cümleyi 'Cumhuriyetimizin kurucusu -Gazi Mustafa Kemal Atatürk- her yıl...' şeklinde de yazabiliyorsak, oradaki kullanım kesinlikle ara söz görevidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1327Soru →

Belediye başkanlığı tarafından yayımlanan aylık faaliyet bülteninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlıklı beslenme seminerinde uzmanlar, vejeteryan bireylerin protein ihtiyacını karşılayacak alternatifleri anlattı.

Cevap

Beslenme uzmanlarının önerilerinin anlatıldığı cümlede geçen 'vejeteryan' sözcüğünün yazımı yanlıştır; doğrusu 'vejetaryen' olmalıdır.
Beslenme alışkanlıklarıyla ilgili cümlede geçen 'vejeteryan' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre bu sözcüğün doğru yazımı 'vejetaryen' şeklindedir. Kelimenin kökeni olan Fransızca 'végétarien' biçimine uygun olarak orta hecede 'a' ünlüsü kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı sıklıkla karıştırılan yabancı kökenli sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: müteahhit, antrenman, vejeteryan, rögar.
Sorunun odak noktası olan 'yazımı karıştırılan sözcükler' kategorisindeki kelimeleri bulmak için ilk adımdır.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştırın.
Müteahhit (doğru), Antrenman (doğru), Rögar (doğru), Vejeteryan (yanlış).
Sözcüklerin standart yazım biçimlerini hatırlayarak hatalı kullanımı belirlemek gerekir.
3
Hatalı yazılan sözcüğün doğru biçimini ve yazım kuralını analiz edin.
Fransızca kökenli olan sözcüğün orta hecesindeki ünlü 'e' değil, 'a' olmalıdır (vejetaryen).
Yanlışın nedenini anlamak, kalıcı öğrenme sağlar ve benzer kelimelerde hata yapmayı önler.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerdeki özellikle Fransızca ve Arapça kökenli profesyonel terimlere dikkat edin.
2
Beslenme uzmanının önerisindeki kelimenin orta hecesindeki ünlü harfi kontrol edin; günlük konuşma dilinde genellikle yanlış söylenir.
3
'Et yemeyen' anlamına gelen kelime 'vejeteryan' değil, 'vejetaryen' şeklinde yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' ve 'mütevazi' kelimeleri arasındaki anlam ve yazım farkını incelemeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1328Soru →

Kamu kurumlarına yeni atanan personelin uyum eğitimi programı için hazırlanan bilgilendirme broşüründeki aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adaylar mülakat salonuna 3’erli gruplar hâlinde, isim sırasına göre çağrılacaktır.

Cevap

Üleştirme sayıları Türkçede rakamla değil, her zaman yazıyla ifade edilmelidir. Bu nedenle '3'erli' ifadesindeki kullanım hatalıdır; doğrusu 'üçerli' olmalıdır.
Üleştirme sayıları (ikişer, üçer, onar vb.) rakamla değil, yalnızca yazıyla yazılabilir. '3’erli' şeklindeki kullanım bu kuralı ihlal ettiği için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayı kullanımlarını tespit etme
Seçeneklerde tarih (20 Nisan), tam sayı (yetmiş dört), üleştirme sayısı (3'erli) ve sıra sayısı (2'nci) kullanılmıştır.
Yazım kurallarını her bir sayı türü için ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
2
Üleştirme sayılarının yazım kuralını kontrol etme
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla yazılmaz.
Bu kural, Türkçedeki sayıların yazımında en sık yapılan hatalardan birini önlemek içindir.
3
Hatalı kullanımı belirleme
'3'erli' ifadesi rakam içerdiği için yanlıştır, doğrusu 'üçerli' olmalıdır.
Diğer seçeneklerdeki tarih, sıra sayısı ve ayrı yazılan sayı kuralları doğru uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Üleştirme sayılarının (paylaştırma) yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki tarihlerin, birden fazla kelimeli sayıların ve paylaştırma (üleştirme) bildiren ifadelerin yazımına dikkat edin.
2
Türkçede 'ikişer', 'beşer' gibi paylaştırma sayıları rakamla mı yoksa yazıyla mı yazılır? TDK'nin bu konudaki net kuralını hatırlayın.
3
Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren -ar/-er ekli sayılar) hiçbir zaman rakamla yazılmaz. Rakamla yazıldığında yanına gelen kesme işareti de hatayı düzeltmez.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının (1., 2'nci vb.) yazımındaki ses uyumu kurallarını tekrar etmek, benzer sorularda hata yapmanızı önleyecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1329Soru →

İki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır. Eğer iki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı ve ardından gelen harfin yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mutluluğun sırrını tek bir sözle özetledi: Hoşgörü.

Cevap

Mutluluğun sırrını tek bir sözle özetledi: Hoşgörü.
Doğru seçenekte, bir düşünce özetlenmiş ve ardından bu özeti açıklayan bir kavram getirilmiştir. Açıklama bildiren bu tür kullanımlarda iki nokta tercih edilir ve açıklama büyük harfle başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki işlevi belirleyin.
Cümlede bir özetleme ve açıklama yapılacağı sezdirilmektedir.
İki nokta, kendinden sonra gelecek açıklamaya hazırlık yapar.
2
Noktalama işaretini kontrol edin.
Açıklama veya örnekleme öncesinde iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Noktalı virgül veya virgül bu işlevi görmez.
3
İki noktadan sonraki harfin büyüklüğünü kontrol edin.
'Hoşgörü' kelimesi bir açıklama niteliğinde olduğu için büyük harfle başlatılması kurala uygundur.
Açıklamalar, tek kelime de olsa tam bir yargı bildirdiğinde büyük harfle başlayabilir.

Anahtar Kavram

İki noktanın açıklama ve örnekleme işlevi

İpuçları

1
Cümlede bir liste veya açıklama başlayacaksa hangi işareti kullanırız?
2
İki noktadan sonra gelen kısım bir cümle mi yoksa sadece bir örnek listesi mi? Bu durum büyük/küçük harf kullanımını değiştirir.
3
Noktalı virgül (;) asla örnekleme veya açıklama başlatmak için kullanılmaz; bu görev sadece iki noktaya (:) aittir.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen kısımların ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başlayacağına dair alıştırmalar yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1330Soru →

Resmî yazışmalarda ve kurumsal belgelerde kelimelerin imla kurallarına uygun yazılması, hem anlatım netliği hem de profesyonel imaj açısından büyük önem taşır. Günlük dildeki hatalı telaffuzlar, bazı sözcüklerin yazıya da yanlış aktarılmasına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde tüm sözcükler doğru yazılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Herhangi bir aksaklık yaşanmaması adına tüm önlemlerin zamanında alınması büyük önem taşır.

Cevap

Herhangi bir aksaklık yaşanmaması adına tüm önlemlerin zamanında alınması büyük önem taşır.
İçinde 'herhangi bir' ifadesi geçen cümlede tüm sözcükler yazım kurallarına uygundur. 'Herhangi' belgisiz sıfatı bitişik yazılırken, yanındaki 'bir' belgisiz sıfatı ayrı yazılır. Diğer kelimelerin yazımında da bir hata bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki belgisiz sözcükleri ve birleşik yapıları tespit et.
'Hiçbir', 'pek çok', 'herhangi bir' gibi ifadeler belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kalıplaşmış veya miktar bildiren ifadelerde yapılmaktadır.
2
TDK yazım kurallarına göre bu sözcüklerin doğruluğunu kontrol et.
'Hiçbir' bitişik, 'pek çok' ayrı, 'herhangi bir' ise 'herhangi' bitişik olacak şekilde ayrı yazılmalıdır.
Kelimelerin standart yazım kurallarına uygunluğunu teyit etmek için bu adım gereklidir.
3
Yabancı kökenli tekil kelimelerin (şoför, müsaade vb.) yazımını kontrol et.
'Şöför' yerine 'şoför', 'müsade' yerine 'müsaade' yazılması gerektiği saptandı.
Günlük dildeki hatalı telaffuzların yazıma yansıyıp yansımadığını belirlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Belgisiz Sözcükler ve Yabancı Kökenli Kelimeler

İpuçları

1
Cümlelerde geçen belgisiz sıfatların (hiçbir, pek çok, herhangi bir) yazımına odaklanın.
2
'Herhangi' kelimesinin her zaman bitişik, 'bir' kelimesinin ise ondan ayrı yazıldığını hatırlayın.
3
'Pek çok' ve 'hiçbir' kelimelerinin yazım kuralları birbirinin zıttıdır; biri her zaman ayrı, diğeri her zaman bitişiktir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'birçok', 'birkaç' (bitişik) ve 'her gün', 'her şey' (ayrı) kelimelerinin yazımını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimelerin yazımından emin olamadığınızda, TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki 'Sıkça Yapılan Yanlışlar' listesini gözden geçirmek pratik bir yöntemdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1331Soru →

Halk Kütüphanesi Kullanım Rehberi'nde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphane envanterindeki kitapların tasnifinde TDK'nın belirlediği standartlar izlenmektedir.

Cevap

Kütüphane envanterindeki kitapların tasnifinde TDK'nın belirlediği standartlar izlenmektedir.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'Ke' şeklinde okunduğu için 'TDK'nın' kullanımı yanlıştır; doğrusu 'TDK'ye' (Te-De-Ke'ye) olmalıdır. Bu nedenle kütüphane envanteriyle ilgili cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit edin.
İng.den, ml'den, TDK'nın ve DSİ'nin kısaltmaları incelenmelidir.
Yazım yanlışı olan seçeneği bulmak için her bir kısaltma türünün (büyük harf, küçük harf, noktalı) kuralı ayrıdır.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmaların (TDK ve DSİ) eklerini son harfin okunuşuna göre kontrol edin.
DSİ'nin (De-Se-İ'nin) doğrudur; ancak TDK'nın (Te-De-Ka'nın) yanlıştır çünkü Türkçede 'K' harfi 'Ke' diye okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
3
Diğer kısaltma türlerinin (küçük harfli ve noktalı) kurallara uygunluğunu denetleyin.
Ölçü birimi olan 'ml'den' (mililitreden) ve noktalı olan 'İng.den' kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu esas alınırken, noktalı kısaltmalarda ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) ve noktalama durumuna dikkat edilmelidir.

İpuçları

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda (TDK, TRT vb.) ekin, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirildiğini hatırlayın.
2
Türkçede sessiz harfler okunurken yanına 'a' değil 'e' sesi getirilir. Yani 'K' harfi 'Ka' değil, 'Ke' şeklinde seslendirilir.
3
Yanlış olan seçenekte 'TDK' kısaltmasına getirilen ek, sanki kısaltma 'Te-De-Ka' şeklinde okunuyormuş gibi '-nın' şeklinde getirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural olan 'ölçü birimlerine getirilen ekler' konusunu pekiştirmek için 'kg, m, cm' gibi kısaltmaların cümle içindeki kullanımlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1332Soru →

Aşağıdaki cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken en uygun noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

'Kamu personeli seçme sınavına hazırlık sürecinde hangi kaynaklardan yararlanmanız gerektiğini biliyor musunuz ( )'

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soru İşareti

Cevap

Cümlenin sonunda soru işareti (?) kullanılmalıdır.
Cümlede 'biliyor musunuz' ifadesiyle doğrudan bir soru sorulmaktadır. Türkçede soru eki (mı, mi, mu, mü) içeren veya soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti (?) getirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlamını ve yapısını inceleyin.
Cümle, karşı taraftan bilgi almayı amaçlayan ve 'mu' soru ekiyle biten bir soru cümlesidir.
Cümle sonu işaretini belirlemek için cümlenin bildirdiği anlamın (soru, duygu, tamamlanmış yargı vb.) tespit edilmesi gerekir.
2
Tespit edilen anlama uygun olan noktalama kuralını uygulayın.
Soru eki veya soru kelimesi içeren, soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konur.
Dil bilgisi kurallarına göre soru işareti, cümlenin soru niteliğini tescilleyen temel işarettir.

Anahtar Kavram

Soru işareti, soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonunda kullanılır.

İpuçları

1
Cümlenin sonundaki 'musunuz' ekine dikkat edin.
2
Bu cümle karşı tarafa bir şey sormakta mıdır yoksa sadece bir bilgi mi vermektedir?
3
Bir soru cümlesine cevap verirken hangi tonlamayı kullanırsınız? Bu tonlama hangi işaretle gösterilir?

Daha Fazla Pratik

İçinde soru kelimesi (kim, nasıl, neden) geçtiği halde soru anlamı taşımayan cümlelerin sonuna hangi işaretin geldiğini araştırın.
Tahmini Süre:30s
Soru 1333Soru →

Dolabıma yazlık kıyafetlerden tişört, şort, mayo ( ) kışlık olanlardan ise kazak, hırka ve atkı yerleştirdim.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ;

Cevap

Noktalı virgül (;;)
Doğru yanıt olan noktalı virgül (;;), cümlede geçen 'yazlıklar' ve 'kışlıklar' şeklindeki iki farklı grubu birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu grupların kendi içindeki ögeleri zaten virgülle ayrıldığı için, ana ayrımı yapmak için noktalı virgül tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki grupları tespit et.
Cümlede 'yazlık kıyafetler' ve 'kışlık kıyafetler' olmak üzere iki ayrı kategori bulunmaktadır.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri tür veya takımları ayırmaktır.
2
Grupların iç yapısını kontrol et.
Yazlıklar (tişört, şort, mayo) ve kışlıklar (kazak, hırka, atkı) kendi içlerinde virgül ile ayrılmıştır.
Eğer grup içinde virgül varsa, grupları ayırmak için noktalı virgül şarttır.
3
Uygun işareti yerleştir.
İki grubu birbirinden ayırmak için ayraç içine noktalı virgül (;;) getirilmelidir.
Kural: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Tür veya Takımları Ayırma

İpuçları

1
Cümlede kaç farklı kıyafet türünden bahsedildiğine dikkat edin.
2
Yazlıklar ve kışlıklar kendi içlerinde zaten virgülle ayrılmış durumdalar.
3
Virgüllerle ayrılmış farklı grupları birbirine bağlayan işareti hatırlayın; bu işaret iki noktanın alt kısmında bir virgül barındırır.

Daha Fazla Pratik

İçinde sebze ve meyvelerin, şehir ve ülkelerin ya da yazarlar ve şairlerin gruplandırıldığı benzer cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1334Soru →

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

**Bu kural dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) doğru kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomi biliminde makroekonomi dalında enflasyon, işsizlik, büyüme; mikroekonomi dalında ise tüketici davranışı, arz-talep dengesi ve piyasa yapıları incelenir.

Cevap

Ekonomi biliminde makroekonomi ve mikroekonomi dallarının incelendiği alanların gruplandırıldığı seçenek doğru kullanılmıştır.
Doğru seçenekte 'makroekonomi' başlığı altındaki konular ile 'mikroekonomi' başlığı altındaki konular iki ayrı 'takım' olarak sunulmuştur. Bu takımların kendi içindeki elemanları virgülle ayrıldığı için, iki farklı takımı birbirinden ayırmak üzere noktalı virgül (;;) kullanımı tam olarak kurala uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel kategorileri ve bu kategorilere ait alt öğeleri belirleyin.
Makroekonomi (enflasyon, işsizlik, büyüme) ve mikroekonomi (tüketici davranışı, arz-talep dengesi, piyasa yapıları) şeklinde iki ayrı grup tespit edildi.
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevini test etmek için önce mantıksal grupları bulmak gerekir.
2
Her grubun kendi içinde virgül barındırıp barındırmadığını kontrol edin.
Her iki gruptaki terimler de virgüllerle birbirine bağlanmıştır.
Noktalı virgül, virgülün yetersiz kaldığı durumlarda üst düzey bir ayırıcı olarak devreye girer.
3
Gruplar arasındaki sınırı belirleyerek uygun işareti yerleştirin.
İlk grubun bittiği 'büyüme' kelimesinden sonra noktalı virgül (;;) konularak ikinci gruba geçilmiştir.
Tür veya takımları birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül kullanılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Tür veya Takımları Birbirinden Ayırma

İpuçları

1
Cümlede 'makro' ve 'mikro' gibi iki farklı kategori olup olmadığını kontrol edin.
2
Grupları ayıran işaretin, bir liste veya açıklama başlatıp başlatmadığına bakın; açıklama başlatıyorsa o iki noktadır.
3
Noktalı virgülün en temel görevi 'virgüllü grupları' birbirinden ayırmaktır; ekonomi terimlerinin ikiye ayrıldığı seçeneğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer önemli görevi olan 'öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralıyla ilgili sorular çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koymayı deneyin. Eğer cümledeki anlam birbirine karışıyorsa (örneğin tüm terimler tek bir gruptaymış gibi görünüyorsa), orada noktalı virgül gereklidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1335Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili birçok kuralın yanında, bazı işaretlerin bir arada kullanımı özel bir dizilim gerektirir. Özellikle özel adlara getirilen eklerin ve bu adlara dair açıklamaların yer aldığı cümlelerde bu kurallara dikkat edilmelidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baki (1526-1600)'nin şiirlerinde İstanbul Türkçesinin en zarif ve akıcı örneklerini görmek mümkündür.

Cevap

Baki ismine getirilen iyelik ekinin yay ayraçtan sonra kullanılması yanlıştır; ek, yay ayraçtan önce kesme işaretiyle ayrılmalıydı.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir özel ada dair yay ayraç içinde açıklama (doğum-ölüm tarihi, ünvan vb.) yapıldığında, isme getirilen ek yay ayraçtan sonra değil, yay ayraçtan hemen önce kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle doğru yazım 'Baki'nin (1526-1600)' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel ad ve yay ayraç birlikteliğini kontrol et.
Cümlede 'Baki (1526-1600)'nin' şeklinde bir kullanım görülmektedir.
TDK kurallarına göre özel adlara dair yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında, isme gelen ek yay ayraçtan önce gelmelidir.
2
Düzeltmeyi uygula.
Doğru kullanım: 'Baki'nin (1526-1600)' şeklinde olmalıdır.
Ek isme aittir, ismin içinde bulunduğu açıklama grubuna değil.
3
Diğer seçeneklerdeki 'diğer noktalama işaretlerini' incele.
Tırnak, kısa çizgi ve dönem adlarındaki kesme işareti kullanımları hatasızdır.
Türkçenin, Tanzimat Dönemi'nden, Ankara-İstanbul gibi kullanımlar güncel kurallara uygundur.

Anahtar Kavram

Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel adlara gelen eklerin ve yay ayraçların konumuna odaklanın.
2
Bir sanatçının yaşam tarihlerini içeren yay ayraç kullanımında, isme gelen çekim ekinin nereye yerleştirilmesi gerektiğini hatırlayın.
3
TDK'ye göre ek, ismin hemen bitimine (yay ayraçtan önceye) gelmelidir; yani ek parantezin dışında kalmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Tırnak içine alınan ifadelerden sonra gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağı konusunu tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında her seçeneği ilgili kuralıyla (Tırnak kuralı, Kesme kuralı vb.) eşleştirerek eleme yöntemi yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1336Soru →

Korku, sevinç, şaşırma gibi kuvvetli duyguları dile getiren cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) getirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlede boş bırakılan yay ayraç içine hangi noktalama işareti getirilmelidir?

"Eyvah, anahtarımı içeride unuttum( )"

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlem İşareti (!)

Cevap

Cümledeki telaş ve korku duygusu nedeniyle sonuna ünlem işareti getirilmelidir.
Ünlem işareti içeren seçenek doğrudur çünkü cümlede 'Eyvah' ünlemiyle pekiştirilen bir korku ve telaş duygusu bulunmaktadır. Türkçede bu tür duygu yoğunluğu olan cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlamını ve duygu değerini inceleyin.
"Eyvah" ünlemiyle başlayan bu cümle, bir korku ve telaş bildirmektedir.
Noktalama işaretleri, cümlenin anlam yüküne göre seçilir.
2
Duygu bildiren cümleler için geçerli olan kuralı hatırlayın.
Korku, telaş ve şaşırma gibi duyguların sonunda ünlem işareti (!) kullanılır.
Yazım kuralları gereği ünlem işaretinin temel işlevi budur.
3
Diğer seçenekleri eleyin.
Cümle soru sormuyor (?), eksik bırakılmamış (...) ve sadece bilgi vermiyor (.).
Soru işareti, üç nokta ve noktanın görevleri bu cümlenin yapısına uygun değildir.

Anahtar Kavram

Duygu bildiren cümlelerde ünlem işareti kullanımı

İpuçları

1
Cümlenin başındaki 'Eyvah' kelimesinin hangi duyguyu yansıttığına odaklanın.
2
Şaşırma, korku veya heyecan bildiren cümlelerin sonunda hangi işaretin kullanıldığını düşünün.
3
Cümle bir soru sormuyor veya yarım kalmamış, sadece bir panik anını dile getiriyor.

Daha Fazla Pratik

Ünlem işaretinin cümle içinde ('Eyvah!') veya cümle sonunda ('Eyvah, ...!') kullanımı arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 1337Soru →

İki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır. Bu işarete dair en kritik kurallardan biri, iki noktadan sonra gelen kısmın yazım biçimidir: Eğer açıklama bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, yalnızca örnekler sıralanıyorsa ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlanır.

Bu kural ve genel noktalama ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya iki noktadan sonraki kısmın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yolculuk boyunca çantasından şu eşyaları hiç ayırmadı: Eski bir fotoğraf, gümüş bir saat ve küçük bir defter.

Cevap

Çantasından çıkan eşyaların sıralandığı seçenek yanlıştır; çünkü örnekleme yapılan ve özel isim içermeyen durumlarda iki noktadan sonra küçük harfle başlanmalıdır.
İki noktadan sonra gelen kısım eğer bir cümle kurmuyorsa ve sadece örneklerden (cins isimlerden) oluşuyorsa küçük harfle başlanır. Yanlış olan seçenekte 'Eski bir fotoğraf...' ifadesi bir cümle değildir ve 'eski' kelimesi özel isim olmadığı için küçük harfle başlamalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki iki noktadan sonra gelen kısmın yapısını inceleyin.
Sıralanan 'Eski bir fotoğraf, gümüş bir saat...' ifadesi bağımsız bir cümle değil, örnekler dizisidir.
İki noktadan sonraki büyük/küçük harf ayrımı, takip eden kısmın cümle olup olmamasına bağlıdır.
2
Örneklerin özel isim olup olmadığını kontrol edin.
'Eski', 'gümüş' gibi sözcükler cins isimdir, özel isim değildir.
Özel isimler her zaman büyük harfle başlar, ancak cins isimler örnekleme durumunda küçük harfle başlamalıdır.
3
Kuralı uygulayarak hatayı tespit edin.
'Eski' sözcüğü küçük harfle ('eski') başlamalıydı.
TDK kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve örnek niteliğindeyse küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta Sonrası Büyük/Küçük Harf Kuralı

İpuçları

1
İki noktadan sonra gelen bölümün bir yüklemi olup olmadığını, yani bir 'cümle' olup olmadığını kontrol edin.
2
Eğer iki noktadan sonra sadece kelimeler sıralanıyorsa (pazardan aldıklarım: elma, armut gibi), ilk kelimenin özel isim olup olmadığına bakın.
3
Cins isimlerle başlayan örnek listeleri iki noktadan sonra küçük harfle başlar. 'Eski bir fotoğraf' ifadesinin bir cümle olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İki nokta ile noktalı virgülün görevlerini ayırt etmek için 'sıralı cümlelerin ayrımı' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1338Soru →

Yerel bir belediyenin kültür merkezi girişindeki bilgilendirme panosunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yıl ki etkinlikler geçen yıla göre daha kapsamlı olacak.

Cevap

"Bu yıl ki etkinlikler geçen yıla göre daha kapsamlı olacak." cümlesinde yer alan "ki" ifadesi sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede "yıl ki" ifadesi yanlış yazılmıştır. Buradaki "-ki", zaman bildiren bir isme eklenerek onu sıfat yapmış (Hangi etkinlik? -> Bu yılki etkinlik) bir ektir. Türkçede sıfat yapan ekler kelimeye bitişik yazılır. Pratik bir yol olarak "yılkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bunun bir ek olduğu ve bitişik yazılması gerektiği anlaşılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ki' yapısının türünü belirlemek için '-ler/-lar' testini uygulayın.
"Bu yılki" kelimesine "-ler" eklediğimizde "yılkiler" şeklinde anlamlı bir yapı oluşmaktadır.
Türkçede '-ler' eki getirildiğinde anlamlı olan 'ki' her zaman bir ek (sıfat yapan veya ilgi zamiri) olduğu için bitişik yazılır.
2
'de' bağlacının doğruluğunu 'çıkarma testi' ile kontrol edin.
"Siz de davetlisiniz" cümlesinden 'de' çıkarıldığında "Siz davetlisiniz" şeklinde anlam bozulmamaktadır.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmadığı 'de' bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
3
'mi' soru ekinin yazımını kontrol edin.
"Hazırladınız mı?" ve "Doldurdunuz mu?" ifadelerinde soru ekleri kelimeden ayrıdır.
Soru eki olan 'mı, mi, mu, mü' her zaman ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi" yapılarının bağlaç mı yoksa ek mi olduğunun ayırt edilmesi.

İpuçları

1
Cümledeki 'ki'ye '-ler' eki getirmeyi deneyin. Eğer 'yılkiler' gibi anlamlı bir kelime oluşuyorsa o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır.
2
'de'nin yazımını kontrol ederken cümleden 'de'yi çıkarıp okuyun. Anlam tamamen bozulmuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
3
'mi' soru eki her zaman ayrı yazılırken, sıfat yapan '-ki'nin isme bitişik yazılması gerektiğini hatırlayın. 'Bu yılki etkinlik' bir sıfat tamlamasıdır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'ki'nin kalıplaşmış olarak bitişik yazıldığı (SOMBAHÇEM) örneklerini inceleyerek istisnaları öğrenin.

Alternatif Yöntem

Sıfat yapan -ki'yi bulmak için isme 'Hangi?' sorusunu sorun. 'Hangi etkinlik? -> Yılki etkinlik.' Eğer cevap alabiliyorsanız bu bir ektir ve bitişik yazılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 1339Soru →

Kamu hukukuna dair metinlerde ve resmî yazışmalarda; kurum, kuruluş, kurul ve kanun adlarının yazımı ile bu adlara getirilen eklerin ayrılması belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin ve eklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarınki oturumda Bakanlar Kurulu’nun alacağı yeni kararların, kamu maliyesi üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor.

Cevap

Bakanlar Kurulu ifadesi bir 'kurul' adıdır ve Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurul, kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla doğru yazım 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde olmalıdır.
Bakanlar Kurulu bir 'kurul' adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Bakanlar Kurulu’nun' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Bakanlar Kurulunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isimlerin türlerini belirle.
Cümlelerde geçen; Türk Dil Kurumu (kurum), Resmî Gazete (gazete adı), Millî Eğitim Temel Kanunu (kanun), Bakanlar Kurulu (kurul) ve Avrupa Birliği (topluluk adı/istisna) ifadeleri tespit edildi.
Yazım kuralı, ismin bir kurum mu yoksa kanun mu olduğuna göre değişmektedir.
2
Kurum ve kurul adlarına gelen eklerin kuralını uygula.
Türk Dil Kurumu ve Bakanlar Kurulu gibi yapılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
TDK güncel kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adları bu kurala tabidir.
3
İstisnaları ve kanun isimlerini kontrol et.
Avrupa Birliği istisna olarak kesme işareti alır. Kanun ve yönetmelik isimleri de kesme işareti ile ayrılır.
Hatalı seçeneği diğer doğru kullanımlardan ayırt etmek için yan kurallar kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarında Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel isimlerin bir kurum, kurul veya kanun olup olmadığına odaklanın.
2
Türk Dil Kurumu ve Bakanlar Kurulu gibi yapıların ek alırken kesme işareti kullanıp kullanmadığını hatırlayın.
3
Avrupa Birliği ve kanun isimleri kesme işareti alırken, Bakanlar Kurulu gibi kurul adları bu işareti almaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş isimlerine getirilen eklerin yazımıyla ilgili diğer TDK örneklerini (örn: Türkiye Büyük Millet Meclisine) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şıklardaki yapıları 'Kurum/Kurul' ve 'Kanun/İstisna' olarak iki gruba ayırın. Kurum/Kurul grubunda kesme işareti olan seçeneği işaretleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1340Soru →

Kamu kurumlarına yapılan başvurularda sıklıkla karşılaşılan aşağıdaki ifadeyi inceleyiniz:

"Evrakların 'aslı gibidir' onayını almak için hangi birime müracaat etmem gerekiyor ( )"

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soru işareti (??)

Cevap

Cümlede 'hangi' sözcüğü ile sağlanan bir soru anlamı ve yanıt beklentisi olduğu için doğru işaret soru işaretidir (??).
Cümledeki 'hangi' sözcüğü bilgi almaya yönelik bir soru anlamı katmaktadır. Türkçede soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti (??) getirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlamını ve yapısını çözümleyin.
Cümlenin bir bilgi edinme amacı güttüğü ve yanıt beklediği görülmektedir.
Noktalama işaretleri cümlenin anlamına ve işlevine göre belirlenir.
2
Cümledeki soru ekini veya soru sözcüğünü tespit edin.
'Hangi' sözcüğünün cümleye soru anlamı kattığı belirlenmiştir.
Soru anlamı taşıyan sözcükler cümlenin sonuna hangi işaretin geleceğini belirleyen temel unsurlardır.
3
Cümle sonu işaretleri kurallarını uygulayın.
Soru bildiren cümlelerin sonuna soru işareti (??) konulması gerektiği kuralı uyarınca seçim yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Anahtar Kavram

Soru Anlamı Taşıyan Cümlelerin Noktalanması

İpuçları

1
Cümlede bir soru sorulup sorulmadığına ve cümlenin bir yanıt bekleyip beklemediğine dikkat edin.
2
Cümledeki 'hangi' sözcüğünün görevi üzerinde düşünün. Bu sözcük bir soru anlamı taşıyor mu?
3
Cevap gerektiren, bilgi sorma amacı taşıyan her cümlenin sonuna 'soru işareti' (??) gelir.

Daha Fazla Pratik

Soru sözcüğü içerdiği halde sözde soru cümlesi olan (cevap beklemeyen) örnekleri inceleyerek soru işaretinin kullanım alanlarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 67 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 67 | Examkin