Hukukun Temel Kavramları

Türk Medeni Kanunu’nun 1. maddesi ve genel hukuk doktrini uyarınca, hâkimin uyuşmazlıkları çözerken karşılaştığı boşluk türleri ve bu boşlukları doldurma yetkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Türk hukuk sisteminde hukuk kurallarının ihlali durumunda karşılaşılan yaptırım (müeyyide) türlerinin özellikleri, uygulama alanları ve hukuki nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hukuk kurallarının ihlali durumunda uygulanan yaptırımlardan biri olan 'hükümsüzlük' (geçersizlik) ve türleri ile ilgili olarak;

I. Ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün, yasal temsilcisinin izni olmadan gerçekleştirdiği borç altına girme işlemleri 'tek taraflı bağlamazlık' yaptırımına tabidir.
II. Kurucu unsurları mevcut olmasına rağmen; konusu kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan işlemler 'yokluk' ile maluldür.
III. Bir idari işlemin unsurlarındaki hukuka aykırılık nedeniyle yargı organlarınca ortadan kaldırılmasına yönelik 'iptal' kararı, işlemi tesis edildiği andan itibaren geçersiz kılar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Hukuki işlemlerin geçersizlik halleriyle (hükümsüzlük) ilgili olarak;

$I.$ Kurucu unsurları eksik olan bir hukuki işlem 'yokluk' ile malul olup hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır.
$II.$ Hukuki işlemin konusunun emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması 'mutlak butlan' yaptırımını gerektirir.
$III.$ Ayırt etme gücüne sahip olmayan bir kişinin yaptığı hukuki işlemler 'nisbi butlan' yaptırımına tabidir.
$IV.$ Mutlak butlan ile sakatlanan bir işlem, tarafların sonradan vereceği bir icazetle (onay) geçerli bir hukuki işleme dönüşebilir.
$V.$ Hukuki işlemdeki yokluk ve mutlak butlan halleri hakim tarafından davanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

bilgilerinden hangileri doğrudur?

Toplumsal yaşamda bireylerin davranışlarını yönlendiren normatif sistemler arasında yer alan din, ahlak ve görgü kuralları; ihlal edildiklerinde genellikle bireyin vicdanında veya toplumun tepkisinde karşılık bulur. Oysa hukuk kuralları, diğerlerinden farklı olarak ihlali halinde kişiyi devlet eliyle somut bir yoksunluğa veya kısıtlamaya maruz bırakır. Hukuk kurallarını bu yönüyle diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hukuk fakültesi öğrencisi hazırladığı ders notunda, bir ülkede belirli bir dönemde yürürlükte olan kuralları iki gruba ayırmıştır. Birinci grupta anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gibi sadece 'yetkili makamlarca konulan yazılı metinler' yer alırken; ikinci grupta bu metinlerle birlikte toplumda bağlayıcılığı olan 'yazılı olmayan örf ve adet kuralları' da yer almaktadır. Buna göre, öğrencinin notlarındaki birinci ve ikinci grubun teknik karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Toplumsal düzeni sağlayan kuralların temel özelliklerini karşılaştıran aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

Tabloda soru işareti (?) ile boş bırakılan yere, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel karakteristik özellik olarak aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Hukuk sistemimizde özel haklar, "ileri sürülebilecekleri çevre" bakımından mutlak ve nispi haklar olarak ikiye ayrılır. Herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haklar ise üzerinde yetki kurulan unsura göre "eşya üzerindeki mutlak haklar" ve "şahıslar (kişiler) üzerindeki mutlak haklar" şeklinde bir alt ayrıma tabi tutulur. Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi "şahıslar üzerindeki mutlak haklar" kategorisinde yer alan bir haktır?

Hukuki bir işlemin kurucu unsurları (taraflar, irade beyanı ve konu) tam olarak mevcut olmasına rağmen; işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması durumunda ortaya çıkan yaptırım türü ve bu yaptırımın özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir belediyenin, mevzuata uygun şekilde işletme ruhsatı almış bir esnafın ruhsatını, herhangi bir yasal gerekçe göstermeksizin geri alması üzerine; esnafın idari yargıda açtığı dava sonucunda bu işlemin hukuka aykırı bulunarak hukuk aleminden tamamen silinmesini sağlayan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk doktrininde normların kapsamı ve kaynağına göre yapılan sınıflandırmalarda; bir ülkede sadece yetkili bir makam tarafından konulan ve yürürlükte bulunan yazılı hukuk kurallarının bütünü ile bu yazılı kuralların yanı sıra, hukuk düzenince bağlayıcılığı kabul edilen yazılı olmayan kuralları da kapsayan ve belirli bir zamanda uygulanan hukukun tamamı arasında temel bir ayrım yapılmaktadır. Buna göre, metinde tarif edilen 'sadece yetkili makamlarca konulan yazılı kurallar' ile 'yazılı ve yazılı olmayan tüm yürürlükteki kurallar' ayrımı, sırasıyla hangi hukuk türlerini ifade etmektedir?

Türk hukuk sisteminde kanun koyucunun bir meseleyi bilerek ve isteyerek düzenlemeyip, çözümünü somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi amacıyla hâkimin değerlendirmesine bıraktığı durumlar mevcuttur. Kanun koyucu tarafından bilinçli olarak bırakılan bu boşluk türü ve hâkimin söz konusu uyuşmazlığı çözerken kullandığı yetki aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmet ve Mehmet, mülkiyeti devlete ait olan ve satışı kanunen yasaklanmış bir kamu arazisinin devri konusunda anlaşmış, notere giderek resmi satış sözleşmesini imzalamışlardır. Sözleşmenin kurucu unsurları (taraflar, konu, irade beyanı ve resmi şekil) tam olarak yerine getirilmiş ancak sözleşmenin içeriği emredici hukuk kurallarına aykırı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, söz konusu sözleşmenin tabi olacağı hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hizmet sözleşmesinde taraflardan birinin haklı bir sebebe dayanarak sözleşme ilişkisini tek taraflı bir irade beyanıyla sonlandırması (fesih) veya bir memurun istifa ederek mevcut memurluk statüsünü bitirmesi durumu, hakların kullanıldıklarında meydana getirdikleri hukuki etkiye göre yapılan sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Türk hukuk sisteminde 'kademeler silsilesi' olarak da bilinen normlar hiyerarşisine göre, alt basamakta bulunan bir normun üst basamaktaki norma aykırı olmaması ve geçerliliğini ondan alması gerekir. Bu hiyerarşik yapı içerisinde, kural olarak 'Kanunlar'ın altında yer alan ancak 'Yönetmelikler'in üzerinde bulunan yazılı hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal düzeni sağlayan normatif sistemler (din, ahlak, görgü ve hukuk) bireylerin davranışlarını düzenleme noktasında ortak bir amaca hizmet etse de, kuralların ihlali durumunda karşılaşılan yaptırımın niteliği ve kaynağı bakımından hukuk kuralları diğerlerinden kesin bir biçimde ayrılmaktadır. Buna göre, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel yaptırım özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuki bir işlemin hukuk aleminde varlık kazanabilmesi için gerekli olan temel yapı taşlarının (kurucu unsurların) hiç oluşmaması durumunda karşılaşılan yaptırım ile bu unsurlar mevcut olsa dahi işlemin konusunun yasaların emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması halinde uygulanan yaptırım aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru belirtilmiştir?

Hukuk düzeni tarafından kişilere tanınan ve korunması hukukça güvence altına alınan menfaatler 'hak' olarak tanımlanır. Haklar; konularına, ileri sürülebilecekleri çevreye ve devredilebilirliklerine göre çeşitli sınıflara ayrılmaktadır. Buna göre, bir kişinin sahip olduğu 'şeref ve haysiyet' üzerindeki hakkı, hukuki niteliği bakımından aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak tanımlanmıştır?

Toplumsal hayatı düzenleyen normatif sistemlerden biri olan ahlak kuralları; bireyin kendi vicdanına karşı sorumlu olduğu "subjektif ahlak" ve bireyin diğer insanlara karşı olan ödevlerini düzenleyen "objektif ahlak" olarak ikiye ayrılmaktadır.

Buna göre; dürüst davranmak, verilen söze sadık kalmak ve başkalarına zarar vermemek gibi toplumsal ilişkileri düzenleyen objektif ahlak kurallarını, hukuk kurallarından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ticari uyuşmazlıkta mahkeme, uyuşmazlığın çözümünde ilgili kanunlarda açık bir hüküm bulunmadığı için toplumda uzun süredir uygulanan ve devletçe desteklenen bir ticari örf ve adet kuralını esas alarak karar vermiştir.

Hâkimin bu uyuşmazlığı çözerken başvurduğu yetkili makamlarca konulmuş yazılı kurallar (kanunlar) ile toplumda kendiliğinden oluşan yazısız kuralların (örf ve adet) oluşturduğu bütüne ne ad verilir?