Examkin

Yasama

802 soru

Soru 101Soru →

1982 Anayasası'na göre, milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar eden bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesine ilişkin hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis yetkili komisyonunun hazırladığı rapor üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oyla karar verilir.

Cevap

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda, Meclis yetkili komisyonunun raporu üzerine Genel Kurulca gizli oyla karar verilmesi gerekir.
1982 Anayasası'nın 84. maddesinin 3. fıkrasına göre; milletvekilliği ile bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden üyenin durumu Karma Komisyon raporuyla tespit edilir ve Meclis Genel Kurulu gizli oyla üyeliğin düşmesine karar verir. Bu süreçte basit çoğunluk aranır.

Adım Adım Çözüm

1
Düşme nedenini tespit etme
Neden: Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar (Anayasa m. 84/3).
Her düşme nedeni farklı bir usule (karar, bildirim veya kendiliğinden) tabidir.
2
Yetkili organı ve hazırlık sürecini belirleme
Meclis yetkili komisyonu (Karma Komisyon) durumu tespit eden bir rapor hazırlar.
Genel Kurulun karar verebilmesi için hukuki bir dayanak raporu gereklidir.
3
Oylama usulünü ve çoğunluğu kontrol etme
Genel Kurulda gizli oylama yapılır ve basit çoğunluk (katılanların salt çoğunluğu) ile karar verilir.
Anayasa bu özel durum için gizli oylama şartı öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden hangilerinin Meclis kararı gerektirdiğini hatırlayın.
2
İstifa ve bağdaşmazlıkta 'basit çoğunluk', devamsızlıkta ise 'salt çoğunluk' arandığını unutmayın.
3
Bağdaşmazlıkta tespitin bir komisyon raporuyla yapılması ve oylamanın gizli olması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Üyeliğin düşmesi kararına karşı milletvekilinin kaç gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabileceğini ve mahkemenin karar süresini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 102Soru →

1982 Anayasası ve Milletvekili Seçimi Kanunu hükümleri uyarınca; kasten işlediği bir suçtan dolayı hakkında 11 yıl 22 ay hapis cezasına hükmedilen ancak bu cezası mahkemece ertelenen bir kişinin milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha fazla olduğu için, cezası ertelenmiş olsa dahi milletvekili seçilemez.

Cevap

Hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha fazla olduğu için, cezası ertelenmiş olsa dahi milletvekili seçilemez.
1982 Anayasası'nın 7676. maddesi ve Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 1111. maddesi uyarınca; taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenler, cezaları ertelenmiş olsa dahi milletvekili seçilemezler. Sorudaki vakada ceza süresi 11 yıl 22 ay (1414 ay) olup bir yıllık sınırı aşmaktadır ve suç kasten işlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğini ve süresini belirle.
Suç kasten işlenmiş olup ceza süresi 11 yıl 22 ay (toplam 1414 ay) olarak belirlenmiştir.
Milletvekili seçilme yeterliliğinde kasten işlenen suçlar için bir yıllık kritik bir sınır bulunmaktadır.
2
Cezanın ertelenmesinin (infazın tecil edilmesinin) seçilme yeterliliğine etkisini analiz et.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 1111. maddesine göre, kasten işlenen suçlarda bir yıl ve üzeri mahkumiyetler ertelenmiş olsa dahi engeldir.
Anayasa ve kanun koyucu, belli ağırlıktaki suçların infaz şekline (erteleme gibi) bakmaksızın TBMM üyeliğine engel olmasını öngörmüştür.
3
Nihai yeterlilik durumuna karar ver.
İlgili kişi milletvekili seçilme yeterliliğine sahip değildir.
Ceza süresinin bir yılı aşması ve suçun kasten işlenmiş olması nedeniyle erteleme seçilme engelini kaldırmaz.

Anahtar Kavram

Hapis Cezasının Milletvekili Seçilme Yeterliliğine Etkisi

İpuçları

1
Milletvekili seçilme yeterliliğinde kasten işlenen suçlar için öngörülen genel hapis cezası süresini hatırlayın.
2
Cezanın infazının ertelenmiş (tecil edilmiş) olması, mahkumiyetin varlığını ve seçilme engeli statüsünü değiştirir mi?
3
Milletvekili Seçimi Kanunu m. 11, 'ertelenmiş olsa dahi' ibaresiyle bu durumu net bir şekilde açıklamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili adayı olmak için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlilerini ve seçilemeyenlerin geri dönüş şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 103Soru →

1982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları arasında yer alan "meclis araştırması" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, gerekli gördüğü hallerde toplumun genelini ilgilendiren bir konuda meclis araştırması açılmasını talep edebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanının meclis araştırması açılmasını talep edebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü bu yetki sadece milletvekillerine ve siyasi parti gruplarına aittir.
Cumhurbaşkanının meclis araştırması açılmasını talep etme yetkisi bulunmamaktadır. 1982 Anayasası'na göre bu denetim yolu sadece siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından verilen bir önerge ile başlatılabilir. Bu nedenle Cumhurbaşkanının talepte bulunabileceğini belirten seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis araştırmasının hukuki niteliğini belirle.
Meclis araştırması, yasama organının yürütmeyi veya toplumsal olayları denetleme ve bilgi edinme yetkisidir.
Yöntemin amacını anlamak, kimin başlatabileceğini saptamak için temeldir.
2
Başvuru ve başlatma usulünü kontrol et.
Önerge verme yetkisi siyasi parti gruplarına veya en az 20 milletvekiline aittir.
Anayasal usul kuralları denetim yolunun geçerliliğini belirler.
3
Yürütme organının bu süreçteki rolünü analiz et.
Cumhurbaşkanının denetim başlatma veya talep etme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği denetim yetkisi denetlenen tarafından başlatılamaz.

Anahtar Kavram

Meclis Araştırması Usulü ve Sınırları

İpuçları

1
TBMM'nin denetim yollarının kimler tarafından başlatılabileceğini hatırlayın.
2
Yazılı soru, meclis araştırması ve genel görüşme gibi yöntemlerde yürütme organının (Cumhurbaşkanı) bir başlatma yetkisi var mıdır?
3
Meclis araştırması için gerekli olan asgari milletvekili sayısı 20'dir ve devlet/ticari sırlar bu araştırmanın kapsamı dışındadır.

Daha Fazla Pratik

Meclis araştırması ile meclis soruşturması arasındaki farkları (başvuru sayıları ve amaç bakımından) karşılaştırarak çalışmanız tavsiye edilir.
Tahmini Süre:50s
Soru 104Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama yetkisinin kullanım usulleri ve Meclis’in görevleri dikkate alındığında; TBMM tarafından tesis edilen aşağıdaki işlemlerden hangisi hukuki niteliği bakımından bir 'kanun' formunda olmasına karşın, bu işlemin kabul edilebilmesi için Anayasa'da üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) şartı açıkça öngörülmüştür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve özel af ilanına karar verilmesi

Cevap

Genel ve özel af ilanına karar verilmesi
1982 Anayasası’nın 87. maddesine göre TBMM’nin görev ve yetkileri arasında sayılan 'genel ve özel af ilanına karar vermek', usulü dairesinde kabul edilecek bir 'Af Kanunu' ile gerçekleştirilir. Anayasa, bu kanunun kabul edilebilmesi için diğer birçok kanundan farklı olarak üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (mevcut durumda 360360 milletvekili) olumlu oyunu şart koşmuştur. Bu durum, yasama organının bu hassas yetkiyi kullanırken geniş bir uzlaşı aramasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki işlemlerin hukuki formlarını (kanun/parlamento kararı) tasnif etmek
Milletlerarası andlaşmalar, para basma, bütçe ve af ilanı 'kanun' formundadır; savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Soruda belirtilen 'kanun' formunda olma şartını kontrol etmek için.
2
Kanun formunda olan işlemler için Anayasa'da öngörülen özel çoğunluk şartlarını incelemek
Anayasa'nın 87. maddesi, genel ve özel af ilanı için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunu (360360 milletvekili) zorunlu kılmaktadır.
Diğer kanunlardan farklı olarak af kanununda aranan nitelikli çoğunluk şartını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Kanun Formundaki İşlemleri ve Nitelikli Karar Yeter Sayıları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 105Soru →

1982 Anayasası'nda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri, yasama organının asli ve devredilemez yetkileri çerçevesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre, TBMM'nin genel görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamını seçmek ve yüksek yargı organının kompozisyonunu belirlemek, TBMM'nin doğrudan kullandığı genel yetkiler arasında yer alır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamını seçmek TBMM'nin yetkisinde değildir; TBMM sadece 3 üyeyi seçer.
Doğru olmayan ifade, Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamının TBMM tarafından seçildiğini belirten ifadedir. 1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur. TBMM bu üyelerin sadece 3 tanesini (ikisi Sayıştay Genel Kurulu, biri baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından) gizli oylamayla seçer. Kalan 12 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan veya belirli adaylar arasından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin Anayasa Mahkemesine (AYM) üye seçme yetkisini incele.
AYM toplam 15 üyeden oluşur ve TBMM bu üyelerin sadece 3'ünü (2 üye Sayıştay'dan, 1 üye baro başkanları arasından) seçer.
Anayasa'nın 146. maddesine göre seçim yetkisi TBMM ve Cumhurbaşkanı arasında paylaştırılmıştır.
2
Milletlerarası antlaşmaların sürecini değerlendir.
TBMM 'uygun bulma kanunu' çıkarır, Cumhurbaşkanı ise 'onaylar ve yayımlar'.
Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca yetki paylaşımı bu şekildedir.
3
Af ilanı ve Bütçe Kanunu'nun özel kurallarını kontrol et.
Af için beşte üç çoğunluk gerekir ve Bütçe Kanunu geri gönderilemez.
Anayasa'nın 87 ve 89. maddeleri bu özel prosedürleri ve istisnaları belirler.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Seçim ve Onay Yetkilerinin Sınırları

İpuçları

1
TBMM'nin yüksek yargı organlarına üye seçme yetkisi sınırlıdır ve genellikle Cumhurbaşkanı ile paylaşılır.
2
Anayasa Mahkemesi üyelerinin sayısını (15) ve bu üyelerin kaçının Meclis tarafından seçildiğini hatırlamaya çalışın.
3
TBMM sadece 3 AYM üyesi seçer; üyelerin geri kalan büyük çoğunluğu Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin seçiminde TBMM ve Cumhurbaşkanının kaçar üye seçtiğini ve seçim turlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 106Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından gerçekleştirilen yasama işlemleri, tabi oldukları usul ve denetim mekanizmaları bakımından "kanunlar" ve "parlamento kararları" olarak ikiye ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMMTBMM'nin parlamento kararı ile gerçekleştirdiği işlemlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesi

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesi
Meclis Başkanının seçilmesi işlemi, TBMMTBMM'nin kendi iç yapısını ve işleyişini düzenleyen, Cumhurbaşkanının onayına sunulmayan ve Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe giren tipik bir parlamento kararı örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini sınıflandır.
Meclis işlemleri kural olarak ya kanun ya da parlamento kararıdır.
Yasama organının yaptığı işlemlerin tabi olduğu hukuki rejimi belirlemek için bu ayrım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki işlemlerin hangi hukuki formla yapıldığını kontrol et.
Andlaşmaların uygun bulunması, para basılması, af ilanı ve bütçe kabulü kanunla yapılır; Meclis Başkanının seçilmesi ise parlamento kararıdır.
Anayasa ve İçtüzük hükümlerine göre bazı işlemlerin mutlaka kanunla yapılması gerekirken, Meclisin iç işleyişine dair kararlar parlamento kararıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki temel farklar ve uygulama örnekleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 107Soru →

TBMM Genel Kurulu, Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanunu görüşmek amacıyla toplanmıştır. Yapılan oylama esnasında Genel Kurul salonunda 420420 milletvekilinin hazır bulunduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu kanunun Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan "aynen kabul edilebilmesi" için asgari kaç milletvekilinin kabul oyu vermesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 301

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunların TBMM tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 kabul oyu gereklidir.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen kanunun, TBMM tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilmesi gerekir. TBMM üye tamsayısı 600600 olduğundan, bu sayı 301301 olarak hesaplanır. Toplantıya katılanların sayısı (420420) bu özel durumda karar yeter sayısını etkilemez, çünkü Anayasa sabit bir sayı (salt çoğunluk) belirlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısının sağlandığını kontrol etme
Meclis, üye tamsayısının 1/31/3'ü olan 200200 milletvekili ile toplanabilir. Soruda 420420 kişi olduğu belirtildiği için toplantı hukuken geçerlidir.
Toplantı yeter sayısı sağlanmadan yapılan oylamalar geçersizdir.
2
Veto edilen kanunlar için geçerli olan özel karar yeter sayısını belirleme
Anayasa'nın 89. maddesi uyarınca, geri gönderilen kanunların aynen kabulü için "üye tamsayısının salt çoğunluğu" gereklidir.
2017 Anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi güçlendirilmiş ve basit çoğunluk yerine salt çoğunluk şartı getirilmiştir.
3
Üye tamsayısının salt çoğunluğunu hesaplama
600/2+1=301600 / 2 + 1 = 301
Mevcut Anayasa'ya göre milletvekili sayısı 600600 olduğu için salt çoğunluk bu sayıya tekabül eder.

Anahtar Kavram

Veto edilen kanunların aynen kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) aranır.
Soru 108Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) görev ve yetkilerini kullanırken 'kanun' çıkarır veya 'parlamento kararı' alır. Kanunlar kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (yayımlamasına) ve veto yetkisine tabi iken; parlamento kararları meclisin kendi iç işlemi niteliğindedir ve istisnalar dışında yargı denetimine tabi değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bir 'parlamento kararı' ile yerine getirdiği görevlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi bir parlamento kararı değil, kanun niteliğindedir.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması, Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca TBMM tarafından çıkarılan bir 'kanun' ile gerçekleştirilir. Kanunlar Cumhurbaşkanı'nın onayına tabidir ve veto edilebilirler. Diğer seçeneklerdeki işlemler ise TBMM'nin doğrudan aldığı ve Cumhurbaşkanı'nın onay mekanizmasına dahil olmayan parlamento kararlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini belirlemek
Anayasa'nın 87, 88 ve 89. maddeleri kanun yapımını; 92, 94, 110 gibi maddeler ise belirli parlamento kararlarını düzenler.
Hangi işlemin kanun, hangisinin karar olduğunu ayırt etmek için anayasal dayanak gerekir.
2
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını uygulamak
Milletlerarası andlaşmalar (m. 90), para basılması, genel ve özel af ilanı gibi işlemler 'kanun' ile yapılır.
Bu işlemler Cumhurbaşkanı'na gönderilir ve veto edilebilir veya yayımlanır.
3
Seçenekleri analiz etmek
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması bir kanun iken; savaş ilanı, içtüzük ve dokunulmazlık gibi işlemler meclisin kendi iradesiyle kesinleşen kararlardır.
Soruda istenen 'parlamento kararı olmayan' seçeneği tespit edilir.

Anahtar Kavram

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin parlamento kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu (İçtüzük, Dokunulmazlık, Üyelik düşmesi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 109Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan bilgi edinme ve denetim yolları uyarınca, milletvekilleri tarafından hazırlanan bir "yazılı soru" önergesi, cevaplandırılmak üzere aşağıdaki makamlardan hangisine veya hangilerine yöneltilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar
1982 Anayasası'nın 98. maddesine göre yazılı soru, milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir. Bu makamlar, kendilerine yöneltilen soruları en geç on beş gün içinde cevaplamakla yükümlüdürler.

Adım Adım Çözüm

1
Yazılı soru mekanizmasının tanımını hatırla.
Milletvekillerinin yürütme organından bilgi almak için kullandığı bir yöntemdir.
Sorunun hangi anayasal kurumla ilgili olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin yürütme yapısına etkisini gözden geçir.
Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiş, Başbakanlık makamı kaldırılmıştır.
Denetimin muhatabı olan makamların yeni sisteme göre belirlenmesi gerekir.
3
Anayasa Madde 98'deki güncel muhatapları tespit et.
Yazılı soru sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilebilir.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının meclise karşı doğrudan siyasi sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle bu kapsam dışında tutulduğunu teyit etmek içindir.

Anahtar Kavram

Yazılı Soru Mekanizmasının Muhatapları
Tahmini Süre:45s
Soru 110Soru →

1982 Anayasası’nın “Milletvekili Seçilme Yeterliliği” başlıklı 76. maddesi ile ilgili mevzuat hükümleri ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararları göz önünde bulundurulduğunda, adaylık şartları ve engellerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taksirli suçlar hariç, yüz kızartıcı nitelikte olmayan bir suçtan dolayı bir yıl hapis cezasına mahkûm edilen ancak bu cezası adli para cezasına çevrilen bir kimse, hüküm giydiği asıl ceza süresi sınırda olduğu için milletvekili seçilemez.

Cevap

Taksirli suçlar hariç, yüz kızartıcı nitelikte olmayan bir suçtan dolayı bir yıl hapis cezasına mahkûm edilen ancak bu cezası adli para cezasına çevrilen bir kimsenin milletvekili seçilemeyeceğine dair ifade yanlıştır; bu durumdaki kişiler seçilebilir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır, çünkü Anayasa’da belirtilen 'toplam bir yıl hapis cezası' engeli, cezanın adli para cezasına çevrilmesi durumunda aşılmış sayılmaz. Türk Ceza Kanunu madde 50/5 uyarınca, seçenek yaptırıma çevrilen cezalarda 'asıl mahkûmiyet' çevrilen yaptırımdır. Dolayısıyla yüz kızartıcı bir suç işlenmediği sürece, para cezasına çevrilen mahkûmiyetler milletvekili seçilmeye engel oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 76. maddesindeki hapis cezası sınırını belirle.
Taksirli suçlar hariç, toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar milletvekili seçilemez.
Anayasal seçilme yeterliliği kriterini tespit etmek.
2
Hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesinin hukuki sonucunu analiz et.
Türk Ceza Kanunu m. 50/5 uyarınca, hapis cezası adli para cezasına çevrildiğinde artık 'asıl mahkûmiyet' para cezasıdır.
Yaptırım türünün değişmesinin seçilme yeterliliğine etkisini belirlemek.
3
YSK ve doktrin görüşünü uygula.
Yüz kızartıcı bir suç söz konusu değilse, hapis cezası para cezasına çevrildiğinde 1 yıllık hapis cezası engeli gerçekleşmemiş sayılır.
Hukuki yorumu somut olaya uyarlamak.

Anahtar Kavram

Milletvekili seçilme yeterliliğinde mahkûmiyetin türü ve yaptırıma çevrilmesinin etkisi.

İpuçları

1
Anayasa'daki '1 yıl' sınırı hapis cezası içindir, yaptırımın türü değişirse sonuç ne olur?
2
Adli para cezasına çevrilen bir hükümde, kişinin sicilindeki asıl yaptırımın ne kabul edildiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili adaylığı için istifası zorunlu olan ve seçilemediklerinde görevlerine geri dönemeyen meslek gruplarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 111Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen "Meclis Soruşturması" mekanizmasının işleyiş usulleri ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu, her siyasi parti grubunun Meclisteki gücü oranında komisyona verebileceği üye sayısının üç katı olarak bildireceği adaylar arasından, her grup için ayrı ayrı kura çekilmesiyle belirlenen 1515 üyeden oluşur.

Cevap

Meclis soruşturması komisyonunun, siyasi parti gruplarının güçleri oranında bildireceği aday sayısının üç katı içinden her grup için ayrı ayrı ad çekme (kura) yöntemiyle belirlenen 15 üyeden oluşmasıdır.
Meclis soruşturması komisyonunun oluşumunda, tarafsızlığı ve temsilde adaleti sağlamak amacıyla siyasi parti gruplarının güçleri oranında aday göstermesi ve bu adaylar (33 katı aday) arasından kura (ad çekme) yönteminin kullanılması anayasal bir zorunluluktur. Bu usul, komisyonun sadece çoğunluk partisinin kontrolünde kalmasını engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması komisyonunun kuruluş usulünü incelemek.
Komisyonun 1515 üyeden oluştuğu ve üyelerin siyasi parti gruplarının güçleri oranında göstereceği 33 katı aday arasından kura ile seçildiği tespit edilir.
Anayasa'nın 106. maddesi bu özel seçim usulünü detaylandırmıştır.
2
Karar yeter sayılarını (kuorum) doğrulamak.
Önerge için 301301, açılma kararı için 360360 (3/53/5), Yüce Divan sevki için 400400 (2/32/3) oy gerektiği saptanır.
20172017 anayasa değişiklikleri ile bu sayılar nitelikli çoğunluk olarak belirlenmiştir.
3
Yüce Divan'a sevkin hukuki sonuçlarını analiz etmek.
Sevk kararı ile kişinin görevi (bakanlık/yardımcılık) sona erer ancak milletvekilliği sıfatı (eğer varsa) otomatik olarak düşmez.
Görevden ayrılma ve milletvekilliğinin düşmesi farklı hukuki prosedürlere tabidir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Komisyonu Kuruluş Usulü ve Hukuki Sonuçları
Soru 112Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü ve 19821982 Anayasası hükümleri çerçevesinde; bir yasama dönemi içerisinde sonuçlandırılamamış olan kanun tekliflerinin hukuki durumu ve yeni yasama dönemindeki süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun teklifi hükümsüz (kadük) hale gelir ve yeni yasama döneminde görüşülebilmesi için teklifin yeniden sunulması gerekir.

Cevap

Kanun teklifi hükümsüz (kadük) hale gelir ve yeni yasama döneminde görüşülebilmesi için teklifin yeniden sunulması gerekir.
TBMM İçtüzüğü'ne göre bir yasama dönemi içinde yasalaşma süreci tamamlanmayan teklifler 'kadük' olur. Kadük olan bir teklifin hukuki varlığı sona erer; bu nedenle yeni yasama döneminde aynı konunun görüşülebilmesi için milletvekillerinin teklifi tekrar TBMM Başkanlığına sunmaları şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama dönemi kavramını analiz etme
İki genel seçim arasındaki süreye yasama dönemi denir (55 yıl).
Kanun tekliflerinin ömrü, sunuldukları yasama dönemi ile sınırlıdır.
2
Kadük (hükümsüzlük) durumunu tanımlama
Bir yasama dönemi içinde sonuçlandırılamayan kanun teklifleri kadük sayılır.
TBMM İçtüzüğü madde 7777 uyarınca, dönem sonunda yasalaşmamış işler geçerliliğini yitirir.
3
Reddedilme ile kadük olma arasındaki farkı belirleme
Kadük olan teklif hemen yeniden verilebilir; reddedilen teklif için 11 yıl beklenmelidir.
Reddedilen tekliflerdeki bekleme süresi, Meclis'in iradesine saygı ve zaman tasarrufu içindir.

Anahtar Kavram

Kanun Tekliflerinin Kadük (Hükümsüz) Olması

İpuçları

1
Bir yasama dönemi iki seçim arasını kapsar; peki bu süre bitince yarım kalan işlere ne isim verilir?
2
Seçimler yapılıp yeni Meclis toplandığında, eski dönemden kalan dosyaların 'hükümsüz' sayıldığını düşünün.
3
Bu duruma 'kadük olma' denir ve bu tekliflerin tekrar canlanması için yeni bir imza ve sunum süreci gerekir.

Daha Fazla Pratik

Kanun tekliflerinin reddedilmesi durumundaki '11 yıl kuralı' ile kadük olma durumunu bir tablo yaparak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 113Soru →

1982 Anayasası'na göre kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görüşülme usulü ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul edilmesi durumunda yayımlanmasının zorunlu olduğu ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen kanun TBMM Genel Kurulunda hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy ile kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır. Eğer Meclis kanunda değişiklik yaparsa, bu yeni bir teklif sayılır ve Cumhurbaşkanı'nın tekrar iade etme yetkisi doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Teklif Aşamasının Değerlendirilmesi
Kanun teklifi yetkisinin sadece milletvekillerine ait olduğunun tespiti.
1982 Anayasası m. 88 uyarınca kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.
2
Geri Gönderme (Veto) İstisnasının Kontrolü
Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceğinin belirlenmesi.
Anayasa m. 89 uyarınca Cumhurbaşkanı Bütçe Kanunu'nu iade edemez.
3
Meclis İnatlaşma (Aynen Kabul) Sayısının Analizi
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için 301301 (salt çoğunluk) gerektiğinin teyidi.
2017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine üye tam sayısının salt çoğunluğu şartı getirilmiştir.
4
Yürürlük Tarihi Kuralının Hatırlanması
Belirtilmediği durumlarda yürürlük gününün 'yayımlanma günü' olduğunun saptanması.
Güncel mevzuat uyarınca 45 günlük varsayılan süre artık uygulanmamaktadır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Süreç Döngüsü

İpuçları

1
Geri gönderilen (veto edilen) bir kanunun tekrar kabulü için gereken oy sayısı ile normal bir kanunun kabulü için gereken oy sayısı aynı değildir.
2
Bütçe kanunlarının diğer kanunlardan ayrılan en büyük özelliği Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilememesidir.
3
Meclis'in geri gönderilen kanun üzerindeki 'direnme' gücü, üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 rakamına bağlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının kanunları iade etme yetkisi ile Anayasa Mahkemesine iptal davası açma yetkisi arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 114Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca düzenlenen "Meclis Soruşturması" süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma açılmasına karar verilen bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısının görevi, Meclisin soruşturma açılması yönünde karar verdiği anda kendiliğinden sona erer.

Cevap

Soruşturma açılmasına karar verilmesi durumunda görevin kendiliğinden sona ereceğini belirten ifade yanlıştır; görev ancak Yüce Divan'a sevk kararı ile sona erer.
Doğru olmayan ifade, soruşturma açılması kararıyla görevin sona ereceğini belirten ifadedir. 1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, bir bakanın veya Cumhurbaşkanı yardımcısının görevinin sona ermesi için Meclis tarafından Yüce Divan'a sevk kararı (400400 oy) alınmış olması gerekir. Soruşturma açılması kararı (360360 oy) ise sadece konunun araştırılması için bir komisyon kurulmasını sağlar ve bu aşamada ilgili kişinin görevi devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturmasının aşamalarını hatırla.
Süreç: Önerge (301301), Soruşturma Açılması Kararı (360360), Komisyon İncelemesi ve Yüce Divan'a Sevk Kararı (400400).
Soruşturmanın her aşaması farklı bir sayısal yeterlilik ve hukuki sonuç gerektirir.
2
Görevin sona erme anını tespit et.
Anayasa Madde 106'ya göre: 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer.'
Yalnızca soruşturma açılmış olması (ilk aşama), suçluluğu karine haline getirmez; ancak yargılama aşamasına geçilmesi görevi bitirir.
3
Seçenekleri bu bilgilerle kıyasla.
Soruşturma açılması kararının görevi bitireceğini savunan ifade yasal düzenlemeyle çelişmektedir.
Yanlış olan öncülün bulunması için aşamalar arasındaki hukuki farkın ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Prosedürü ve Yüce Divan Süreci

İpuçları

1
Meclis soruşturması süreci kademeli bir yapıdadır; her kademede daha yüksek bir oy oranı aranır.
2
Anayasa'ya göre görevin sona ermesi, kişinin artık yargılanacağı kesinleştiğinde (Yüce Divan'a sevk) gerçekleşir.
3
Soruşturma açılması için 360, Yüce Divan'a sevk için 400 oy gerekir. Görev, 400 oy sonucunda biter.

Daha Fazla Pratik

Meclis Araştırması ile Meclis Soruşturması arasındaki temel farkları (ceza sorumluluğu yönünden) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 115Soru →

Milletvekilliği statüsünün sona ermesi ve üyeliğin düşmesi usulleri 1982 Anayasası'nın 84 ve 85. maddelerinde kapsamlı şekilde ele alınmıştır. Bu hükümler çerçevesinde, milletvekilliğinin sona ermesine dair aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşmesine, yetkili komisyonun raporu üzerine TBMM Genel Kurulunca gizli oyla karar verilir.

Cevap

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşmesine, yetkili komisyonun raporu üzerine TBMM Genel Kurulunca gizli oyla karar verilir.
1982 Anayasası'nın 84. maddesinin 3. fıkrasına göre; bir milletvekilinin milletvekilliği ile bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar etmesi durumunda, yetkili komisyonun hazırladığı rapor üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla üyeliğin düşmesine karar verilir. Bu süreçte komisyonun hazırlığı ve oylamanın gizliliği anayasal güvence altındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğini sona erdiren farklı usulleri kategorize edin.
Üyelik; istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık gibi hallerde TBMM kararıyla; ölüm veya Cumhurbaşkanı seçilme gibi hallerde kendiliğinden; kesin hüküm veya kısıtlılık durumunda ise bildirimle sona erer.
Anayasa'daki usul farklılıklarını tespit etmek soruyu çözmek için kritiktir.
2
Bağdaşmazlık durumuna özgü oylama şartını kontrol edin.
Anayasa madde 84/384/3 uyarınca, bağdaşmayan görevde ısrar halinde Genel Kurulun 'gizli oy' ile karar vermesi gerektiği görülür.
Bu durum, TBMM'nin diğer düşme kararlarından oylama gizliliği yönüyle ayrılır.
3
Yargısal denetim sürelerini teyit edin.
Anayasa madde 8585 uyarınca başvuru süresi 77 gün, Anayasa Mahkemesinin karar süresi ise 1515 gündür.
KPSS'de en sık sorulan ve karıştırılan süre sınırlarını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Biçimleri ve Usul Şartları
Soru 116Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde faaliyet gösteren siyasi parti gruplarının aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması anayasal olarak yasaklanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Başkanlığı için aday göstermek

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday göstermesi yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesinin son fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Bu düzenleme, Meclis Başkanı'nın partiler üstü ve tarafsız bir konumda bulunmasını amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal hükmün tespiti
1982 Anayasası'nın 94. maddesinin incelenmesi.
Meclis Başkanlık Divanı ve seçim usullerini düzenleyen temel madde budur.
2
Gruplara getirilen yasakların değerlendirilmesi
Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceği bilgisinin teyit edilmesi.
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş bir kısıtlamadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları

İpuçları

1
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak amacıyla getirilen yasakları düşünün.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılması konusundaki karar alma yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 117Soru →

Anayasal sistemimizde yasama organı ile yürütme organının görev alanları zaman zaman birbiriyle karıştırılabilmektedir. Buna göre, 19821982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer alan işlemlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para basılmasına karar vermek

Cevap

Para basılmasına karar vermek, 1982 Anayasası'nın 87. maddesinde düzenlenen TBMM görevlerinden biridir.
Para basılmasına karar vermek, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 87.87. maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel görev ve yetkileri arasında doğrudan sayılan, devletin mali egemenlik haklarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin anayasal görevlerini listeleyin
Kanun yapmak, bütçe kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, antlaşma uygun bulmak, af ilan etmek.
19821982 Anayasası 87.87. madde yasamanın genel sınırlarını çizer.
2
Yürütme organının yetkileriyle karşılaştırın
Antlaşma onaylamak, kanun yayımlamak ve OHAL ilan etmek yürütme (Cumhurbaşkanı) yetkisidir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği organların görevleri farklıdır.
3
Seçeneklerdeki 'karar verme' vurgusuna odaklanın
Para basılmasına 'karar veren' Meclis, fiilen basan Merkez Bankasıdır.
Egemenlik hakkının temsili kullanımı yasama organına bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organlarının Yetki Ayrımı

İpuçları

1
Milletlerarası antlaşmalar konusunda Meclis ile Cumhurbaşkanının yetkilerini birbirine karıştırmayın.
2
Onaylamak ve yayımlamak gibi işlemler genellikle yürütme organının sembolik ve icrai yetkileridir.
3
Anayasa'nın 87.87. maddesinde yer alan 'para' ile ilgili tek yetkiyi hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin seçimle ilgili (RTÜK, HSK, AYM üyeleri) görevlerini de gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 118Soru →

19821982 Anayasası'na göre TBMM Başkanlık Divanı'nın yapısı, üyelerinin tarafsızlığı ve oylama hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkanlık Divanı'nda görev alan Katip Üyeler ve İdare Amirleri, tarafsızlık ilkesi gereği Genel Kurul'da yapılan oylamalarda oy kullanamazlar.

Cevap

Başkanlık Divanı üyesi olan Katip Üyeler ve İdare Amirlerinin oy kullanamayacağını belirten ifade yanlıştır; zira bu kısıtlama sadece Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili için geçerlidir.
Doğru olmayan ifade, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinin oy kullanamayacağını savunan seçenektir. 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesine göre; TBMM Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz. Ancak Divan'ın diğer üyeleri olan Katip Üyeler ve İdare Amirleri ile oturumu o an yönetmeyen Başkanvekilleri Genel Kurul oylamalarına katılabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 9494. maddesindeki oylama yasağını incele.
Yalnızca Meclis Başkanı'nın ve oturumu yöneten Başkanvekilinin oy kullanamayacağı hükme bağlanmıştır.
Anayasa'daki 'Başkanın ve oturumu yöneten Başkanvekilinin oy kullanma hakkı yoktur' ifadesi, bu yasağın kapsamını netleştirir.
2
Başkanlık Divanı'nın diğer üyeleri olan Katip Üyeler ve İdare Amirlerinin durumunu değerlendir.
Bu üyeler hakkında herhangi bir oy kullanma yasağı bulunmamaktadır.
Anayasa koyucu, divanın işleyişini yürüten bu üyelerin siyasi temsiliyet ve oylama haklarını kısıtlamamıştır.
3
Başkanvekillerinin tarafsızlık ve oylama hakları arasındaki farkı ayırt et.
Tüm Başkanvekilleri siyasi faaliyet yasağına tabidir (tarafsızlık), ancak sadece oturumu yöneten kişi o an oy kullanamaz.
Oturumu yöneten kişinin tarafsızlığını oylama anında koruması bir zorunlulukken, diğer Başkanvekilleri o sırada sadece milletvekili sıfatıyla hareket edebilirler.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı Üyelerinin Oylama ve Siyasi Faaliyet Kısıtlamaları

İpuçları

1
Anayasa'da oylama yasağının kimler için 'mutlak' kimler için 'koşullu' olduğunu hatırlayın.
2
Başkanlık Divanı üyelerinden hangilerinin 'yönetici' sıfatıyla kürsüde olduğunu, hangilerinin sadece yardımcı (sekreterya/idari) görevde olduğunu düşünün.
3
Unutmayın; sadece kürsüdeki 'yöneten' kişi o an oy kullanamaz. Katip Üyeler ve İdare Amirleri milletvekili haklarını kullanmaya devam eder.

Daha Fazla Pratik

TBMM Başkanlık Divanı'nın siyasi parti gruplarına göre dağılımındaki 'nispi temsil' kuralını ve üye sayısının nasıl belirlendiğini çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 119Soru →

1982 Anayasası ve milletvekili seçimlerine ilişkin yasal düzenlemeler uyarınca, milletvekili seçilme yeterliliği ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili adaylığı için görevinden çekilen yüksek yargı organı mensupları, hâkimler, savcılar ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları; seçimi kaybetmeleri halinde eski görevlerine geri dönebilirler.

Cevap

Hâkimler, savcılar, yüksek yargı mensupları ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin, milletvekili adaylığı sonrası görevlerine geri dönebileceklerini belirten ifade yanlıştır.
Seçilme yeterliliği ve adaylık sürecinde en kritik ayrım 'geri dönüş yasağı'dır. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca; hâkimler, savcılar, yüksek yargı organı mensupları ile Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları, aday olup seçimi kaybetmeleri halinde eski görevlerine geri dönemezler. Bu kural yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
2017 Anayasa değişikliği ile getirilen yaş ve askerlik şartını analiz et.
Seçilme yaşı 18'e düşürülmüş ve 'askerlik hizmetini yapmış olmak' yerine 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şartı getirilmiştir.
Henüz 20 yaşına gelmemiş 18-19 yaşındaki bireylerin askerlik yükümlülüğü başlamadığı için adaylıklarına engel yoktur.
2
Adaylık için istifa etmesi gereken grupları sınıflandır.
Memurlar, yüksek yargı üyeleri, subay/astsubaylar ve öğretim elemanları istifa etmelidir; ancak kamu işçileri bu kapsamda değildir.
Anayasa metninde işçi statüsünde çalışanlar açıkça bu zorunluluğun dışında tutulmuştur.
3
Adli sicil kayıtlarının seçilmeye etkisini değerlendir.
Taksirli suçlar süresi ne olursa olsun engel değildir. Kasten işlenen suçlarda 1 yıl kuralı vardır; ancak yüz kızartıcı suçlarda af bile engeli kaldırmaz.
Anayasa'nın 76. maddesi kasten işlenen cezalar ile yüz kızartıcı suçları farklı kategorilerde değerlendirmiştir.
4
Seçimi kaybeden adayların göreve dönüş imkanlarını incele.
Hâkim, savcı, yüksek yargı üyesi ve TSK mensupları hiçbir şekilde dönemez; memurlar ve öğretim elemanları dönebilir.
Yargı bağımsızlığı ve ordunun siyasetten arındırılması ilkeleri gereği bu özel gruplara geri dönüş yasağı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Geri Dönüş Yasağı

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme halleri ile seçilme yeterliliğinin kaybı arasındaki farkları çalışmak pekiştirici olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 120Soru →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca; bir yasama döneminde sonuçlandırılamamış olan kanun tekliflerinin hükümsüz sayılması (kadük olma) kuralının istisnası olan ve yeni yasama döneminde de geçerliliğini koruyarak işleme devam eden kanun türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri

Cevap

Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri, TBMM İçtüzüğü'nün 7777. maddesine göre kadük olma kuralının tek istisnasıdır. Bu teklifler, yeni yasama dönemi başladığında hiçbir işleme gerek kalmaksızın yenilenmiş sayılarak kaldıkları yerden devam ederler.

Adım Adım Çözüm

1
Kadük olma kavramını tanımla
Bir yasama dönemi (iki seçim arası) içinde yasalaşmayan teklifler hükümsüz kalır.
Meclis çalışmalarının sürekliliğini sınırlayan genel kural budur.
2
İstisna durumunu belirle
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasına dair teklifler kadük olmaz.
Devletin uluslararası taahhütlerinin sürekliliğini sağlamak ve diplomatik süreçlerin kesintiye uğramasını önlemek amaçlanır.
3
Hukuki dayanağı teyit et
TBMM İçtüzüğü Madde 7777 uyarınca bu teklifler yeni dönemde yenilenmiş sayılır.
İçtüzük bu konuda net bir muafiyet hükmü getirmiştir.

Anahtar Kavram

Kadük Olma ve İstisnaları
ÖncekiSayfa 6 / 41Sonraki
Yasama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 6 | Examkin