Examkin

Kanun Yapım Süreci

63 soru

Soru 21Soru →

1982 Anayasası'na göre, kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) geri gönderilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen Bütçe Kanunu'nu, içeriğini uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın Bütçe Kanunu'nu geri gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Ancak aynı maddede açıkça 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' denilerek Bütçe Kanunu geri gönderme yetkisinin dışında tutulmuştur. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı'nın bütçeyi veto etme yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki denetim yetkisini (Veto/Geri Gönderme) incele.
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunları yayımlar veya geri gönderir.
Anayasal bir denge ve denetleme mekanizmasıdır.
2
Geri gönderme yetkisinin istisnalarını kontrol et.
Bütçe Kanunu bu hükmün dışında tutulmuştur.
Devlet hizmetlerinin aksamaması ve bütçenin zamanında yürürlüğe girmesi zorunluluğu.
3
TBMM'nin geri gönderilen kanuna karşı tutumunu analiz et.
Aynen kabul için 301 oy (üye tamsayısı salt çoğunluğu) gerekir.
2017 değişikliği ile yasama organının iradesinin güçlendirilmesi ve nitelikli çoğunluk aranması.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnaları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları geri gönderme (veto) yetkisi her kanun için geçerli midir?
2
Devlet harcamalarının ve kamu hizmetlerinin devamlılığını sağlayan özel kanun türünü düşünün.
3
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanan ancak Meclise geri gönderilemeyen bir kanundur.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunu ile diğer kanunlar arasındaki farkları (hazırlayan makam, yargısal denetim, veto durumu) karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen kanun yapım süreci ve Cumhurbaşkanı'nın kanunları yayımlama yetkisi göz önüne alındığında; Meclis tarafından kabul edilip Cumhurbaşkanı'na gönderilen bir kanunun "bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi" (veto) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Anayasa'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis'e geri gönderilen bir kanunun Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak zorunda kalması için Meclis'in bu kanunu 'aynen' ve 'üye tamsayısının salt çoğunluğuyla' (600 milletvekilinin yarısından bir fazlası olan 301 oy) kabul etmesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifinin yasalaşma sürecini belirle.
Kanunlar milletvekilleri tarafından teklif edilir, komisyonlarda görüşülür ve Genel Kurul'da kabul edilir.
Sürecin başlangıç noktasını anlamak için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini ve yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya Meclis'e geri gönderir (Bütçe kanunu hariç).
Veto yetkisinin kapsamını ve süresini belirlemek için gereklidir.
3
Meclis'in veto edilen kanun üzerindeki ikinci görüşme şartlarını analiz et.
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301301 kabul oyu) gereklidir.
2017 değişikliği ile getirilen özel çoğunluk şartını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Aynen Kabul Şartı

İpuçları

1
Bütçe kanunlarının diğer kanunlardan farklı bir veto prosedürü olduğunu unutmayın.
2
2017 yılında yapılan değişiklikle Meclis'in veto edilen bir kanunu aynen kabul edebilmesi için gereken oy sayısının arttırıldığını hatırlayın.
3
Üye tamsayısı 600 olan TBMM'de salt çoğunluk 301'e tekabül eder ve aynen kabul için bu sayı aranır.

Daha Fazla Pratik

Kanun yapım süreci ile parlamento kararları arasındaki farkları (yayımlanma ve yargısal denetim açısından) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen güncel kanun yapım ve yayımlanma süreci dikkate alındığında, Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme yetkisi ve TBMM’nin bu kanunları tekrar görüşme usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunların TBMM Genel Kurulu tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu gereklidir.

Cevap

Meclisin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu aynen kabul edebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekili) olumlu oyu şarttır.
Doğru olan ifade, Meclisin Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul edebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (en az 301 milletvekili) oyuna ihtiyaç duyduğudur. Bu kural 2017 anayasa değişikliği ile yürütmenin yasama üzerindeki etkisini dengelemek amacıyla getirilmiş nitelikli bir çoğunluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının inceleme süresini belirleme
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Anayasa'nın 89. maddesi gereği bu süre hak düşürücü niteliktedir.
2
Veto edilemeyecek kanun istisnasını kontrol etme
Bütçe kanunları geri gönderilemez.
Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği özel bir statüsü vardır.
3
Meclisin ısrar (aynen kabul) şartını analiz etme
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gereklidir.
2017 değişikliği öncesi karar yeter sayısı yeterliyken, artık nitelikli bir çoğunluk aranmaktadır.

Anahtar Kavram

Kanunların Cumhurbaşkanınca Geri Gönderilmesi (Veto ve Israr Usulü)

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme süresi ve bütçe kanununa özel durumu hatırlayın.
2
Meclisin Cumhurbaşkanına karşı bir kanunu 'aynen' kabul etmesi için gereken sayı, 2017 değişikliğiyle 301'e çıkarılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Kanunlar ile Parlamento Kararları arasındaki farkları ve hangilerinin yargısal denetime tabi olduğunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru →

Yasama organı tarafından kabul edilip yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına gönderilen bir kanun metninin, Cumhurbaşkanı tarafından 'bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi' yetkisi ve bu süreci takip eden yasama aşamalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından tekrar yasalaştırılabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından tekrar yasalaştırılabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyunun yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen (veto edilen) bir kanunun TBMM tarafından 'aynen kabul' edilip Cumhurbaşkanına yayımlanması için tekrar gönderilebilmesi için gereken asgari oy sayısı 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' değil, 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' olan en az 301301 oydur. Bu kural 20172017 anayasa değişikliği ile getirilmiş olup, yürütmenin kanunlar üzerindeki denetim gücünü artırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme ve geri gönderme yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya gerekçe göstererek geri gönderir.
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi bu süreyi ve yetkiyi tanımlamıştır.
2
Veto yetkisinin istisnalarını kontrol et.
Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceğini doğrula.
Devletin mali işleyişinin aksamaması için bütçe yasalarına özel bir statü tanınmıştır.
3
Meclisin iade edilen metin üzerindeki karar seçeneklerini analiz et.
Meclis ya metni aynen kabul eder ya da değişiklik yapar.
Metin üzerinde yapılan her türlü değişiklik metni yeni bir teklif statüsüne sokar.
4
Aynen kabul için gereken nitelikli çoğunluk şartını teyit et.
Karar yeter sayısının en az 301301 (üye tamsayısının salt çoğunluğu) olması gerektiğini saptayın.
20172017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine, yürütmenin kararını dengelemek amacıyla daha yüksek bir oy sınırı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Veto Yetkisi ve Meclisin Zorunlu Karar Yeter Sayısı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yasama sürecindeki denetim yetkisini ve bütçe yasasındaki istisnai durumları hatırlayın.
2
20172017 yılında yapılan sistem değişikliği ile Meclisin veto edilen bir yasayı tekrar kabul etme şartının nitelikli bir sayıya bağlandığını göz önünde bulundurun.
3
Bir kanunun 'aynen kabulü' için gereken sayının sabit bir rakama (301301) bağlandığını, basit çoğunluğun artık bu süreçte etkisiz kaldığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kanun yapım süreci ile parlamento kararları arasındaki farkları ve Cumhurbaşkanının parlamento kararlarını geri gönderip gönderemeyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya geri gönderilmesi süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) ile aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) ile aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
1982 Anayasası'na göre kanunlar Meclis'te kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı'na gönderilir. Cumhurbaşkanı 15 gün içinde ya yayımlar ya da geri gönderir. Eğer Meclis, geri gönderilen metni hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 kabul oyuyla) tekrar kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın artık bu kanunu ikinci kez geri gönderme yetkisi kalmaz ve yayımlamak zorunda kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklif yetkisini belirle.
Sadece milletvekilleri kanun teklifi verebilir (Bütçe hariç).
Yasal sürecin başlangıç noktasını saptamak için.
2
Cumhurbaşkanının inceleme süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Zaman aşımı veya işlem sürelerini doğru bilmek gerekir.
3
Meclisin geri gönderilen kanun üzerindeki yetkisini analiz et.
Meclis, kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301) aynen kabul ederse veto aşılamaz ve yayımlanır.
Yasama organının yürütme üzerindeki üstünlüğünü ve karar yeter sayısını test etmek için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Veto Süreci

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları incelemesi için anayasada belirlenen gün sayısını ve veto edemeyeceği özel kanunu hatırlayın.
2
Meclisin bir kanunu Cumhurbaşkanı'na rağmen yürürlüğe sokabilmesi için gereken 'nitelikli çoğunluk' (301) kuralını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kanun yapım süreci ile parlamento kararları arasındaki farkları ve parlamento kararlarının yargısal denetimini çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 26Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, geri gönderilmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilen ve yayımlamak zorunda kaldığı kanunlar aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın, Meclis tarafından aynen kabul edilerek yayımlanan kanunlar aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamayacağını belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. ve 150. maddelerine göre, Cumhurbaşkanı yayımladığı kanunların (TBMM tarafından aynen kabul edilerek yayımlanması zorunlu hale gelmiş olsa dahi) Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkına sahiptir. Kanunu 'aynen kabul' yoluyla yayımlamak zorunda kalması, onun yargı yoluna başvurmasına engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Cumhurbaşkanına sunulması
Meclis tarafından kabul edilen kanun yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir.
Kanun yapım sürecinde yürütme organının denetim yetkisini başlatmak.
2
İnceleme ve geri gönderme yetkisinin değerlendirilmesi
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da bütçe kanunları hariç olmak üzere geri gönderir.
Anayasal denge ve denetleme mekanizmasını işletmek.
3
Meclisin ısrar (aynen kabul) mekanizmasının kontrolü
TBMM, geri gönderilen kanunu 301 (salt çoğunluk) ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.
Yasama organının iradesinin üstünlüğünü ve yayımlama zorunluluğunu tespit etmek.
4
Yargısal denetim yetkisinin incelenmesi
Kanun yayımlandıktan sonra Cumhurbaşkanı'nın Anayasa Mahkemesine başvurma yetkisi devam eder.
Bir kanunun zorunlu olarak yayımlanması, o kanunun anayasaya uygunluğunun kabul edildiği anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

Kanunların ısrar süreci ve yargısal denetimi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim hakkını birbirinden ayırın.
2
Meclis'in 'aynen kabul' (ısrar) etmesi sadece yayımlamayı zorunlu kılar, AYM yolunu kapatmaz.
3
Cumhurbaşkanı, iptal davası açma yetkisi en geniş olan öznelerden biridir; kendi yayımladığı kanuna da dava açabilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının geri gönderemediği tek kanun olan Bütçe Kanunu'nun hazırlık süreci ve TBMM'deki görüşülme usullerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi (veto) süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Doğru ifade, Meclis'in Cumhurbaşkanı tarafından veto edilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekilinin oyuyla, hiçbir değişiklik yapmadan ('aynen') tekrar kabul etmesi durumunda, Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu Resmî Gazete'de yayımlamak zorunda olduğunu belirtir. Bu, yasama organının yürütme üzerindeki 'ısrar' yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Cumhurbaşkanı'na gönderilmesi
Meclis'te kabul edilen kanun incelenmek üzere Cumhurbaşkanı'na sunulur (15 günlük süre başlar).
Anayasa uyarınca yürütmenin başı kanunları yayımlama veya geri gönderme yetkisine sahiptir.
2
Geri gönderme (Veto) yetkisinin analizi
Cumhurbaşkanı bütçe kanunları hariç tüm kanunları gerekçesiyle Meclise geri gönderebilir.
Bütçe kanunları, devlet faaliyetlerinin devamlılığı için veto edilemeyen özel kanunlardır.
3
Meclis'te 'Aynen Kabul' şartının kontrolü
Meclis'in kanunda ısrar edebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (600/2+1=301600 / 2 + 1 = 301) gereklidir.
2017 değişikliği ile ısrar karar yeter sayısı zorlaştırılarak yasama ve yürütme arasında denge kurulmuştur.
4
Yayımlama zorunluluğunun tespiti
301 oyla aynen kabul edilen kanun tekrar Cumhurbaşkanı'na gider ve Cumhurbaşkanı bu sefer yayımlamak zorundadır.
Anayasa Madde 89 hükmü uyarınca Meclis'in nitelikli iradesi Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini aşar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi (Madde 89)

İpuçları

1
Bütçe kanunlarının yasama sürecindeki özel konumunu ve veto edilip edilemeyeceğini hatırlayın.
2
2017 anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin bir kanunda ısrar etmesi (aynen kabul) için gereken oy sayısının artırıldığını (301) düşünün.
3
Cumhurbaşkanı'nın veto ettiği bir kanun Meclis tarafından değiştirilirse, bu metnin artık 'aynen kabul' sayılamayacağına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Kanunların yargısal denetimi (Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılması) ve Parlamento Kararları ile Kanunlar arasındaki farkları çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 28Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından herhangi bir değişiklik yapılmadan 'aynen kabul' edilebilmesi için gereken asgari üye sayısı ve bu sürecin hukuki sonucuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301 milletvekili) ile herhangi bir değişiklik yapmadan kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Doğru ifadeye göre, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) kanunu aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür. Bu kural, yasama organının yürütme karşısındaki üstünlüğünü ve kanun yapma yetkisinin asilliğini korumaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisini analiz etme
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderir.
Anayasa'nın 89. maddesi kanunların yayımlanma sürecini düzenler.
2
Aynen kabul şartını belirleme
Meclisin kanunu değiştirmeden tekrar göndermesi durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (600/2+1=301600/2 + 1 = 301) şartı aranır.
2017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine nitelikli bir salt çoğunluk getirilmiştir.
3
İstisnai durumları kontrol etme
Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceği kuralı hatırlanmalıdır.
Kanun yapım sürecinde Bütçe Kanunu genel prosedürün dışındadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Meclisin Israr Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının bütçe kanunları üzerindeki yetkisini ve 2017 anayasa değişikliklerini düşünün.
2
Israr (aynen kabul) sürecinde gereken oy sayısı basit bir çoğunluk mudur yoksa üye tamsayısına mı endekslidir?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının kanunları yayımlama süresi ile Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açma sürelerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

1982 Anayasası'na göre, üye tamsayısı 600600 olan Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda bir kanun teklifinin görüşüldüğü oturuma 240240 milletvekilinin katıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, ilgili kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken karar yeter sayısı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 151151

Cevap

Anayasa uyarınca karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur, ancak bu sayı 151151 milletvekilinden az olamaz.
1982 Anayasası'na göre TBMM'de karar yeter sayısı, o oturuma katılan milletvekillerinin salt çoğunluğudur. Ancak bu sayı, üye tamsayısının (600600) dörtte birinin bir fazlası olan 151151 milletvekilinden az olamaz. Senaryoda 240240 kişinin salt çoğunluğu olan 121121 sayısı, 151151 sınırının altında kaldığı için asgari kabul oyu 151151 olarak belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısının kontrolü
600/3=200600 / 3 = 200
Meclisin toplanabilmesi için üye tamsayısının en az üçte birinin hazır bulunması gerekir. Senaryodaki 240240 sayısı bu sınırı geçtiği için oturum açılabilir.
2
Anayasal asgari karar sınırının hesaplanması
(600/4)+1=151600 / 4) + 1 = 151
Anayasa'nın 9696. maddesine göre karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
3
Mevcut katılıma göre salt çoğunluğun belirlenmesi
(240/2)+1=121240 / 2) + 1 = 121
Normal şartlarda karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
4
Karşılaştırma ve nihai sonucun tayini
Maksimum(121,151)=151\text{Maksimum}(121, 151) = 151
Hesaplanan salt çoğunluk (121121), anayasal alt sınırın (151151) altında kaldığı için kabul için en az 151151 oy gereklidir.

Anahtar Kavram

Karar Yeter Sayısı ve Asgari Sınır
Soru 30Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen kanun yapım süreci ve bu sürecin aşamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM Genel Kurulu tarafından alınan Parlamento Kararları da kanunlar gibi onaylanmak veya geri gönderilmek üzere Cumhurbaşkanına gönderilir.

Cevap

TBMM tarafından alınan Parlamento Kararları, kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının onayına veya geri gönderme (veto) yetkisine tabi değildir; bu nedenle bu kararlar yasalaşma süreci bakımından kanunlarla aynı prosedürü izlemezler.
Parlamento Kararları, TBMM'nin sadece kendi iradesiyle gerçekleştirdiği işlemlerdir. Kanunların aksine, bu kararların büyük çoğunluğu Cumhurbaşkanına onaylanmak üzere gönderilmez ve Cumhurbaşkanının bu kararları 'bir daha görüşülmek üzere' Meclise geri gönderme yetkisi bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifi yetkisini belirleme
Sadece milletvekillerinin teklif sunabileceği teyit edildi.
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı/Bakanlar) doğrudan kanun teklif etme yetkisi yoktur (Bütçe hariç).
2
Komisyon ve Genel Kurul aşamasını inceleme
Tekliflerin önce komisyonlarda, sonra Genel Kurul'da görüşüldüğü doğrulandı.
Yasama faaliyetlerinin teknik hazırlığı komisyonlarda yapılır.
3
Cumhurbaşkanının yetkisini değerlendirme
15 günlük inceleme ve geri gönderme yetkisi doğrulandı.
Anayasa'nın 89. maddesi bu süreyi ve yetkiyi tanımlar.
4
Yürürlük tarihini kontrol etme
Resmi Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girme kuralı doğrulandı.
Mevzuattaki güncel düzenleme budur.
5
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapma
Parlamento Kararlarının Cumhurbaşkanına gitmediği saptandı.
Parlamento Kararları Meclis'in kendi iç işleyişi veya özel yetkileriyle ilgilidir ve kural olarak yürütme denetimine tabi değildir.

Anahtar Kavram

Kanun ile Parlamento Kararı Arasındaki Farklar

İpuçları

1
Yasama organının her işlemi Cumhurbaşkanı denetimine tabi değildir.
2
Meclis İçtüzüğü değişikliği veya bir milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması gibi 'Parlamento Kararları'nın kimin tarafından ilan edildiğini hatırlayın.
3
Parlamento Kararları kural olarak Cumhurbaşkanına gönderilmez ve veto edilemez. Bu temel fark, sorudaki yanlış ifadeyi bulmanızı sağlayacaktır.

Daha Fazla Pratik

Bütçe Kanunu'nun veto edilememe durumunu ve Parlamento Kararlarının yargısal denetim istisnalarını (İçtüzük, Dokunulmazlık, Üyelik düşmesi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 31Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile kanunların yasalaşma süreci, Meclis'in kabul yetkisi ve Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) mekanizması üzerinde önemli yapısal değişikliklere gidilmiştir.

Bu anayasal düzenlemeler ve kanun yapım sürecine ilişkin usul kuralları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanun, Meclis Genel Kurulu'nda toplantıya katılanların salt çoğunluğu (karar yeter sayısı) ile aynen kabul edilirse; Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Meclis'in geri gönderilen bir kanunda ısrar ederek Cumhurbaşkanı'nı yayımlamaya zorlayabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu değil, üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gereklidir.
Seçeneklerde belirtilen 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ifadesi genel karar yeter sayısını (en az 151151 milletvekili) ifade eder. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun üzerinde Meclis'in ısrar edebilmesi ve Cumhurbaşkanı'nı bu kanunu yayımlamaya zorlayabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301301 kabul oyu şarttır. Dolayısıyla bu bilgi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun Teklifinin Kabulü
Meclis Genel Kurulu bir kanun teklifini kabul ederek Cumhurbaşkanı'na sunar.
Yasama sürecinin ilk aşaması Meclis'in iradesinin oluşmasıdır.
2
Cumhurbaşkanlığı İnceleme Süreci
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya Meclise geri gönderir.
Yürütme organının yasama üzerindeki denetim yetkisidir.
3
TBMM'nin Israr (Direnme) Mekanizması
Meclis, geri gönderilen metni aynen kabul etmek istiyorsa en az 301301 (salt çoğunluk) oy ile kabul etmelidir.
20172017 değişikliği ile bu sayı basit çoğunluktan (karar yeter sayısı) nitelikli bir sayıya (301301) çıkarılmıştır.
4
Yayımlama Zorunluluğu
301301 oy ile aynen kabul edilen kanun Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanır.
Meclis'in iradesinin salt çoğunlukla kesinleşmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi sona erer.

Anahtar Kavram

Meclis'in Kanun Üzerindeki Israr Yetkisi ve Salt Çoğunluk Şartı

İpuçları

1
Geri gönderilen bir kanun üzerinde Meclis'in direnmesi için gereken sayısal çoğunluğu düşünün.
2
20172017 değişikliği ile Meclis'in Cumhurbaşkanı'nı 'yayımlamaya mecbur' bırakması zorlaştırılmıştır.
3
Meclis'teki karar yeter sayısı olan 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ile anayasada belirtilen 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın 'Anayasa Değişikliği Kanunları' üzerindeki geri gönderme yetkisi ile normal kanunlar üzerindeki yetkisini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması, yayımlanması ve geri gönderilmesi süreciyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM’nin kendi içtüzüğünde yaptığı değişiklikler, kanun niteliğinde olduğu için yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir.

Cevap

Meclis İçtüzüğü değişikliklerinin kanun niteliğinde olduğu ve Cumhurbaşkanına gönderildiği bilgisi yanlıştır çünkü bu işlemler Parlamento Kararı niteliğindedir.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü TBMM İçtüzüğü değişiklikleri bir 'Parlamento Kararı'dır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanına gönderilmez ve Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemez. Bu kararlar TBMM Başkanlığı tarafından doğrudan Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapma
İçtüzük değişiklikleri Parlamento Kararıdır; kanun değildir.
Meclisin kendi iç işleyişine dair kararlar Parlamento Kararı kategorisindedir.
2
Cumhurbaşkanının onay yetkisini kontrol etme
Cumhurbaşkanı sadece Kanunları onaylar veya geri gönderir.
Parlamento kararları (istisnalar hariç) Cumhurbaşkanının onayına sunulmadan doğrudan Resmi Gazete'de yayımlanır.
3
Süre ve özel durumları doğrulama
1515 günlük süre ve Bütçe Kanunu istisnası yasama sürecinin temel taşlarıdır.
Anayasa'nın 8989. maddesi bu süreleri ve istisnaları açıkça belirtmiştir.

Anahtar Kavram

Kanun Yapım Süreci ve Parlamento Kararları Ayrımı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanına gönderilen belgelerin 'Kanun' mu yoksa 'Parlamento Kararı' mı olduğuna dikkat edin.
2
Meclisin kendi iç düzenini sağladığı İçtüzük, bir kanun teklifi süreciyle mi yoksa bir meclis kararıyla mı değişir?
3
Cumhurbaşkanının veto yetkisi sadece kanunlar üzerindedir; Parlamento kararlarını (örneğin İçtüzük veya dokunulmazlığın kaldırılması) veto edemez.

Daha Fazla Pratik

Parlamento kararlarından hangilerinin yargısal denetime (Anayasa Mahkemesi) tabi olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 33Soru →

19821982 Anayasası’na göre, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından görüşülüp kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM tarafından genel veya özel af ilanını içeren bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) olumlu oyu yeterlidir.

Cevap

Genel veya özel af ilanını içeren kanunların kabulü için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) şarttır; bu nedenle salt çoğunluğun (301301) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Anayasa’nın 8787. maddesine göre, TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) kararı ile genel ve özel af ilanına karar verilebilir. Dolayısıyla bu tür kanunların kabulü için salt çoğunluk (301301 milletvekili) yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların genel kabul ve karar yeter sayılarını değerlendir.
Normal kanunlar için toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.
Anayasa'nın genel işleyiş kuralını doğrulamak için.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) yetkisini ve istisnalarını incele.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu geri gönderebilir ancak Bütçe Kanunu'nu geri gönderemez.
Yürütmenin yasama üzerindeki denetim sınırlarını belirlemek için.
3
Geri gönderilen kanunların tekrar kabulü için gereken nitelikli çoğunluğu kontrol et.
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oyu) gerekir.
Veto override sürecindeki güncel anayasal kuralı doğrulamak için.
4
Özel bir nitelikli çoğunluk gerektiren 'Af Kanunu' kuralını tespit et.
Anayasa m. 8787 uyarınca af ilanı için 3/53/5 çoğunluk (360360 oyu) zorunludur.
Hatalı olan seçeneği hukuki dayanağıyla belirlemek için.

Anahtar Kavram

Kanunların kabulü ve karar yeter sayıları

İpuçları

1
Anayasa'da bazı özel kanun türleri için normalden daha yüksek bir 'nitelikli çoğunluk' arandığını hatırlayın.
2
Genel ve özel af ilanı gibi toplumsal sonuçları çok ağır olan kararlarda salt çoğunluğun (301301) üzerinde bir sayı gereklidir.
3
Af kanunları için gereken oran, Anayasa değişikliklerinin referandumsuz kabulü için gereken alt sınırla aynıdır (360360 milletvekili).

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği 'Bütçe Kanunu'nun hazırlanma ve sunulma takvimini (75 gün kuralı) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru →

Bir kanun teklifinin yasalaşma sürecinde, Cumhurbaşkanı tarafından "bir daha görüşülmek üzere" Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) geri gönderilen bir metnin, Meclis Genel Kurulu tarafından üzerinde değişiklik yapılarak tekrar kabul edilmesi halinde izlenecek prosedürle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gelen bu değiştirilmiş kanun metnini tekrar inceleme ve Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üzerinde değişiklik yapılarak kabul edilen kanunu tekrar inceleme ve Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.
19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, TBMM Genel Kurulu'nda bir virgül dahi değiştirilerek kabul edilirse bu artık 'yeni' bir kanun metni sayılır. Bu durumda Cumhurbaşkanı'nın kanunu tekrar inceleme ve anayasal şartlar çerçevesinde yeniden Meclis'e geri gönderme yetkisi doğar. Eğer Meclis hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) ısrar etseydi, Cumhurbaşkanı yayımlamak zorunda kalacaktı.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının geri gönderme (veto) yetkisinin kapsamını belirleme.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde inceleyerek ya yayımlar ya da geri gönderir.
Anayasal sürecin ilk aşamasını anlamak için gereklidir.
2
Meclisin geri gönderilen kanun üzerindeki seçeneklerini analiz etme.
Meclis ya kanunu "aynen kabul" eder ya da "değiştirerek kabul" eder.
Sürecin nasıl dallandığını görmek için kritik ayrımdır.
3
Değiştirerek kabul etmenin hukuki sonucunu tespit etme.
Değişiklik yapılması durumunda Cumhurbaşkanının inceleme süreci ve geri gönderme yetkisi sıfırlanarak yeniden başlar.
Anayasa'nın 8989. maddesindeki özel kuralın uygulanmasıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Meclisin Değiştirerek Kabulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisine karşı Meclis'in 'aynen kabul' (direnme) ve 'değiştirerek kabul' yolları olduğunu hatırlayın.
2
Meclis kanunda bir değişiklik yaptığında, bu metin Cumhurbaşkanı'nın daha önce gördüğü metinden farklı bir 'yeni kanun' haline gelir.
3
Anayasa 8989. maddeye göre; aynen kabulde yayımlama zorunluluğu varken, değişiklik yapıldığında Cumhurbaşkanı'na tekrar veto hakkı tanınmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarının bu süreçteki istisnai durumunu ve Cumhurbaşkanının bütçeyi geri gönderememe kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun yasalaşma süreci ve yürürlüğe girmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Cevap

Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.
Cumhurbaşkanının TBMM'den gelen kanun metinlerini incelemek, uygun bulursa Resmi Gazete'de yayımlatmak veya uygun bulmazsa Meclise geri göndermek için anayasal olarak belirlenmiş süresi tam 1515 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Teklif Aşaması
Kanun teklifi sadece milletvekilleri tarafından TBMM Başkanlığına sunulur.
Yasama yetkisinin genelliği ilkesi gereği kanun yapma süreci milletvekillerinin iradesiyle başlar.
2
Komisyon ve Genel Kurul
Teklif önce ilgili ihtisas komisyonlarında (örneğin Anayasa Komisyonu) görüşülür, ardından Genel Kurulda oylanır.
Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi karar ise Genel Kurulda verilir.
3
Cumhurbaşkanlığı İncelemesi
Kabul edilen metin Cumhurbaşkanına gönderilir; Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Cumhurbaşkanının anayasal denetim ve yayımlama görevi bu aşamada gerçekleşir.
4
Yürürlük
Kanun Resmi Gazete'de yayımlanır ve aksi belirtilmedikçe yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Hukuk kurallarının bağlayıcılık kazanması için usulüne uygun ilan edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Kanunların yasalaşma süreci, milletvekillerinin teklif yetkisi ve Cumhurbaşkanının 15 günlük inceleme süresini kapsayan anayasal prosedürdür.

İpuçları

1
Kanun yapma sürecinde Cumhurbaşkanının inceleme süresini ve veto yetkisinin istisnalarını hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının kanunları incelemek için 1515 günü vardır. Ayrıca Bütçe Kanunu'nun özel durumunu düşünün.
3
Doğru seçenek, kanunların Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması veya geri gönderilmesi için tanınan anayasal süreyi (1515 gün) doğru ifade etmektedir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilmesi (üye tamsayısının salt çoğunluğu ile) durumunda sürecin nasıl işlediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görüşülüp kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir; TBMM geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın kanunları inceleme süresi 1515 gündür ve Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Anayasa'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde incelemek zorundadır. Eğer kanunu uygun bulmazsa geri gönderir, ancak Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile aynı metni kabul ederse Cumhurbaşkanı'nın yayımlama zorunluluğu doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifi ve kabul sürecini hatırla.
Milletvekilleri teklif verir, komisyonda görüşülür, Genel Kurulda kabul edilir.
Yasama sürecinin başlangıç aşamasıdır.
2
Cumhurbaşkanı'nın inceleme ve geri gönderme yetkisini değerlendir.
İnceleme süresi 1515 gündür. Bütçe kanunları hariç kanunları geri gönderebilir.
Anayasa'nın 8989. maddesi gereğince yürütmenin denetim yetkisidir.
3
Meclis'in direnme (aynen kabul) şartını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) şartı aranır.
20172017 değişikliği ile karar yeter sayısı bu özel durum için ağırlaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanı'nın Geri Gönderme Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları incelemesi için anayasada belirlenen gün sayısını ve bütçe kanununa dair özel durumu hatırla.
2
Meclis'in Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir metinde ısrar edebilmesi (direnebilmesi) için gereken oy sayısı, 20172017 değişikliği ile artırılmıştır.
3
Meclis üye tamsayısının (600600) yarısından bir fazlası olan 301301 sayısı, geri gönderilen kanunun aynen kabulü için kritik bir eşiktir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin kabul ve yayımlanma sürecindeki farklılıkları (halk oylaması gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen kanun yapım süreci ve kanunların yürürlüğe girmesi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis tarafından alınan tüm Parlamento Kararları, kanunlar gibi yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir ve veto edilebilir.

Cevap

Parlamento kararlarının kanunlar gibi Cumhurbaşkanının onayına sunulduğunu ve veto edilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Parlamento Kararları (örneğin milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması veya Meclis İçtüzüğü değişikliği), kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının yayımlama veya veto yetkisine tabi değildir. Kanunlar ise mutlaka Cumhurbaşkanına gönderilir ve onun tarafından yayımlanır veya geri gönderilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını belirle.
Kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilir, Parlamento Kararları ise Meclis'in kendi iç işlemleri olup (istisnalar hariç) Cumhurbaşkanına onay için gönderilmez.
Yasama fonksiyonunun iki farklı işlem türü arasındaki usul farkını anlamak.
2
Kanunların yasalaşma sürelerini kontrol et.
Cumhurbaşkanının inceleme süresi 1515 gündür.
Anayasal süre sınırlarını doğrulamak.
3
Yürürlük tarihini teyit et.
Modern düzenlemelerde kanunlar aksi belirtilmedikçe yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Mevzuatın güncel halini kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Kanunlar ile Parlamento Kararları arasındaki farklar ve yasama sürecinin aşamaları.

İpuçları

1
Meclis'in her işlemi 'Kanun' değildir; bazıları sadece Meclis'in kendi iç işleyişiyle ilgilidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi sadece kanunlar üzerindedir. Parlamento kararlarının çoğu Resmi Gazete'de yayımlansa da CB onayına sunulmaz.
3
Milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması bir parlamento kararıdır. Bu kararı Cumhurbaşkanı engelleyebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyen tek kanun türü olan Bütçe Kanunu'nun özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 38Soru →

Mevcut anayasal sistemimizde, yasama sürecini başlatma yetkisi kapsamında kanun teklif etmeye yetkili olan merci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilleri

Cevap

Mevcut anayasal düzende kanun teklif etme yetkisi sadece milletvekillerine aittir.
19821982 Anayasası'nın 8888. maddesinde yapılan açık düzenleme uyarınca, kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. 20172017 anayasa değişikliği öncesinde Bakanlar Kurulu tarafından sunulan 'kanun tasarıları' vardı; ancak yeni sistemde bu usul kaldırılmış, yasama sürecini başlatma yetkisi sadece halkın temsilcisi olan milletvekillerine verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın kanun yapım sürecine ilişkin maddesini hatırlamak.
19821982 Anayasası'nın 8888. maddesi kanun teklif yetkisini düzenler.
Süreci başlatan yetkili makamı belirlemek için yasal dayanak gereklidir.
2
20172017 yılındaki sistem değişikliğini analiz etmek.
Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Sistem değişikliği ile 'kanun tasarısı' (yürütmenin teklifi) usulünün kaldırıldığını teyit etmek gerekir.
3
Güncel yetki dağılımını belirlemek.
Kanun teklifi verme yetkisi sadece milletvekillerine bırakılmıştır.
Yürütme organının yasama üzerindeki doğrudan teklif etkisinin azaltıldığı sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Kanun Teklif Yetkisi

İpuçları

1
Yürütme organının (hükümetin) 20172017 sonrası yetkilerini düşünün.
2
Eskiden 'tasarı' ve 'teklif' ayrımı vardı; artık sadece 'teklif' var.
3
Kanunları Meclis yapar; teklifi de sadece Meclis üyeleri verebilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın hazırladığı tek kanun teklifi olan Bütçe Kanunu'nun özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanun, metninde yürürlük tarihine ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde ne zaman yürürlüğe girer?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Cevap

Metninde aksine bir hüküm bulunmayan kanunlar, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Hukuk sistemimizde, kanunların ne zaman yürürlüğe gireceği genellikle kanun metninin sonunda belirtilir. Ancak metinde bu konuda bir açıklama yoksa, kanunların Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girmeleri kanuni bir esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların yasalaşma sürecindeki son aşamayı belirle.
Kanunlar TBMM'de kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanına gönderilir ve uygun bulunursa Resmî Gazete'de yayımlanır.
Yürürlük, kanunun hukuken bağlayıcı hale geldiği andır.
2
Yürürlük tarihine ilişkin varsayılan yasal kuralı hatırla.
132 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, özel bir tarih belirtilmemişse yayımlanma günü yürürlük günüdür.
Eskiden uygulanan 45 günlük süre 2018 yılındaki değişikliklerle kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yürürlüğe Girmesi

İpuçları

1
Kanunların yürürlük kazanması için halka duyurulması gereken Resmî Gazete aşamasını düşünün.
2
Eski kaynaklarda yer alan 45 günlük sürenin 2018'deki sistem değişikliğiyle birlikte değiştiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının bütçe kanunlarını veto edememesi istisnasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru →

Türkiye’de yürürlükte olan 19821982 Anayasası hükümleri ve yasama organının çalışma usulleri çerçevesinde kanunların teklif edilmesi, görüşülmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını Meclise geri gönderebileceğini iddia eden ifade yanlıştır; çünkü bütçe kanunları veto edilemeyen tek kanun türüdür.
Doğru yanıt olan bütçe kanunlarının geri gönderilebileceği ifadesi yanlıştır. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya geri gönderir; ancak bütçe kanunları bu hükme tabi değildir, yani veto edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Teklif ve Sunum Yetkisini İncele
Milletvekilleri kanun teklif eder. Bütçe ve kesin hesap tekliflerini ise Cumhurbaşkanı sunar.
Yasama yetkisinin genelliği ve bütçenin yürütme organı tarafından hazırlanması kuralıdır.
2
Cumhurbaşkanı'nın İnceleme Yetkisini Analiz Et
Meclis'ten gelen kanunlar için 1515 günlük inceleme süresi vardır.
Anayasa'nın 8989. maddesi bu süreyi kesin olarak belirlemiştir.
3
Veto (Geri Gönderme) İstisnalarını Tespit Et
Anayasa'nın 8989. maddesine göre bütçe kanunları geri gönderilemez.
Bütçenin sürekliliği ve devlet harcamalarının aksamaması için bu istisna getirilmiştir.
4
Yürürlük Kurallarını Kontrol Et
Özel bir tarih yoksa yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
1010 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilemezliği

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın veto edemeyeceği tek kanun türünü hatırlayın.
2
Devletin mali sürekliliği için bütçenin zamanında yürürlüğe girmesi zorunludur, bu yüzden özel bir denetim süreci vardır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı bütçe kanununu veto edemese de Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir mi? Bu konuyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki