Soru

Zorluk: OrtaKötüniyetli Zenginleşenin İade Yükümlülüğü ve Kapsamı

Türk Borçlar Kanunu'nun sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümleri uyarınca, zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği kabul edilen (kötüniyetli) bir zenginleşenin iade yükümlülüğü ve yaptığı giderleri talep hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kötüniyetli zenginleşen, fiilen elde ettiği semerelerin yanı sıra elde etmeyi ihmal ettiği semereleri de geri vermekle yükümlüdür.Cevap
  2. B
    Kötüniyetli zenginleşen, sadece geri verme isteminde bulunulduğu sırada elinde kalan zenginleşmeyi iade etmekle yükümlüdür.
  3. C
    Kötüniyetli zenginleşen, yaptığı faydalı giderlerin iadesini, iade anındaki değer artışına bakılmaksızın her durumda talep edebilir.
  4. D
    Kötüniyetli zenginleşen, yaptığı zorunlu giderlerin iadesini ancak iyiniyetli olması hâlinde talep edebileceğinden, kötüniyetli durumda bu giderleri isteyemez.
  5. E
    Kötüniyetli zenginleşen, iade konusu malın kendisinden kaynaklanmayan beklenmedik bir olay sonucunda yok olması durumunda sorumluluktan kurtulur.

Cevap

Kötüniyetli zenginleşen kişinin fiilen elde ettiği semerelerin yanı sıra elde etmeyi ihmal ettiği semereleri de geri vermekle yükümlü olduğu ifadesi doğrudur.
Türk Borçlar Kanunu'nun 79. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, kötüniyetli zenginleşen, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlü olduğu gibi; fiilen elde ettiği semereleri (örneğin kira geliri) ve elde etmeyi kusuruyla ihmal ettiği semereleri (örneğin boş bırakılan dükkandan elde edilebilecek muhtemel kira) de iade etmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşenin iyiniyetli mi yoksa kötüniyetli mi olduğunu tespit et.
Soruda zenginleşenin kötüniyetli olduğu (zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği) belirtilmiştir.
Zenginleşenin sübjektif durumu (iyiniyet/kötüniyet) iade borcunun kapsamını belirleyen temel unsurdur.
2
Kötüniyetli zenginleşen için iade borcunun kapsamını TBK m. 79/2 uyarınca değerlendir.
Kötüniyetli zenginleşen, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür ve ayrıca elde ettiği semerelerle birlikte elde etmeyi ihmal ettiği semereleri de iade etmelidir.
Dürüstlük kuralına aykırı davranan (kötüniyetli) kişinin, iyiniyetli kişiye göre daha ağır bir sorumluluk altında tutulması hakkaniyet gereğidir.
3
Giderlerin iadesi kuralını TBK m. 80 uyarınca kontrol et.
Zorunlu giderler her zaman istenirken, faydalı giderler ancak iade anında bir değer artışı varsa talep edilebilir.
Zenginleşenin yaptığı masrafların karşılıksız kalmaması istenir ancak kötüniyetli olması durumunda faydalı giderler için değer artışı şartı aranır.

Anahtar Kavram

Kötüniyetli zenginleşenin tam iade yükümlülüğü ve elde etmeyi ihmal ettiği semerelerden (meyvelerden) sorumluluğu.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla