Soru

Zorluk: OrtaKötüniyetli Zenginleşenin İade Yükümlülüğü ve Kapsamı

Türk Borçlar Kanunu'na göre, sebepsiz zenginleşen kişinin zenginleşmenin haksız olduğunu bilmesi veya bilmesi gerekmesi (kötüniyet) durumunda, iade yükümlülüğünün kapsamı ve yaptığı giderleri talep etme hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zenginleşmenin tamamını, elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri iade etmekle yükümlüdür; giderler bakımından ise sadece zorunlu giderler ile iade anında değer artışı yaratan faydalı giderlerin tazminini isteyebilir.Cevap
  2. B
    Sadece iade talebi anında elinde kalan zenginleşme miktarı ile sorumludur ve elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri iade etmekle yükümlü değildir.
  3. C
    Kötüniyetli olduğu için yaptığı zorunlu giderlerin dahi tazminini isteyemez, ancak elde ettiği tüm ürünleri ve faiziyle birlikte zenginleşmenin tamamını iade eder.
  4. D
    Zenginleşmeyi faiziyle birlikte iade ederken; yaptığı zorunlu, faydalı ve lüks tüm giderlerin tam bedelini zenginleşen taraftan talep etme hakkına sahiptir.
  5. E
    İade yükümlülüğü sadece fiilen elde edilen ürünlerle sınırlı olup, taşınır veya taşınmazın bakım masraflarını iade edeceği miktardan mahsup edemez.

Cevap

Kötüniyetli zenginleşen, zenginleşmenin tamamını, elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri iade etmekle yükümlüdür; giderler bakımından ise sadece zorunlu giderler ile iade anında değer artışı yaratan faydalı giderlerin tazminini isteyebilir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 79. ve 80. maddeleri uyarınca, kötüniyetli zenginleşen kişi, zenginleşmenin tamamını ve elde ettiği ürünlerin yanı sıra elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri de iade etmek zorundadır. Giderler konusunda ise kanun koyucu, kötüniyetli zenginleşene sadece zorunlu giderleri ve iade anında bir değer artışı mevcutsa bu artış oranında faydalı giderleri talep etme hakkı tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşenin sübjektif durumunu tespit etme
Zenginleşen kötüniyetlidir (zenginleşmenin haksızlığını biliyor veya bilmesi gerekiyor).
İade kapsamı zenginleşenin iyiniyetli veya kötüniyetli olmasına göre değişir.
2
İade edilecek ana borç ve semerelerin (ürünlerin) kapsamını belirleme
Zenginleşmenin tamamı + elde edilen ürünler + elde edilmesi ihmal edilen ürünler.
TBK m. 79/2 uyarınca kötüniyetli kişi, zenginleşme elinden çıkmış olsa bile tamamından sorumludur.
3
Talep edilebilecek giderleri değerlendirme
Zorunlu giderler + (varsa) iade anındaki değer artışı kadar faydalı giderler.
TBK m. 80/2, kötüniyetli zenginleşenin gider taleplerini bu şekilde sınırlandırmıştır.

Anahtar Kavram

Sebepsiz zenginleşmede kötüniyetli zenginleşenin iade borcu, iyiniyetli olana göre daha ağırlaştırılmıştır ve sadece belirli giderleri talep etme hakkı tanınmıştır.

Daha Fazla Pratik

İyiniyetli zenginleşenin iade borcunun kapsamı ve giderler üzerindeki hapis hakkı ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla