Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, zenginleşenin zenginleşme anında veya sonrasında bu durumun haklı bir sebebe dayanmadığını bildiği (kötüniyetli olduğu) varsayıldığında; iadenin kapsamı, semelerin durumu ve giderlerin tazmini hususunda Türk Borçlar Kanunu uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Zenginleşen, zenginleşmenin tamamını iade etmekle yükümlüdür; elde ettiği semelerle birlikte elde etmeyi ihmal ettiği semeleri de geri vermeli ve yaptığı giderlerden sadece zorunlu olanlar ile fakirleşenin yararına olan faydalı giderleri talep edebilir.Cevap
- BKötüniyetli zenginleşen, sadece iade anında elinde kalan zenginleşme miktarını geri vermekle yükümlüdür ve zenginleşme konusu malın kazaen yok olmasından sorumlu tutulamaz.
- CZenginleşen, fiilen elde ettiği semeleri iade etmek zorunda olsa da objektif olarak elde etmeyi ihmal ettiği semeleri iade etmekle yükümlü değildir.
- DKötüniyetli zenginleşen, iyiniyetli zenginleşen gibi yaptığı zorunlu, faydalı ve lüks giderlerin tamamının iade anındaki değerini fakirleşenden talep edebilir.
- EZenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmadığını bilen kişi, sadece ana parayı veya malın kendisini iade etmekle yükümlüdür; kullanım bedeli veya faiz ödeme borcu doğmaz.
Cevap
Kötüniyetli zenginleşen zenginleşmenin tamamını iade etmeli, elde etmeyi ihmal ettiği semeleri de kapsamalı ve gider talebi zorunlu giderler ile fakirleşenin yararına olan faydalı giderlerle sınırlı kalmalıdır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 79. maddesine göre, kötüniyetli zenginleşen zenginleşmenin tamamını iade etmekle yükümlüdür. Bu iade, hem fiilen elde edilen semeleri hem de dürüstlük kuralı uyarınca elde edilmesi gerekirken ihmal edilen semeleri kapsar. Giderler konusunda ise 80. madde uyarınca, kötüniyetli kişi sadece zorunlu giderleri ve fakirleşenin de işine yarayacak (yararına olan) faydalı giderleri isteyebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sebepsiz zenginleşmede kötüniyetli zenginleşenin iade yükümlülüğü ve giderleri talep hakkı (TBK m. 79-80).