Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAlacaklı Temerrüdü: Şartları ve Sonuçları (Tevdi ve Sözleşmeden Dönme)

Alacaklı temerrüdü ve bu durumun borç ilişkisinin tarafları üzerindeki hukuki sonuçları bağlamında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tevdi edilen şeyin, alacaklı tarafından kabul edildiği bildirilmeden veya tevdi bir rehinin ortadan kalkmasıyla sonuçlanmadan önce borçlu tarafından geri alınması hâlinde borç, fer'i haklarıyla birlikte varlığını sürdürür.
  2. B
    Borcun konusunun bir şeyin teslimini gerektirmediği yapma borçlarında, alacaklı temerrüde düştüğünde borçlu, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümler uyarınca uygun bir ek süre tayin ederek veya ek sürenin gerekli olmadığı hâllerde doğrudan sözleşmeden dönebilir.
  3. C
    Alacaklı temerrüdünün gerçekleşmesi için kural olarak borçlunun ifayı tam ve usulüne uygun şekilde teklif etmesi şart ise de; alacaklının yapması gereken hazırlık fiillerinden kaçınması durumunda borçlunun fiili bir teklifte bulunma zorunluluğu ortadan kalkar.
  4. D
    Tevdi yerinin belirlenmesinde kural olarak ifa yerindeki hâkimin kararı esas alınırken; ticari mallar bakımından borçluya, mahkeme kararı aranmaksızın bir ardiyeye tevdi yapabilme imkânı tanınmıştır.
  5. Alacaklı temerrüdü gerçekleştikten sonra edimin beklenmedik hâl sonucu imkânsızlaşması durumunda hasar alacaklıya geçer; bu bağlamda borcun konusunun parça borcu olması veya henüz somutlaşmamış bir cins borcu olması fark etmeksizin borçlu karşı edimi talep edebilir.Cevap

Cevap

Alacaklı temerrüdünde hasarın geçişinin, cins ve parça borçları ayrımı gözetilmeksizin gerçekleşeceğini ifade eden seçenek yanlıştır.
Alacaklı temerrüdü durumunda hasarın alacaklıya geçmesi kuralı, edimin borçlunun kusuru olmaksızın imkânsızlaşması hâlinde borçlunun karşı edimi (örneğin satış bedelini) talep edebilmesini sağlar. Ancak bu kuralın uygulanabilmesi için borcun konusunun belirli bir 'parça borcu' olması veya 'cins borcu' söz konusu ise bu borcun usulüne uygun şekilde somutlaştırılmış (seçilmiş/ayrılmış) olması gerekir. Henüz somutlaşmamış bir cins borcunda 'cins borcu telef olmaz' ilkesi gereği imkânsızlık söz konusu olmayacağından, hasarın ayrım gözetilmeksizin alacaklıya geçmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacaklı temerrüdünün oluşma şartlarını incele
Alacaklı temerrüdü için kural olarak borçlunun ifayı usulüne uygun teklif etmesi gerekir, ancak alacaklının hazırlık fiillerinden kaçınması (örneğin ölçü alımına izin vermemesi) durumunda fiili teklif aranmaz (TBK m. 106).
Temerrüdün oluşup oluşmadığını tespit etmek için öncelikle teklif ve hazırlık fiili ayrımı yapılmalıdır.
2
Verme ve yapma borçları arasındaki sonuç farkını analiz et
Verme borçlarında borçlu tevdi ve satış haklarını kullanabilirken (TBK m. 106-107), yapma borçlarında borçlu temerrüdü hükümlerine (TBK m. 123-125) atıfla sözleşmeden dönme hakkı kullanılır (TBK m. 110).
Borcun konusuna göre borçlunun sahip olduğu seçimlik haklar farklılık gösterir.
3
Hasarın geçişi kuralını cins ve parça borçları özelinde test et
Alacaklı temerrüdü ile hasar alacaklıya geçer. Ancak 'genus non perit' (cins borcu telef olmaz) kuralı uyarınca, cins borcu somutlaşmamışsa (seçilip ayrılmamışsa) edimin telef olması ve dolayısıyla hasarın geçişi söz konusu olamaz.
İmkânsızlık ve hasar kuralları, parça borçları ile somutlaşmış cins borçlarında uygulama alanı bulur.

Anahtar Kavram

Alacaklı Temerrüdünde Hasarın Geçişi ve Somutlaşma Şartı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Alacaklı Temerrüdü: Şartları ve Sonuçları (Tevdi ve Sözleşmeden Dönme)

Bu konudan daha fazla soru