Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAlacaklı Temerrüdü: Şartları ve Sonuçları (Tevdi ve Sözleşmeden Dönme)

Türk Borçlar Kanunu (TBK) sistematiğinde, alacaklı temerrüdünün oluşumu ve bu durumun borç ilişkisinin tarafları üzerindeki hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Alacaklı temerrüdü gerçekleştikten sonra edimin borçlunun kusuru olmaksızın imkânsızlaşması durumunda; hasar alacaklıya geçmiş olsa da borçlu, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde karşı edimi (alacağını) talep etme hakkını kaybeder.Cevap
  2. B
    Alacaklı temerrüdünün varlığı için kural olarak borçlunun fiili bir ifa teklifi yapması gerekse de; alacaklının ifayı kabul etmeyeceğini önceden beyan ettiği veya ifa için gerekli hazırlık hareketlerini yapmaktan kaçındığı hallerde sözlü teklif veya bildirim yeterlidir.
  3. C
    Borcun konusunun bir şeyin teslimini gerektirmediği (yapma borcu) hallerde alacaklı temerrüde düşerse borçlu, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümler çerçevesinde sözleşmeden dönebilir.
  4. D
    Teslim borçlarında alacaklı temerrüde düştüğünde borçlu, masraf ve hasarı alacaklıya ait olmak üzere borcun konusunu tevdi ederek borcundan kurtulabilir; ancak tevdi yerinin belirlenmesinde kural olarak ifa yerindeki mahkemenin izni gerekir.
  5. E
    Alacaklı temerrüdü borç ilişkisini kendiliğinden sona erdirmeyip, borçlunun temerrüde düşmesini engeller; borçlu daha önce temerrüde düşmüşse alacaklının temerrüdüyle birlikte borçlunun temerrüdünün sonuçları geleceğe etkili olarak durur.

Cevap

Alacaklı temerrüdü gerçekleştikten sonra edimin borçlunun kusuru olmaksızın imkânsızlaşması durumunda borçlunun karşı edimi talep etme hakkını kaybettiğini belirten ifade yanlıştır.
Alacaklı temerrüdünün en kritik sonuçlarından biri hasarın (risk) alacaklıya geçmesidir. TBK m. 110 uyarınca, alacaklı temerrüde düştükten sonra edim borçlunun kusuru olmaksızın imkânsızlaşırsa, borçlu borcundan kurtulur ancak karşı edimi (örneğin satış bedelini) talep etme hakkını kaybetmez. Yanlış olan ifade, borçlunun bu hakkı kaybedeceğini ileri sürerek genel imkânsızlık kurallarını alacaklı temerrüdüne hatalı bir şekilde uygulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hasar kavramının alacaklı temerrüdündeki yerini belirle.
TBK m. 110 uyarınca, alacaklı temerrüdü gerçekleştiği andan itibaren borcun konusu olan şeyin telef olmasına ilişkin hasar alacaklıya geçer.
Alacaklı, usulüne uygun sunulan edimi haklı bir sebep olmaksızın reddettiği için bu gecikmeden kaynaklanan riskleri üstlenmelidir.
2
Hasarın geçmesinin 'karşı edim' üzerindeki etkisini analiz et.
Hasarın alacaklıda olması, edimin kusursuz imkânsızlaşması halinde borçlunun edimden kurtulması fakat alacaklıdan kendi alacağını (karşı edimi) istemeye devam edebilmesi demektir.
Bu durum, TBK m. 136'daki genel kuralın (borçlunun karşı edimi isteme hakkını kaybetmesi) alacaklı temerrüdüne özgü istisnasıdır.
3
Yanlış seçeneği doğrula.
Seçenekte hasarın alacaklıda olmasına rağmen borçlunun karşı edim hakkını kaybettiği söylenmiştir; bu durum kanuni düzenleme ile çelişmektedir.
Alacaklı temerrüdünde 'hasar' hem edim hasarını hem de karşı edim hasarını kapsar.

Anahtar Kavram

Alacaklı Temerrüdünde Hasarın Geçişi ve Karşı Edim Yükümlülüğü

Alternatif Yöntem

Hasar kavramını 'karşı edimi talep edebilme hakkı' olarak kodlamak, TBK m. 136 (Genel Kural: Hasar borçluda) ile TBK m. 110 (İstisna: Hasar alacaklıda) arasındaki farkı hatırlamayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Alacaklı Temerrüdü: Şartları ve Sonuçları (Tevdi ve Sözleşmeden Dönme)

Bu konudan daha fazla soru