Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini hukuki bir metne dönüştürerek uzun yıllar yürürlükte kalmış ve kendinden önceki anayasal belgelerden ayrılan özgün bir mimariyle tasarlanmıştır.

Buna göre, 1924 Anayasası'nın benimsediği temel ilke ve sistemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama yetkisini bizzat kullanan TBMM'nin, yürütme yetkisini Cumhurbaşkanı ve onun tayin ettiği İcra Vekilleri Heyeti eliyle kullandığı 'karma hükümet sistemi'ni benimsemiştir.Cevap
  2. B
    Olağanüstü savaş dönemi koşullarının etkisiyle temel hak ve hürriyetlere ilişkin hiçbir düzenlemeye yer vermeyen, yalnızca devlet organlarını düzenleyen çerçeve bir anayasa özelliği gösterir.
  3. C
    Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hükmü dışında değiştirilemez maddesi bulunmadığı ve yasama sürecinde nitelikli çoğunluk aranmadığı için esnek (yumuşak) bir anayasa niteliği taşır.
  4. D
    Yasama ve yürütme organlarının organik ve işlevsel olarak birbirinden tamamen ayrıldığı, yürütmenin yasamayı hiçbir koşulda feshedemediği katı başkanlık sistemini uygulamıştır.
  5. E
    Siyasi parti gruplarının anayasaya aykırı kanunların iptali için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurabilmesine olanak tanıyan soyut norm denetimini ilk kez ihdas etmiştir.

Cevap

Yasama yetkisini bizzat kullanan TBMM'nin, yürütme yetkisini Cumhurbaşkanı ve onun tayin ettiği İcra Vekilleri Heyeti eliyle kullandığı 'karma hükümet sistemi'ni benimsemiştir.
1924 Anayasası'nın en belirgin anayasal özelliklerinden biri 'kuvvetler birliği - görevler ayrılığı' modeline dayanan karma hükümet sistemini benimsemiş olmasıdır. Bu sistemde egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir ve millet adına bu yetkiyi TBMM kullanır. Yasama yetkisi devredilemez şekilde bizzat Meclis tarafından kullanılırken, yürütme yetkisi Meclis tarafından seçilen Cumhurbaşkanı ve onun atadığı İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) aracılığıyla yerine getirilir. Bu yapı, 1921 Anayasası'nın Meclis Hükümeti sistemi ile Parlamenter sistem arasında bir sentez niteliği taşır.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası'nın hükümet sistemi modelini analiz et.
Yasama ve yürütme yetkileri prensip olarak TBMM'de toplanmıştır (Kuvvetler Birliği). Ancak Meclis yasama yetkisini bizzat kullanırken, yürütme yetkisini Cumhurbaşkanı ve İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) aracılığıyla kullanır (Görevler Ayrılığı).
1924 Anayasası, 1921'deki mutlak Meclis Hükümeti sistemi ile parlamenter sistem arasında bir geçiş modeli olan 'Karma Hükümet Sistemi'ni kurmuştur.
2
Seçeneklerdeki anayasal özellikleri ilgili anayasalarla eşleştir.
Çerçeve ve temel haksız anayasa: 1921. Yumuşak anayasa: 1921. Katı kuvvetler ayrılığı (Başkanlık): Hiçbirinde yok. Anayasa Mahkemesi ve soyut norm denetimi: 1961 ve 1982.
Diğer seçeneklerde verilen özellikler 1924 Anayasası'nın değil, geçmiş veya gelecek anayasaların nitelikleridir.
3
Doğru ifadeyi tespit et.
Karma hükümet sistemini tanımlayan ifade 1924 Anayasası'na ait doğru ve temel bir özelliktir.
Sistem, güçler birliği ile parlamenterizmin özelliklerini harmanladığı için karma olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası Karma Hükümet Sistemi
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru