Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası’nın öngördüğü hükümet modeli, kuvvetlerin statüsü ve demokrasi anlayışının hukuki sınırları birlikte değerlendirildiğinde, bu dönemin anayasal düzenine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    TBMM, 'teşrii' yetkisini münhasıran kendisi kullanırken; 'icrai' yetkiyi ancak kendi bünyesinden çıkan Cumhurbaşkanı ve Heyet-i Vekile marifetiyle kullandırarak kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı ilkesini hayata geçirmiştir.
  2. B
    Anayasa'nın değiştirilmesi usulünde, teklif için üye tamsayısının en az üçte birinin imzası, kabul için ise üye tamsayısının üçte ikisinin oyu aranarak 1921 Anayasası'ndan farklı olarak 'sert' bir yapı benimsenmiştir.
  3. C
    Cumhurbaşkanına TBMM seçimlerini yenileme (fesih) yetkisi tanınmayarak, yasama organının yürütme üzerindeki mutlak üstünlüğü ve meclis iradesinin bölünmezliği korunmak istenmiştir.
  4. Anayasa, egemenliğin kullanılmasını farklı organlar arasında dengeleyen 'çoğulcu demokrasi' anlayışını esas alarak; azınlık görüşlerinin iktidar üzerinde yargısal denetim kurmasını sağlamış ve kuvvetler ayrılığını parlamenter sistemin katı kurallarına göre düzenlemiştir.Cevap
  5. E
    1924 Anayasası döneminde, 1928'de devletin dinine ilişkin ibarenin çıkarılması ve 1937'de laiklik ilkesinin eklenmesiyle anayasa metni teokratik unsurlardan tamamen arındırılmıştır.

Cevap

1924 Anayasası'nın 'çoğulcu demokrasi' anlayışını benimsediği ve kuvvetler ayrılığını katı şekilde uygulayarak yargısal denetim öngördüğü ifadesi yanlıştır; zira bu anayasa 'çoğunlukçu demokrasi' anlayışına sahiptir ve yasama işlemlerinin yargısal denetimi yoktur.
Doğru seçenek olan değerlendirme yanlıştır; çünkü 1924 Anayasası, çoğulcu değil, çoğunlukçu demokrasi anlayışını esas almıştır. Bu modelde meclis iradesi mutlak kabul edilir ve bu iradeyi dengeleyecek bir Anayasa Mahkemesi bulunmaz. Ayrıca kuvvetler ayrılığı değil, kuvvetler birliği ilkesi hakimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet Sistemini Analiz Etme
1924 Anayasası, 'Kuvvetler Birliği ve Görevler Ayrılığı'na dayanan Karma Hükümet Sistemi'ni benimser.
Meclis hem yasama (teşrii) hem de yürütme (icrai) yetkisine sahiptir, ancak yürütmeyi kendi seçtiği organlar eliyle yürütür.
2
Demokrasi Tipini Belirleme
Bu dönem 'Çoğunlukçu Demokrasi' (Majoritarian Democracy) modeline dayanır.
Meclis'teki çoğunluğun iradesi milletin iradesiyle özdeşleştirilmiş, azınlık haklarının korunması veya iktidarın yargı yoluyla dengelenmesi (çoğulculuk) öncelenmemiştir.
3
Yargısal Denetim Mekanizmasını Kontrol Etme
Yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğunu denetleyecek bir Anayasa Mahkemesi yoktur.
Kanunların anayasaya aykırılığı durumunda 'siyasi denetim' söz konusudur; Meclis kendi yaptığı kanunu yine kendisi yorumlar (tefsir).
4
Kurumsal Yetkileri İnceleme
Cumhurbaşkanı'nın Meclis'i fesih yetkisi bulunmamaktadır.
Bu durum, Meclis'in yürütme karşısındaki hukuki üstünlüğünün bir sonucudur.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nın Karma Hükümet Sistemi ve Çoğunlukçu Demokrasi Anlayışı

Daha Fazla Pratik

1924 ve 1961 anayasalarını 'demokrasi tipleri' (çoğunlukçu vs. çoğulcu) açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkları derinleştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru